Cultuur is niet te koop

Met een opiniestuk vanuit liberale hoek en de reactie van de minister van Cultuur, Bert Anciaux is een interessant debat opgestart over cultuurbeleid. Een debat waaraan nu ook de partij deelneemt. Groen! gelooft alvast niet in de neoliberale mythe dat uit armoede de beste kunst wordt geboren.

De liberalen hebben een punt als ze stellen dat minister Anciaux zich te sterk toespitst op vernieuwing. Het concept 'vernieuwing' is weinig specifiek en dus moeilijk hanteerbaar in een cultuurbeleid. Cultureel agoog Wim De Pauw stelt ook vast dat ondanks het beleid van vernieuwing dit is uitgebleven sinds de jaren tachtig. Maar het is al te eenvoudig om hieruit te besluiten dat het beleid zich beter inperkt en de beoordeling moet overlaten aan de markt, zoals het liberale stuk stelt. Het tegendeel is waar. Als het aantal vertoningen en verkochte zitjes de basis van een cultuurbeleid wordt, dan kunnen kunstenaars zonder grote aanhang het vergeten. Het is volgens ons cruciaal om kunstenaars te ondersteunen die een oeuvre willen verdiepen en daarbij eigenzinnig de mainstream negeren.

Het is vreemd hoe Anciaux het ideologische debat uit de weg gaat. Juist door zo'n debat wordt duidelijk waar partijen voor staan. Het liberale stuk heeft het voordeel van de duidelijkheid. Voor hen is 'cultuur een volwaardig element van de economie'. Nu het economisch minder gaat, moet het cultuurbudget naar beneden, want de geschiedenis zou leren dat kunst en cultuur evengoed ontstaan zonder centen. Groen! gaat niet mee in de neoliberale mythe dat uit armoede de beste kunst wordt geboren. Een mythe die toelaat de kunst uit te hongeren en enkel de markt te spijzen.

Nu duidelijk is welke nefaste gevolgen het louter laten spelen van de markt heeft op financieel vlak is het vreemd om te pleiten voor een vermarkting van cultuur. De markt heeft noch geheugen noch toekomstvisie. Een winstgericht kortetermijndenken zorgt er misschien voor dat de Schueremansen (Werchter/Live Nation) van deze wereld rijker worden, maar zal ook een verarming meebrengen van de culturele sector.

Het liberale pleidooi komt wellicht hard aan bij al de cultuurorganisaties die de voorbije jaren moeizaam kennis en liefde voor een divers publiek ontwikkelden. Het televisielandschap toont aan hoe kijkcijfermanie tot verschraling leidt. Toch willen de liberalen dit nu voor het hele cultuurveld invoeren. Zo versterken ze bestaande problemen in plaats van ze aan te pakken.

Voor Groen! is cultuur geen waspoeder. Kunst en cultuur zijn te belangrijk om over te laten aan de grillen van de markt. Ze vervullen een essentiële rol in een levende democratie door een bijdrage te leveren tot de persoonlijke ontplooiing van elke mens. Daarbij wordt bovendien ruimte gecreëerd voor interactie, voor esthetisch genot, kritisch vermogen en discussie over kwaliteit. Kunst en cultuur zitten voor Groen! ingebed in een verhaal over emancipatie tot burgerschap. Vanuit deze visie blijft Groen! vasthouden aan een cultuurbeleid waarbij de overheid zich niet bemoeit met de inhoud, maar een ondersteunend kader creëert met heldere criteria.

Graag formuleren we vijf voorstellen voor een groen cultuurbeleid.

Ten eerste willen we een participatiebeleid waar kwaliteit centraal blijft staan in plaats van publieksbereik. Kijk bijvoorbeeld naar wat het museum Dr. Guislain doet. Zij bereiken een divers publiek op basis van kwaliteitsvolle tentoonstellingen door het zorgvuldig zoeken naar prikkelende invalshoeken die mensen ook voor moeilijkere onderwerpen toch naar binnen trekken.

Ten tweede willen we geen marktgericht, maar wel een door vraag gestuurd beleid. Vertrekken uit wat leeft in buurten, van wat opborrelt van onderuit, van bestaande culturele initiatieven en reguliere werkingen. Die initiatieven blijven stimuleren, tijd geven om te groeien, daar ligt een taak voor een cultuurbeleid.

Dat brengt ons bij duurzaamheid. Grote evenementen van korte duur worden steeds belangrijker. Maar hoe verhoudt zich dat tot de reguliere werkingen, het proces en de nazorg? Duurzaamheid betekent ook initiatieven stimuleren die de ecologische voetafdruk verkleinen in de kunst- en cultuursector. Het betekent soms minder voorstellingen, maar ze langer spelen. Zo hebben we ook aandacht voor een duurzamere tewerkstelling in de sector.

Ten vierde moeten we dan ook als overheid in een aantal sectoren kleinere spelers die kiezen voor kwaliteit en aandacht voor wat zich buiten de mainstream afspeelt, durven te beschermen. Zoals dit al in andere regio's gebeurd. Hierbij denken we aan arthouse cinema's en de betere boekenwinkels. Ook hier blijkt dat kwaliteit geen gevolg is van marktwerking, integendeel.

Last but not least moet er weer een vruchtbaar verband komen tussen de beleidsdomeinen cultuur en media. Televisie is in onze samenleving de belangrijkste smaakvormer en -maker, zeker voor kinderen. Cultuurgevoeligheid creëer je niet door ze vol bewondering te laten kijken naar de K3's van deze wereld, maar door ze te prikkelen tot verwondering. Zolang de commerciële mainstream op televisie de belangrijkste culturele codes inlepelt bij kinderen, blijven alle andere cultuureducatieve initiatieven tegen de stroom oproeien. De mannen achter Studio 100 mogen dan wel de beste managers van het jaar zijn, ze zijn liefst niet de cultuursmaakbepalers van de toekomst.

Dirk Holemans, Elisabeth Meuleman, Bram Vandekerckhove en Filip Watteeuw zijn leden van de werkgroep cultuur van Groen!

Contact: Jan Mertens -

14/11/2011 Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen
28/10/2011 Europeaniseer politiek Europa
12/09/2011 Naar een serene regie van het eigen levenseinde
29/08/2011 Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen
16/08/2011 De onttovering van N-VA
05/06/2011 Liever begrip en vergeving dan amnestie
08/05/2011 Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen
11/04/2011 België voert een oorlog in lopende zaken
06/04/2011 Eensgezind de bühne op?
06/04/2011 Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië
05/04/2011 Met de kop in Afghaans zand
28/03/2011 Het steekspel van De Crem
19/03/2011 Ingrijpen is de enige optie
16/03/2011 Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen)
14/03/2011 Waarom de agenda van Merkel niet de onze is
16/02/2011 De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel
15/02/2011 Radicaal
11/02/2011 Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling
03/02/2011 Tegen de ‘goede dictators'
07/12/2010 Moet er nog meer welvaart zijn?
15/11/2010 Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid
05/11/2010 De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd.
25/10/2010 De daklozen-schande
16/10/2010 De klimaatgeneratie wordt ongeduldig
15/10/2010 Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie
13/10/2010 Feminisme is nog niet passé
22/09/2010 Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel
21/06/2010 De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser
04/05/2010 Beste Stijn,
14/04/2010 Het recht op wettelijke veiligheid
26/03/2010 De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters
24/03/2010 Leren uit het Griekse drama
04/03/2010 Het is onwil
18/02/2010 Klimaatwetenschap is geen boksmatch
12/02/2010 Mag links ook problemen bij naam noemen?
09/02/2010 Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen
05/02/2010 Legaliseer downloaden
03/02/2010 Strafrechtketen in zijn geheel versterken
28/01/2010 Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten
20/01/2010 De aquariums van de macht
19/01/2010 De sluipende verharding van Defensie
07/01/2010 Dramajournalistiek of dramademocratie?
09/12/2009 Zwitserland aan de Noordzee
12/11/2009 Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren
01/11/2009 Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud
24/10/2009 Minister De Clerck, het is nu of nooit!
19/10/2009 Pro ontmanteling BAM
13/10/2009 Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede
07/10/2009 De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme
07/10/2009 Mogen we nog ademen?
23/09/2009 Na de rellen...
18/09/2009 Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen
09/09/2009 Negatieve stemmingmakerij over regularisatie
08/09/2009 Koninklijke bootvluchtelingen
04/09/2009 De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken
01/09/2009 Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september
19/08/2009 Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst
19/08/2009 Enkele tips voor Sabam
06/07/2009 Advocaat voor de duivel(tje)s
29/06/2009 Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen?
16/06/2009 Oostende en de sloophamer
09/05/2009 Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd…
06/05/2009 Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving!
06/05/2009 Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes
03/05/2009 Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij
30/04/2009 Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag
25/03/2009 Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen
24/03/2009 Minder werken als uitweg uit de crisis
16/03/2009 Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte
09/03/2009 De jobkorting, geven aan wie al heeft
02/03/2009 De postbodes hebben gelijk
01/03/2009 Over oorlogen en de juist vijand
28/02/2009 Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren
27/02/2009 The Age of Empires: Voorbij het imperium denken
26/02/2009 Over progressieve samenwerking en de crisis van links
06/02/2009 ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’
03/02/2009 Open brief aan Termont ivm Distrigas
21/01/2009 The times they are a-changing
18/01/2009 De oorlog voorbij
16/01/2009 Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding.
12/01/2009 Cultuur is niet te koop
18/12/2008 Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden
12/12/2008 Groene Ikea, meer fijn stof
12/12/2008 Huurders staan steeds meer in de kou
27/11/2008 De liberale begrotingsdans
24/11/2008 Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop
17/11/2008 Liberalen in tijden van kortzichtigheid
15/11/2008 Pleidooi voor echte welvaart
15/10/2008 Maar het orkest speelt door...
14/10/2008 Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem
12/10/2008 Huurders staan steeds meer in de kou
08/09/2008 Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert
08/09/2008 Duizend bommen en granaten
26/08/2008 Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan
18/08/2008 Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger
04/08/2008 Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama
30/07/2008 De harteloosheid van Leterme I
24/07/2008 Het onverantwoorde nucleaire risico
14/07/2008 Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen
11/07/2008 Open brief aan alle Vlamingen
04/07/2008 Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan
26/06/2008 Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk
17/05/2008 Een imagocampagne zal niet helpen
30/04/2008 Interimjobs voor schoolverlaters?
22/04/2008 Veel geblaat, weinig wol
09/04/2008 Eerlijk smaakt het lekkerst
17/03/2008 Waarom de VN groot gelijk hebben
04/02/2008 Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands
30/01/2008 Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens
09/01/2008 Ecologisch en economisch slim
27/12/2007 Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis.
14/12/2007 Een referendum voor Europa
12/12/2007 In een land waar vrede geen punt is
20/11/2007 Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen
31/08/2007 Professor met een opgestoken vingertje
03/07/2007 Geen schaamte maar strijd
19/06/2007 Het is onze energie
22/05/2007 Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen?
31/03/2007 Straffen of reïntegreren ?
24/03/2007 Hoe om te gaan met een midlife-crisis?
17/03/2007 Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden?
09/02/2007 Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing
19/12/2006 Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken !
18/12/2006 Huwelijk tussen twee ongelijke werelden
14/12/2006 Bezuinigingen met een wrange nasmaak
29/11/2006 Sinterklaas in Centrum 127
27/11/2006 Kerncentrales als cashmachines
31/10/2006 Welke 'truth' is 'inconvenient'?
20/10/2006 Belastingen met een groen sausje
08/07/2006 Ozonalarm: de wereld op zijn kop...
01/05/2006 Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief
17/04/2006 Geweld is altijd zinloos
04/02/2006 De man van zes miljoen
21/12/2005 Overheidsgeld voor landbouw?
13/09/2005 In veilig water.
08/09/2005 Graag wat kleur in het debat over werk
18/08/2005 Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens
11/07/2005 Een memorabele feestdag
01/07/2005 Wiens schuld?
04/05/2005 eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid.
31/03/2005 Pleidooi voor een veelkleurige democratie
30/03/2005 Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt
17/03/2005 Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen
16/02/2005 Bush verdient straf voor klimaatbeleid.
01/02/2005 Niet meer, maar ook niet minder
09/12/2004 Brussel, we hebben een milieuprobleem
02/11/2004 Vlaamse leeuw vs Russische tijger.
06/10/2004 Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris?
24/09/2004 België is klein land met kleine ambities.
06/07/2004 Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet?
02/03/2004 'Europa is een prachtig nieuw lief.
13/01/2004 "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?".
26/11/2003 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers
10/11/2003 Vlaanderen moet GGO-vrij blijven

archief

Deel Deel