Een referendum voor Europa
Dit opiniestuk verscheen in De Morgen van 14 december 2007
Een publiekscampagne kan de Europese debatten uit de diplomatieke achterkamertjes halen
Guy Verhofstadt en de 26 andere Europese staatshoofden en regeringsleiders hebben in de Portugese hoofdstad het Verdrag van Lissabon ondertekend. Het is de zesde keer dat er op regeringsniveau een soort van Europese staatshervorming wordt gerealiseerd. Het verdrag moet nu wel nog geratificeerd worden door de nationale en regionale parlementen in de 27 lidstaten. Meer dan tijd dus om het maatschappelijke debat op te starten.
Het Verdrag van Lissabon bevat onmiskenbaar een hele reeks positieve punten. Het geeft de Unie meer mogelijkheden om doeltreffend en efficiënt op te treden en besluiten te nemen op nieuwe en vooral mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, veilige energievoorziening, internationaal terrorisme, georganiseerde grensoverschrijdende misdaad en immigratie. Het Handvest van de grondrechten dat de voorzitters van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie eergisteren in Straatsburg plechtig ondertekenden, wordt wettelijk afdwingbaar door iedere Europese burger.
Het nieuwe verdrag maakt Europa democratischer. Zo komt er het burgerinitiatief, waardoor één miljoen burgers de Commissie kunnen verzoeken een initiatiefvoorstel op een bepaald terrein in te dienen. Het Europees Parlement wordt voor 95 procent van de Europese wetgeving medewetgever op voet van gelijkheid met de Raad van Ministers. Zo krijgt het voor het eerst een serieuze greep op het landbouwbeleid. En binnen de Raad van ministers wordt stemmen bij unanimiteit de uitzondering. Jammer dat het veto met betrekking tot bijvoorbeeld fiscaliteit blijft bestaan. Dat was voorlopig een niet te nemen horde.
Het Europees Parlement krijgt ook greep op de aanstelling van de hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, aangezien die vicevoorzitter van de Europese Commissie wordt. Jammer dat we deze persoon niet gewoonweg Minister van Buitenlandse Zaken van de EU noemen.
Bijzonder positief ook is dat het hele terrein van vrijheid, veiligheid en recht Europese bevoegdheid wordt. Ook de Nationale (en Regionale) Parlementen krijgen meer macht. Ze kunnen een soort gele kaart trekken waardoor de Commissie het gewraakte wetgevingsvoorstel moet heroverwegen. En als ze vinden dat de Commissie haar bevoegdheden overschrijdt, kan dat voorstel ook vrij gemakkelijk door de Raad of het Parlement verworpen worden.
Er komen ook nieuwe (uitgebreide) rechtsgrondslagen voor energie, octrooien, toerisme, sport, ruimtevaart en administratieve samenwerking, en het milieubeleid is aangevuld met een verwijzing naar de klimaatverandering. Op sociaal gebied zorgt een nieuwe sociale clausule ervoor dat de Unie steeds rekening houdt met criteria als "een hoog niveau van werkgelegenheid", "adequate sociale bescherming", "bestrijding van sociale uitsluiting" en een "hoog niveau van onderwijs, opleiding en bescherming van de volksgezondheid". Het nieuwe Verdrag erkent de bijzondere kenmerken van diensten van algemeen economisch belang, zoals gezondheidszorg, de postbestelling en water- en energievoorziening.
Samengevat: er staan heel wat positieve elementen in het verdrag. Tegelijk beseffen vooral progressieven dat dit een minimum is, en dat er vooral inhoudelijk een ander Europees beleid nodig is. Toch is dit verdrag verwerpen geen goede optie. In de huidige politieke context is dit het beste wat nu haalbaar is. Wie pleit voor een sterke, democratische en sociaalecologisch duurzame Europese Unie beschouwt die verbeteringen als een stap vooruit. Dit verdrag is zeker geen eindpunt.
Velen pleiten voor een diepgaande discussie over en betrokkenheid bij het Europese integratieproces. Als de Europese leiders deze legitieme vraag van de Europese burgers onvoldoende juist inschatten, kan dat ertoe leiden dat de essentiële betrokkenheid van de burgers bij het Europese project vermindert. De Europese Groenen nemen dit serieus. Daarom diende Groen!-Kamerlid Wouter De Vriendt in de Kamer een voorstel van resolutie in dat de Belgische regering vraagt in de Raad te ijveren voor een Europabreed referendum. Idealiter vinden deze raadplegingen op hetzelfde tijdstip plaats. Zo worden nationale belangen die bij die stemming in het geding zijn, overstegen en wordt de Europese dimensie van het gebeuren versterkt. Zelfs als het Europabreed niet lukt, willen wij de uitdaging aangaan. Daarom zijn we voorstander van een nationaal referendum.
Zo'n referendum moet de kers op de taart zijn van een breed maatschappelijk debat. De Groenen pleiten voor een publiekscampagne om zo de Europese aangelegenheden, de inzet en meer algemeen de door het Verdrag van Lissabon aangekaarte probleemgebieden onder de aandacht van de bevolking te brengen. Deze campagne moet bijdragen tot een correcte voorlichting van de bevolking. Informatieverstrekking aan de burgers is in het algemeen trouwens een essentiële pedagogische taak die voor de politieke wereld is weggelegd. Het houden van een referendum is dan de logische afsluiter van die voorlichtingsprocedure. Zo blijven Europese debatten niet langer tot de diplomatieke achterkamertjes beperkt. Een en ander kan de democratie alleen maar ten goede komen.
Zo willen de Groenen de basis leggen voor een breed gedragen groen-progressieve strategie die maximaal gebruikmaakt van de bestaande spelregels om dat "ander Europa", dat absolute noodzaak blijft, in de werkelijkheid te realiseren. Dat wordt wellicht de belangrijkste uitdaging voor de Europese verkiezingen van 2009.
Contact: Inge Jooris
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
