Feminisme is nog niet passé
België stijgt dit jaar maar liefst 19 plaatsen op de ‘gender gap index’ index’ en staat nu op de veertiende plaats, vlak na Duitsland maar lekker voor Nederland. Reden voor een feestje? Uiteraard, je mag nooit een reden om te feesten ongebruikt laten voorbijgaan. Een reden om de feministische strijdbijl te begraven is het echter allerminst.
Onlangs stelde ik in een interview in deze krant dat het tijd wordt voor een nieuw feminisme. De uitdaging van dit nieuwe feminisme is duidelijk: het afleggen van de laatste meters. De vrouwenstrijd is behoorlijk succesvol geweest. De structurele discriminatie op zowat alle terreinen van het maatschappelijk leven is uit de wetboeken verdwenen. Maar daardoor mogen we ons niet in slaap laten wiegen. Een werkelijk egalitaire samenleving is in zicht. Maar we zijn er nog niet. Het parcours er naartoe is bezaaid met hindernissen die de voorleesmoeder in mij willens nillens met de wakkere muis Geronimo Stilton associeert, zoals een Glazen Plafond, een Glazen Klif en een Loonkloof. De hoge rangschikking van België is onder meer te danken aan de goede vertegenwoordiging van vrouwen in beslissingsstructuren. Daar zitten quota voor veel tussen. Waar die er niet zijn, kan vooruitgang snel verloren gaan. Zoals in Nederland, waar kersvers premier Rutte amper drie vrouwen ‘vond’ voor zijn kabinet.
Het feminisme heeft zijn sexy cachet verloren. Dat is eigenlijk gek: in het zicht van de eindmeet lijken vrouwen de strijd op te geven. En er is natuurlijk interne verdeeldheid. Zijn quota wel een echte oplossing? ‘Vrouwen toevoegen en goed roeren’ is een recept voor inclusie, maar niet voor maatschappelijke verandering, zeggen sommigen. We moeten de structuren veranderen, klinkt het dan, zodat mannen en vrouwen die niet beantwoorden aan het stereotiepe beeld van een bepaalde beroepsgroep toch kunnen doorstromen. Als we de cultuur van opzettelijke nachtelijke e-mails en opscheppen over weekendwerk doorbreken, ontstaat ruimte om aangenamer te leven voor vrouwen én mannen – niet onbelangrijk, want veel vrouwen beleven graag fijne momenten met mannen erbij en vice versa.
Goed plan, maar om dat te bereiken moeten er eerst voldoende mensen op machtsposities zitten die er zo over denken en die de verandering in de praktijk brengen. Vandaar mijn pleidooi voor genderquota in topfuncties.
En als we toch bezig zijn met het bestrijden van schadelijke stereotiepen, kunnen we het dan ook hebben over de druk – die vrouwen zich voor een deel ook zelf opleggen – om er veel beter uit te zien dan de gemiddelde man? Om na de werkdag nog verse soep te maken, de kinderen hoogstpersoonlijk naar hun artistieke en sportieve activiteiten te voeren, en het huis aan kant te krijgen? De ‘dubbele werkdag’ blijft voor veel vrouwen een realiteit. Nochtans is dit een domein waarin emancipatie een doe-het-zelf zaak is geworden. Perfectionisme loslaten is geweldig bevrijdend. En door de lat wat lager te leggen stimuleer je de instap van mannelijke huisgenoten in dat takenpakket.
‘Meer mannen aan de schoolpoort en in de supermarkt’ is de noodzakelijke tegenhanger van ‘meer vrouwen aan de professionele top’. Alle opties open voor iedereen, daar gaat het over. En daarmee is zeker niet gezegd dat een bevordering op het werk meer bevrediging zou geven dan het vrijmaken van tijd om het huiswerk van de kinderen op te volgen. Voor mannen noch voor vrouwen.
Een risico in het feministisch discours van maatschappelijke verandering is dat het zelf genderstereotiepen kan gaan bevestigen. Het heet dan dat in een organisatie met meer vrouwen de zachte waarden opgewaardeerd worden, dat vrouwen beter georganiseerd zijn, of minder competitief en dergelijke. Ik heb heel veel moeite met zulke stellingen. Ik weet dat bij mezelf ‘kinderen moederlijk troosten’ net zozeer aangeleerd gedrag is als ‘vergaderingen efficiënt leiden’ en dat ‘voedsel decoratief op een schotel schikken’ voor mij net zo onbereikbaar is als ‘het beleidsplan presenteren in een aanschouwelijke figuur’. Talenten verschillen, en je kiest welke je al dan niet ontwikkelt.
Uitdrukkelijke aandacht voor de vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in alle functies en rollen op alle niveaus bij alle bedrijven en organisaties is nodig. Het is bewezen dat het beter is voor alle werknemers en voor de resultaten van het bedrijf zelf, maar het mag wel niet resulteren in het bekrachtigen van stereotiepen over mannelijkheid of vrouwelijkheid. Het nieuwe feminisme is er net zo goed voor mannen als voor vrouwen. Het invoeren van transparante en objectieve procedures voor bevorderingen is een maatregel die de loopbanen van veel vrouwen én veel mannen vooruit kan helpen. Maatregelen voor een betere work/life balance komen vrouwen én mannen ten goede.
Het nieuwe feminisme blijft een zaak van gelijkheid – substantiële zichtbare gelijkheid, ook in de cijfers. Maar het is misschien nog meer een zaak van vrijheid: maximale keuzemogelijkheden voor mannen en vrouwen om zich te ontplooien op de domeinen van hun keuze. Het afschudden van stereotiepen is daarvoor cruciaal. Daarom was ik teleurgesteld toen ik vorige week las dat Michele Obama nummer één staat op de nieuwe Forbes lijst van ‘meest invloedrijke vrouwen’. Alle respect voor Michele, maar de invloed die zij uitoefent, gebeurt uitsluitend in het kielzog van haar man. Zo’n Forbes lijst zendt een signaal uit naar miljoenen vrouwen overal ter wereld: wil je het maken, loop dan het vuur uit de sloffen voor je man. Het is een signaal dat het oeroude stereotype van de vrouw als aanhangsel van een man nog maar eens benadrukt. Het gaat er niet om, dit stereotype door een ander te vervangen (we willen niet allemaal de job van Angela Merkel zijn!), maar om de schadelijke boodschap die er van uitgaat te neutraliseren. Zodat elke vrouw echt kan kiezen of ze een Michele wil zijn of een Hillary, of nog iets helemaal anders.
Contact: Eva Brems -
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
