Het is onwil

door FREYA PIRYNS op 4 maart 2010 in "Asiel en migratie"

In ons land leven 760 minderjarige asielzoekers op straat. Dat heeft PS-staatssecretaris Courard in het parlement toegegeven. Bijna 800 kinderen, dat is het equivalent van twee middelgrote scholen, of 25 volgeladen schoolbussen. De menselijke prijs van het non-beleid is daarmee waanzinnig groot geworden.

Vorige week was er schijnbaar goed nieuws voor deze asielzoekers. De regering heeft een afgevaardigde aangesteld bij Fedasil, een soort verbindingsofficier tussen alle actoren die een jaar de tijd krijgt om meer opvangplaatsen te creëren. Raar maar waar: Fedasil heeft nochtans al niet één maar twee directeurs-generaal waarvan er bovendien eentje niks meer doet. Bob Pleysier, de vorige baas, is niet in meer dienst maar staat wel nog op de loonlijst. De eigenlijke directeur-generaal is nu Isabelle Küntziger maar zij zit al maanden thuis: ze lijdt aan een burn-out, naar het schijnt ten gevolge van de opvangcrisis.

Het probleem ligt dan ook niet bij Fedasil, maar bij een regering die niet naar behoren werkt, en daar zal een afgevaardigde niets aan veranderen. Want als de staatssecretaris geen overheidsgebouwen durft op te eisen, dan zal zijn ambassadeur dat ook niet durven. En als de staatssecretaris de burgemeesters niet kan overtuigen om asielzoekers te spreiden, zie ik niet hoe een zendeling dat wel zou kunnen.

Courard moet zelf zijn verantwoordelijkheid nemen, en dat betekent: snel beslissen en kordaat uitvoeren, samen met zijn vijf bevoegde collega’s binnen de regering. Als er watersnood of brandgevaar is, dan opent de overheid sporthallen en kazernes om haar bevolking te beschermen. Op dezelfde manier moeten Leterme en de zijnen vandaag zorgen voor geld en mensen om de noodzakelijke opvang te organiseren. Plaats genoeg in de vele kazernes en andere lege overheidsgebouwen.

De regering kan dan meteen 1200 asielzoekers opvangen die al maanden overnachten in hotelkamers. Denk hierbij niet aan comfortabele toestanden, want ze slapen er met vijf tot tien in één logie. Slimme uitbaters stoppen zo veel mogelijk asielzoekers bij elkaar. Ze krijgen van Courard immers per maand een kleine duizend euro per persoon. Hoe meer volk per vierkante meter, des te meer centen de hotels incasseren. Ik heb zo’n kamer bezocht in Brussel: een tjokvolle kajuit met acht gezinsleden, slapend op de grond, de jongste van het gezin in de badkuip. De stress en de drukte waren niet te harden.

Dit is een veredelde vorm van huisjesmelkerij, met dat verschil dat de overheid het organiseert en de burger het betaalt. En dat is niet weinig: in totaal bijna acht miljoen euro. Menig hoteleigenaar heeft winstgevend kunnen overwinteren. Want per kamer een maandelijkse omzet tot tienduizend euro incasseren, daar kan zelfs het toeristische hoogseizoen niet tegenop.

Courard heeft bij zijn aantreden vijfduizend extra plaatsen beloofd maar het zijn er slechts 1300 geworden. Op de vraag hoeveel en waar er nog bijkomen kan de staatssecretaris niet antwoorden. Hij zegt dat hij onderhandelt, ook met de gemeenten, en daar te kampen heeft met het nimby-syndroom: burgemeesters die not in my backyard zeggen en de asielzoekers liever niet zien komen. Iedereen moet voor zijn eigen stoep vegen: in de provincies zien ze dit als een Brussels probleem, een federale miskleun waar de premier maar mee moet afrekenen.

Bij Yves Leterme begon het even te dagen in december. Het was barkoud, de eerste minister werd week vanbinnen en hij vroeg de bevolking om onderdak te bieden aan de haveloze asielzoekers. Hulpverleners en vrijwilligers die het hele jaar door het asielleed incasseren fronsten de wenkbrauwen. Zij vroegen al maanden om structurele oplossingen. Ze kregen een door Kerstmis ingegeven erbarmen: zeer vrijblijvend, zeer goedkoop en vooral zeer tijdelijk. Twee maanden later is er niks veranderd. En bovendien is de nationale aandacht voor het probleem ondertussen volledig weggeëbd. De miserie van die mensen is geen nieuws meer, net zoals het disfunctioneren van deze regering niemand nog verbaasd.

Het drama begon in 2007, toen de regering een cruciale fout maakte door wél voor materiële hulp te kiezen, maar niét voor meer opvangplaatsen te zorgen. Vroeger kreeg een asielzoeker een beetje geld om te overleven. De regering besliste toen geen cash meer te geven, maar enkel – zoals dat dan heet – ‘bed, bad, brood en begeleiding.’ Probleem: er zijn niet genoeg bedden, nog minder baden en laat staan voldoende begeleiding.

Wat daarna volgde was een kroniek van non-beleid, ad hoc-maatregelen en struisvogelpolitiek. De OCMW's konden de toevloed van aanvragen niet aan en Fedasil gooide uiteindelijk zelf de handdoek in de ring. De asielzoekers, de zwakste pionnen, werden van het kastje naar de muur gestuurd en stonden uiteindelijk voor een gesloten deur. Geen plaats, dat betekent simpelweg: een voucher voor Hotel Brussel, met een overnachting op straat, zicht op de stad, de regen op je lijf en een ontbijt uit de vuilbak.

PS-minister Arena was destijds waarschijnlijk van goede wil, maar doordat ze zoveel energie stak in het ruziemaken met Open VLD-minister Turtelboom, kwamen er te weinig oplossingen. Daarna zouden premier Van Rompuy en vicepremier Onkelinx de klus klaren. Ze declameerden een aantal ronkende verklaringen en de nieuwe staatssecretaris Courard werd bevoegd voor de opvang van asielzoekers. Sommigen dachten toen dat er schot in de zaak kwam.

De optimisten hebben zich vergist. Courard heeft veel intenties maar hij presteert niet. Als ultiem protest tegen de miserabele toestand richtten NGO’s in Brussel een heus tentenkamp op. Van Rompuy verliet zijn werven voor Europa en dan was er de mediagenieke kerstreflex van Leterme. Het resultaat van dit alles brengt me bij het begin van dit schrijven: 2000 dakloze asielzoekers, waaronder 760 kinderen.

Een mensonterende situatie, die bovendien illegaal en duur is. Sinds november stapten 55 asielzoekers naar de rechtbank omdat de overheid hen geen dak boven het hoofd kon bieden. Die gaf hen gelijk en legde de overheid dwangsommen op van 500 euro per dag per persoon. De rechter veroordeeld daarmee de staat die verzaakt aan haar plichten. Ondertussen tikt het boetegeld af op 205.000 euro.

Dit is de sombere balans van een collectieve, politieke onwil. Met het lot van de asielzoekers valt geen stemmen te winnen, wel integendeel: niemand ziet ze graag komen. De PS, die de bevoegde staatssecretaris levert, weet dat goed. Vorig jaar nog was zij zo solidair met de sans-papiers. Hun regularisatie levert dan meteen ook een batterij nieuwe, dankbare kiezers op. Asielzoekers zijn electoraal minder interessant. Iemand die zijn dossier fatsoenlijk behandeld ziet en als vluchteling erkend wordt, heeft daarmee nog geen stemrecht. Ze zoeken hier slechts een veilige haven, het zijn geen kiezers. En dat laat zich voelen in deze democratie: wie niet kan stemmen die telt niet mee.

Contact: Freya Piryns -

14/11/2011 Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen
28/10/2011 Europeaniseer politiek Europa
12/09/2011 Naar een serene regie van het eigen levenseinde
29/08/2011 Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen
16/08/2011 De onttovering van N-VA
05/06/2011 Liever begrip en vergeving dan amnestie
08/05/2011 Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen
11/04/2011 België voert een oorlog in lopende zaken
06/04/2011 Eensgezind de bühne op?
06/04/2011 Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië
05/04/2011 Met de kop in Afghaans zand
28/03/2011 Het steekspel van De Crem
19/03/2011 Ingrijpen is de enige optie
16/03/2011 Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen)
14/03/2011 Waarom de agenda van Merkel niet de onze is
16/02/2011 De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel
15/02/2011 Radicaal
11/02/2011 Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling
03/02/2011 Tegen de ‘goede dictators'
07/12/2010 Moet er nog meer welvaart zijn?
15/11/2010 Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid
05/11/2010 De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd.
25/10/2010 De daklozen-schande
16/10/2010 De klimaatgeneratie wordt ongeduldig
15/10/2010 Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie
13/10/2010 Feminisme is nog niet passé
22/09/2010 Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel
21/06/2010 De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser
04/05/2010 Beste Stijn,
14/04/2010 Het recht op wettelijke veiligheid
26/03/2010 De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters
24/03/2010 Leren uit het Griekse drama
04/03/2010 Het is onwil
18/02/2010 Klimaatwetenschap is geen boksmatch
12/02/2010 Mag links ook problemen bij naam noemen?
09/02/2010 Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen
05/02/2010 Legaliseer downloaden
03/02/2010 Strafrechtketen in zijn geheel versterken
28/01/2010 Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten
20/01/2010 De aquariums van de macht
19/01/2010 De sluipende verharding van Defensie
07/01/2010 Dramajournalistiek of dramademocratie?
09/12/2009 Zwitserland aan de Noordzee
12/11/2009 Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren
01/11/2009 Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud
24/10/2009 Minister De Clerck, het is nu of nooit!
19/10/2009 Pro ontmanteling BAM
13/10/2009 Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede
07/10/2009 De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme
07/10/2009 Mogen we nog ademen?
23/09/2009 Na de rellen...
18/09/2009 Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen
09/09/2009 Negatieve stemmingmakerij over regularisatie
08/09/2009 Koninklijke bootvluchtelingen
04/09/2009 De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken
01/09/2009 Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september
19/08/2009 Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst
19/08/2009 Enkele tips voor Sabam
06/07/2009 Advocaat voor de duivel(tje)s
29/06/2009 Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen?
16/06/2009 Oostende en de sloophamer
09/05/2009 Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd…
06/05/2009 Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving!
06/05/2009 Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes
03/05/2009 Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij
30/04/2009 Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag
25/03/2009 Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen
24/03/2009 Minder werken als uitweg uit de crisis
16/03/2009 Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte
09/03/2009 De jobkorting, geven aan wie al heeft
02/03/2009 De postbodes hebben gelijk
01/03/2009 Over oorlogen en de juist vijand
28/02/2009 Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren
27/02/2009 The Age of Empires: Voorbij het imperium denken
26/02/2009 Over progressieve samenwerking en de crisis van links
06/02/2009 ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’
03/02/2009 Open brief aan Termont ivm Distrigas
21/01/2009 The times they are a-changing
18/01/2009 De oorlog voorbij
16/01/2009 Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding.
12/01/2009 Cultuur is niet te koop
18/12/2008 Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden
12/12/2008 Groene Ikea, meer fijn stof
12/12/2008 Huurders staan steeds meer in de kou
27/11/2008 De liberale begrotingsdans
24/11/2008 Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop
17/11/2008 Liberalen in tijden van kortzichtigheid
15/11/2008 Pleidooi voor echte welvaart
15/10/2008 Maar het orkest speelt door...
14/10/2008 Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem
12/10/2008 Huurders staan steeds meer in de kou
08/09/2008 Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert
08/09/2008 Duizend bommen en granaten
26/08/2008 Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan
18/08/2008 Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger
04/08/2008 Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama
30/07/2008 De harteloosheid van Leterme I
24/07/2008 Het onverantwoorde nucleaire risico
14/07/2008 Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen
11/07/2008 Open brief aan alle Vlamingen
04/07/2008 Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan
26/06/2008 Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk
17/05/2008 Een imagocampagne zal niet helpen
30/04/2008 Interimjobs voor schoolverlaters?
22/04/2008 Veel geblaat, weinig wol
09/04/2008 Eerlijk smaakt het lekkerst
17/03/2008 Waarom de VN groot gelijk hebben
04/02/2008 Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands
30/01/2008 Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens
09/01/2008 Ecologisch en economisch slim
27/12/2007 Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis.
14/12/2007 Een referendum voor Europa
12/12/2007 In een land waar vrede geen punt is
20/11/2007 Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen
31/08/2007 Professor met een opgestoken vingertje
03/07/2007 Geen schaamte maar strijd
19/06/2007 Het is onze energie
22/05/2007 Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen?
31/03/2007 Straffen of reïntegreren ?
24/03/2007 Hoe om te gaan met een midlife-crisis?
17/03/2007 Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden?
09/02/2007 Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing
19/12/2006 Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken !
18/12/2006 Huwelijk tussen twee ongelijke werelden
14/12/2006 Bezuinigingen met een wrange nasmaak
29/11/2006 Sinterklaas in Centrum 127
27/11/2006 Kerncentrales als cashmachines
31/10/2006 Welke 'truth' is 'inconvenient'?
20/10/2006 Belastingen met een groen sausje
08/07/2006 Ozonalarm: de wereld op zijn kop...
01/05/2006 Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief
17/04/2006 Geweld is altijd zinloos
04/02/2006 De man van zes miljoen
21/12/2005 Overheidsgeld voor landbouw?
13/09/2005 In veilig water.
08/09/2005 Graag wat kleur in het debat over werk
18/08/2005 Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens
11/07/2005 Een memorabele feestdag
01/07/2005 Wiens schuld?
04/05/2005 eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid.
31/03/2005 Pleidooi voor een veelkleurige democratie
30/03/2005 Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt
17/03/2005 Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen
16/02/2005 Bush verdient straf voor klimaatbeleid.
01/02/2005 Niet meer, maar ook niet minder
09/12/2004 Brussel, we hebben een milieuprobleem
02/11/2004 Vlaamse leeuw vs Russische tijger.
06/10/2004 Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris?
24/09/2004 België is klein land met kleine ambities.
06/07/2004 Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet?
02/03/2004 'Europa is een prachtig nieuw lief.
13/01/2004 "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?".
26/11/2003 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers
10/11/2003 Vlaanderen moet GGO-vrij blijven

archief

Deel Deel