Het recht op wettelijke veiligheid

door LUCKAS VANDER TAELEN op 14 april 2010 in "Veiligheid en justitie"

De Schaarbeekse juwelier die maandag zijn overvallers achterna liep en op hen schoot, was niet in staat van wettelijke zelfverdediging. Dat is overduidelijk, want op het moment van de feiten was zijn leven niet in gevaar en had hij dus niet meer het recht zich te verdedigen. De enige die op dat ogenblik het vuur had mogen openen om de daders een halt toe te roepen was de politie. Hierover kan geen discussie of enige dubbelzinnigheid bestaan; dat zijn de regels van de rechtstaat. Een burger mag zich niet zomaar in de plaats stellen van de rol die wettelijk aan de overheid is voorbehouden. Dat burgers het recht in eigen handen nemen,mag nooit getolereerd worden, hoe groot het onrecht ook lijkt.

Toch laait het debat hoog op en dat hoeft niet echt te verwonderen. Op korte tijd waren drie juweliers het slachtoffer van zeer gewelddadige hold-ups. Ik kan me levendig voorstellen dat de derde in de rij toegaf aan primaire gevoelens van wraak. Trop is nu eenmaal teveel en redelijkheid wil wel eens totaal verdwijnen in extreme situaties. Toen ik ooit in mijn eigen huis ’s nachts te maken kreeg met overvallers, waren het ook niet de grote principes van de rechtstaat die spontaan bij me opwelden. Integendeel. Mijn verontwaardiging over een dergelijke brutale aanval op mezelf en mijn familie, maakte dat ook ik, net als de juwelier in Schaarbeek, de jonge gangsters achterna snelde, in de ijdele hoop hen te overmeesteren. Ze waren sneller dan ik en gelukkig was ik niet gewapend; misschien zou ik anders net dezelfde reflex gehad hebben als die juwelier en geschoten hebben.

Ten overvloede : had ik het gedaan, dan was ik even schuldig geweest als de juwelier uit Schaarbeek dat nu is. En had ik heel terecht mezelf moeten verantwoorden voor een rechtbank. Er kan geen sprake van zijn dit soort gedrag te vergoelijken; als men het geweld van de daders wil veroordelen, dan kan men ook het schieten van de juwelier buiten een staat van wettelijke zelfverdediging niet verdedigen. Het is een argument van morele wederkerigheid dat ik graag gebruik in discussies over de doodstraf : als men moorden immoreel vindt, dan kan men onmogelijk het legaal ombrengen van mensen goedpraten. Er kan geen sprake zijn van twee maten en twee gewichten. Weg met de doodstraf dus.

Maar aan dat soort argumenten hebben de Brusselse juweliers weinig. Die beginnen zich wel zeer onveilig te voelen en hebben vooral het gevoel dat ze niet langer kunnen rekenen op enige bescherming van de overheid. Wie de middelen heeft, zal overwegen om bewaking in te huren. Wie het minder breed heeft, koopt zich waarschijnlijk vandaag nog een wapen. En dan kan het morgen weer verkeerd aflopen.

Als er dan al discussie mogelijk is over de limieten van het recht op wettelijke zelfverdediging, kan er geen twijfel bestaan aan het recht op wettelijke veiligheid. Als de Brusselse overheid echt wil dat er iets veranderd, dan zullen er een aantal ingrijpende maatregelen moeten genomen worden op het vlak van het veiligheidsbeleid. Het zal niet van zelf gaan, het zal zijn tijd duren voor de effecten zichtbaar zijn en aan simplistische slogans hebben we niets. Daarom is het alleszins positief te noemen dat de minister-president van het Brusselse Gewest dadelijk een pleidooi heeft gehouden om meer politie in het straatbeeld te krijgen. Dat is een begin. En een sterk contrast met de onverantwoordelijke uitspraken van de burgemeester van Brussel, die in het begin van dit jaar een gewapende overval met kalashnikovs afdeed als een fait-divers. Het valt te vrezen dat dit soort verklaringen bijgedragen hebben tot een gevoel van straffeloosheid bij criminelen.

Het is nu wel heel hoog tijd dat alle betrokken instanties snel samen zitten en nadenken hoe de veiligheid in de hoofdstad vergroot kan worden. En dat zal niet gebeuren door politiepatrouilles in een camionette door de Nieuwsstraat te laten rijden, zoals ik vorige week nog zag. En over het efficiënt gebruik van de politie had ik zo ook mijn vragen toen ik zag hoe drie agenten anderhalf uur lang moesten wachten op de komst van een depaneuse om een auto weg te slepen. Zo kan je natuurlijk blijven zeggen dat er niet genoeg politie in Brussel is.

De Brusselse burgemeesters hebben onlangs gepleit om meer agenten in te zetten op belangrijke punten en hen niet langer te overladen met administratieve taken of gevangenenvervoer. Voor mij hadden ze daar meteen nog mogen bijzeggen dat het massaal mobiliseren van politie bij Europese topontmoetingen, thuismatchen van Anderlecht of concerten in Vorst-Nationaal niet bevordelijk is voor de veiligheid in de andere delen van de stad op die momenten : het is algemeen bekend dat inbrekers of sackjackers dan niet te veel hoeven te vrezen voor politiepatrouilles.

En dat is dan meteen een pleidooi voor een gewestelijk politiebeleid. Het hele debat over een al of niet één gemaakte politiezone dat een tijd geleden opflakkerde, is daar geheel aan ondergeschikt. Het komt er op aan dat de Brusselse burgemeesters eindelijk toegeven dat het Hoofdstedelijk Gewest het zich niet meer kan permitteren een visie op veiligheid, preventie en repressie te versnipperen. Het valt te hopen dat Charles Picqué als “verhinderd” burgemeester van Sint-Gillis de politieke moed zal hebben om zijn voormalige collega’s hiervan te overtuigen.

Ik woon meer dan vijf jaar in Vorst. Nog nooit heb ik het genoegen gehad om wandelende of fietsende politieagenten te mogen ontwaren in mijn buurt. Nochtans is dat één van de basisvereisten om de veiligheid in een wijk te vergroten : er elke dag bij voorkeur dezelfde agenten te laten patrouilleren.. Lokale champetters hoeven geen karikaturen te zijn uit de strips van Kwik en Flupke. Beter dan in camionetten opgesloten patrouilles, kunnen moderne wijkagenten een band opbouwen met de buurt en de bewoners en zijn ze snel op de hoogte als er iets fout loopt. Nabijheidspolitie : ongeveer iedereen is het over eens dat dit oud idee nog steeds een goed idee is. Het wordt wel tijd om het nu eindelijk eens in de praktijk om te zette.

Met een slogan als Zero Tolerance zullen we er niet komen. Natuurlijk zou het helpen als het voor iedereen duidelijk zou zijn dat alle wetsovertredingen altijd en overal bestraft zouden worden. Maar het is geen leger Robocops die ons daarbij zal helpen. Wie de veiligheid in Brussel wil vergroten, moet nu opkomen voor een goed doordachte reorganisatie van de politie met een beleid dat gewestelijk bepaald wordt en lokaal uitgevoerd wordt. En met de herwaardering van Champetter 15...

Contact: Luckas Vander Taelen -

Luckas Vander Taelen

Vlaams Volksvertegenwoordiger
Gemeenschapssenator

14/11/2011 Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen
28/10/2011 Europeaniseer politiek Europa
12/09/2011 Naar een serene regie van het eigen levenseinde
29/08/2011 Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen
16/08/2011 De onttovering van N-VA
05/06/2011 Liever begrip en vergeving dan amnestie
08/05/2011 Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen
11/04/2011 België voert een oorlog in lopende zaken
06/04/2011 Eensgezind de bühne op?
06/04/2011 Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië
05/04/2011 Met de kop in Afghaans zand
28/03/2011 Het steekspel van De Crem
19/03/2011 Ingrijpen is de enige optie
16/03/2011 Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen)
14/03/2011 Waarom de agenda van Merkel niet de onze is
16/02/2011 De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel
15/02/2011 Radicaal
11/02/2011 Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling
03/02/2011 Tegen de ‘goede dictators'
07/12/2010 Moet er nog meer welvaart zijn?
15/11/2010 Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid
05/11/2010 De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd.
25/10/2010 De daklozen-schande
16/10/2010 De klimaatgeneratie wordt ongeduldig
15/10/2010 Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie
13/10/2010 Feminisme is nog niet passé
22/09/2010 Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel
21/06/2010 De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser
04/05/2010 Beste Stijn,
14/04/2010 Het recht op wettelijke veiligheid
26/03/2010 De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters
24/03/2010 Leren uit het Griekse drama
04/03/2010 Het is onwil
18/02/2010 Klimaatwetenschap is geen boksmatch
12/02/2010 Mag links ook problemen bij naam noemen?
09/02/2010 Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen
05/02/2010 Legaliseer downloaden
03/02/2010 Strafrechtketen in zijn geheel versterken
28/01/2010 Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten
20/01/2010 De aquariums van de macht
19/01/2010 De sluipende verharding van Defensie
07/01/2010 Dramajournalistiek of dramademocratie?
09/12/2009 Zwitserland aan de Noordzee
12/11/2009 Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren
01/11/2009 Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud
24/10/2009 Minister De Clerck, het is nu of nooit!
19/10/2009 Pro ontmanteling BAM
13/10/2009 Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede
07/10/2009 De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme
07/10/2009 Mogen we nog ademen?
23/09/2009 Na de rellen...
18/09/2009 Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen
09/09/2009 Negatieve stemmingmakerij over regularisatie
08/09/2009 Koninklijke bootvluchtelingen
04/09/2009 De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken
01/09/2009 Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september
19/08/2009 Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst
19/08/2009 Enkele tips voor Sabam
06/07/2009 Advocaat voor de duivel(tje)s
29/06/2009 Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen?
16/06/2009 Oostende en de sloophamer
09/05/2009 Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd…
06/05/2009 Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving!
06/05/2009 Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes
03/05/2009 Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij
30/04/2009 Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag
25/03/2009 Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen
24/03/2009 Minder werken als uitweg uit de crisis
16/03/2009 Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte
09/03/2009 De jobkorting, geven aan wie al heeft
02/03/2009 De postbodes hebben gelijk
01/03/2009 Over oorlogen en de juist vijand
28/02/2009 Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren
27/02/2009 The Age of Empires: Voorbij het imperium denken
26/02/2009 Over progressieve samenwerking en de crisis van links
06/02/2009 ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’
03/02/2009 Open brief aan Termont ivm Distrigas
21/01/2009 The times they are a-changing
18/01/2009 De oorlog voorbij
16/01/2009 Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding.
12/01/2009 Cultuur is niet te koop
18/12/2008 Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden
12/12/2008 Groene Ikea, meer fijn stof
12/12/2008 Huurders staan steeds meer in de kou
27/11/2008 De liberale begrotingsdans
24/11/2008 Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop
17/11/2008 Liberalen in tijden van kortzichtigheid
15/11/2008 Pleidooi voor echte welvaart
15/10/2008 Maar het orkest speelt door...
14/10/2008 Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem
12/10/2008 Huurders staan steeds meer in de kou
08/09/2008 Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert
08/09/2008 Duizend bommen en granaten
26/08/2008 Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan
18/08/2008 Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger
04/08/2008 Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama
30/07/2008 De harteloosheid van Leterme I
24/07/2008 Het onverantwoorde nucleaire risico
14/07/2008 Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen
11/07/2008 Open brief aan alle Vlamingen
04/07/2008 Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan
26/06/2008 Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk
17/05/2008 Een imagocampagne zal niet helpen
30/04/2008 Interimjobs voor schoolverlaters?
22/04/2008 Veel geblaat, weinig wol
09/04/2008 Eerlijk smaakt het lekkerst
17/03/2008 Waarom de VN groot gelijk hebben
04/02/2008 Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands
30/01/2008 Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens
09/01/2008 Ecologisch en economisch slim
27/12/2007 Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis.
14/12/2007 Een referendum voor Europa
12/12/2007 In een land waar vrede geen punt is
20/11/2007 Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen
31/08/2007 Professor met een opgestoken vingertje
03/07/2007 Geen schaamte maar strijd
19/06/2007 Het is onze energie
22/05/2007 Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen?
31/03/2007 Straffen of reïntegreren ?
24/03/2007 Hoe om te gaan met een midlife-crisis?
17/03/2007 Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden?
09/02/2007 Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing
19/12/2006 Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken !
18/12/2006 Huwelijk tussen twee ongelijke werelden
14/12/2006 Bezuinigingen met een wrange nasmaak
29/11/2006 Sinterklaas in Centrum 127
27/11/2006 Kerncentrales als cashmachines
31/10/2006 Welke 'truth' is 'inconvenient'?
20/10/2006 Belastingen met een groen sausje
08/07/2006 Ozonalarm: de wereld op zijn kop...
01/05/2006 Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief
17/04/2006 Geweld is altijd zinloos
04/02/2006 De man van zes miljoen
21/12/2005 Overheidsgeld voor landbouw?
13/09/2005 In veilig water.
08/09/2005 Graag wat kleur in het debat over werk
18/08/2005 Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens
11/07/2005 Een memorabele feestdag
01/07/2005 Wiens schuld?
04/05/2005 eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid.
31/03/2005 Pleidooi voor een veelkleurige democratie
30/03/2005 Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt
17/03/2005 Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen
16/02/2005 Bush verdient straf voor klimaatbeleid.
01/02/2005 Niet meer, maar ook niet minder
09/12/2004 Brussel, we hebben een milieuprobleem
02/11/2004 Vlaamse leeuw vs Russische tijger.
06/10/2004 Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris?
24/09/2004 België is klein land met kleine ambities.
06/07/2004 Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet?
02/03/2004 'Europa is een prachtig nieuw lief.
13/01/2004 "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?".
26/11/2003 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers
10/11/2003 Vlaanderen moet GGO-vrij blijven

archief

Deel Deel