Klimaatwetenschap is geen boksmatch
De onzorgvuldigheden in het rapport van het VN-klimaatpanel (IPCC) - de voorbije weken breed uitgemeten in de pers - hebben de klimaatwetenschap behoorlijke schade toegebracht. Maar nu weer gaan doen alsof je voor of tegen klimaatverandering kan zijn, vindt Bart Staes onverkort levensgevaarlijk.
Het zou geweldig zijn als het wetenschappelijk klimaatpanel van de Verenigde Naties geen gelijk heeft. Het zou mooi zijn als je je geen zorgen hoefde te maken over de opwarming van de aarde of de uitstoot van CO2. Dat zou ons veel geld besparen dat we niet moeten investeren in de strijd tegen klimaatverandering. Maar helaas, ondanks de storende fouten die recentelijk boven water kwamen uit het IPCC-rapport, is klimaatverandering nog steeds een feit en zijn er maatregelen nodig om het tegen te gaan.
Politici houden niet van onzekerheid. Zij willen in principe het liefst daadkrachtige besluiten nemen op basis van keiharde informatie. Dat is immers ook wat het publiek graag ziet, nietwaar? Maar geleerden zijn per definitie twijfelaars. Wetenschap is nooit af. Goede wetenschappers, of het nu economen of klimaatspecialisten zijn, zullen altijd spreken over mogelijke scenario's, onzekerheidsmarges en kansberekeningen. De laatste maanden is er steeds meer spanning merkbaar tussen de geëiste zekerheid en de geboden onzekerheid. Het is aan politici om dit op te lossen en zij die denken dat klimaatwetenschap een wedstrijd is tussen twee kampen met één winnaar snappen niet hoe wetenschap werkt.
Climategate
Klimaatwetenschap is geen bokswedstrijd tussen klimaathysterici en -sceptici. Op basis van onzekerheid en voortgaande wetenschappelijke ontwikkeling moet de politiek besluiten nemen en een beleid ontwikkelen, hoe lastig dat ook uit te leggen is.
Ja, de klimaatwetenschap heeft een flinke deuk opgelopen door alle recente affaires, onheilspellend samengebald in de sexy term 'Climategate'. Juist omdat de politiek en de samenleving zo graag zekerheid willen, leidt iedere fout die door geleerden wordt gemaakt tot groter wantrouwen jegens de wetenschap. De fouten die in het IPCC zijn gemaakt moeten daarom niet gebagatelliseerd worden. Onjuistheden kunnen voorkomen. Ze moeten echter direct worden gecorrigeerd en openbaar gemaakt.
Een van de belangrijkste lessen is dat de rollen van politiek en wetenschap strikt gescheiden moeten blijven. De wetenschap, hier dus het IPCC, moet ver van de politiek blijven, hoe frustrerend het ook kan zijn dat politici al vele jaren wetenschappelijk onderzoek naast zich neerleggen. Tegelijkertijd moet de wetenschap altijd het wetenschappelijk debat blijven voeren. Ook al zien geleerden soms tot hun afgrijzen dat onzekerheid en nieuwe inzichten wellicht ten koste gaan van politieke daadkracht.
KMI-wetenschapper Piet Termonia wees vorig jaar al in De Morgen op het belang van scheiding tussen politiek en wetenschap en waarschuwde voor de risico's van een proces van 'overselling' van het klimaatprobleem. Overdrijven en overschreeuwen zijn wat ons betreft ook uit den boze. Maar de andere kant van de medaille is dat we klimaatwetenschappers begrijpen die gefrustreerd raken. Omdat zij al decennia lang politici proberen te bewijzen dat er een ernstig probleem is, om vervolgens vast te stellen dat zij er niets aan doen. Een voorbeeld hiervan is de Amerikaanse klimaatonderzoeker Stephen H. Schneider van Stanford University. Hij waarschuwde al in 1979, als een van de eersten, voor een temperatuurstijging van 1,5 tot 4,5 graden door de ongebreidelde groei van broeikasgassen in de atmosfeer. We hebben drie decennia verloren, stelt hij nu een beetje bitter vast in zijn memoires Science as a Contact Sport.
Allemaal groene leugens
Schneider werd dertig jaar lang uitgelachen door klimaatsceptici. "Kortzichtigheid en eigenbelang gidsen landen meer dan de toekomst van de aarde", schrijft hij. Schneider is wel fair genoeg om de hand in eigen boezem te steken, want hoe goed de wetenschappelijke modellen en metingen ook waren, ze wonnen het niet in de meningenindustrie die media grotendeels zijn geworden. De olie- en de kolenlobby heeft het debat drie decennia gewonnen en haalt dankzij Climategate opgelucht adem: "zie je wel, allemaal groene leugens!"
Sommige politici grijpen de affaire dan ook dankbaar aan om het klimaatbeleid overboord te gooien. Ze zien in die paar - nogmaals - storende fouten eindelijk hun grote gelijk bewezen: klimaatverandering bestaat helemaal niet! Het was maar een boze droom. Alsof de hoofdconclusies van het IPCC, van de hoofdstroom van al die duizenden klimaatwetenschappers, niet meer overeind staan.
Die hoofdconclusies van het rapport kan je niet in de papierversnipperaar gooien. Het klimaat verandert, ons menselijk handelen draagt daartoe bij en ja, klimaatverandering is tegen te gaan. De internationale gemeenschap deelt die conclusies en heeft in Kopenhagen de afspraak gemaakt dat de opwarming van de aarde tot 2 graden beperkt moet blijven. De politiek heeft besloten dat ze met alle onvermijdelijke onzekerheid en alle beschikbare kansberekeningen deze stap verantwoord vindt. Nogmaals: de onzekerheid zit hem niet zozeer in de oorzaken van klimaatverandering, maar eerder in hoe ernstig de gevolgen kunnen worden. Het is Russische roulette, alleen weten we niet hoeveel kogels er in het pistool zitten.
In 2014 komt een nieuw rapport van IPCC met nieuwe resultaten en voorspellingen. Daar zal de politiek weer op moeten reageren met nieuwe stappen. Dat is de taak die wij politici hebben. We hopen evenwel dat ze dit jaar de nodige stappen al zullen zetten.
Contact: Bart Staes -
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
