Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen?
Dit stuk verscheen in De Standaard van 22 mei 2007
Sinds de dresscode in de Stad Antwerpen werd ingevoerd, is er al heel wat inkt gevloeid over wat gemeenzaam bekend staat als het loketverbod voor draagsters van hoofddoeken. Het debat wordt gevoerd op het scherpst van de snee: tussen vrijzinnigen die de strikte neutraliteit als ideaal nemen en zij die het pluralisme voorstaan, tussen denkers en schrijvers die in het verbod een beperking van de diversiteit zien en zij die het zien als een bescherming van de scheiding tussen Kerk en Staat, tussen mensen die de ‘objectieve onderdrukkingssymboliek’ eigen aan de hoofddoek als uitgangspunt nemen en zij die de vrijwillige en subjectieve keuze van de draagsters willen verdedigen.
Groen! is voorstander van een actief pluralisme, zoals die in België de facto bestaat (bestond?). Geschiedkundig gezien werd er in dit land ook altijd pragmatisch met het levensbeschouwelijke omgesprongen. Het ontstaan van de katholieke zuil, van joodse scholen, van nonnetjes die mét hoofddoek les gaven zijn herkenbare voorbeelden. Kortom, in dit land werd steeds de vrije keuze gelaten. Samen met de steeds duidelijker wordende aanwezigheid van een religieuze moslimgroep, gaan er echter ook meer stemmen op om religieuze symbolen in het openbare leven te verbieden. In dit debat ontwaar ik telkens twee terugkerende argumenten: ten eerste om de scheiding tussen kerk en staat te vrjwaren en de burger neutraliteit te garanderen, ten tweede om moslimvrouwen die onderdrukt worden, te bevrijden van dit juk.
Laat me duidelijk zijn: ook ik ben voorstander van neutraliteit, en ook ik vecht tegen elke vorm van onderdrukking. Maar ik geloof niet dat het verbieden van hoofddoeken voor mensen met een loketfunctie ook maar een van beide doelen dient. Integendeel, het werkt net contraproductief. Ten eerste geloof ik niet dat de scheiding tussen Kerk en Staat bedreigd wordt door het uiterlijk van personeel. Neutraliteit staat of valt niet met de hoofddoek, wel met een gelijke behandeling van elke burger. Ambtenaren moeten in hun job iedereen gelijk behandelen. Personeelsleden moeten beoordeeld worden op hun werk, niet op hoe ze eruit zien. Mensen die weigeren bepaalde personen te helpen omdat ze niet akkoord gaan met het feit dat de klant homo of allochtoon is, of een andere religie heeft, doen hun job niet goed. Wie moeite heeft met de geaardheid of uiterlijk kenmerk of vraag van een klant, zal daar ongeacht de vestimentaire voorschriften moeite mee blijven hebben. Gedragscodes en huisreglementen dienen om dat soort problemen aan te pakken. Ook de verwijzing naar de gevoeligheid van een klant is wat mij betreft een non-argument. Net zoals ik vind dat een allochtone patiënt op de dienst spoedgevallen in het ziekenhuis geen eisen kan stellen qua sekse van de dokter die hem of haar behandelt, vind ik niet dat de overheid mag capituleren voor de vooroordelen van de klant die aan een loket komt. Integendeel, hier hebben we een voorbeeldfunctie te vervullen. Loketpersoneel moet gewoon de administratieve taken opnemen en mensen correct helpen. Dit gedrag kan de werkgever perfect evalueren, ongeacht of het personeel nu al dan niet een hoofddoek, button of oorbel draagt.
Ten tweede leidt het hoofddoekenverbod tot bijkomende ongewenste effecten. Vertrekkende van de argumentatie van neutraliteit kon het bestuur bijvoorbeeld niet anders dan tot in het absurde verder detailleren wat kan en niet kan: buttons, pins en oorbellen voor mannen… Naast de vraag wie hierover op welke manier controle gaat houden, is het ook maar de vraag hoe het kan dat een stad met een socialistische burgemeester zonder boe of ba dergelijke verregaande richtlijnen kan opleggen zonder voorafgaand sociaal overleg. Immers, heel wat van het hoofddoekdragend loketpersoneel vroeg bij aanwerving expliciet of de hoofddoek een probleem was. Bij opmaak van het contract was het dat niet. Nu ineens wordt dat contract eenzijdig veranderd, voor àlle loketpersoneel.
Erger nog is het feit dat dit hoofddoekenverbod voor loketpersoneel ook anderen inspireert. De overheid vervult hier spijtig genoeg haar voorbeeldfunctie voortreffelijk. Niet alleen créchepersoneel, ook vrijwilligsters en werkzoekende vrouwen worden nu geweigerd omwille van de hoofddoek. Gevolg: een groep vrouwen die sowieso al niet sterk staan op onze arbeidsmarkt, raakt nog meer in de verdrukking. En dat geldt zowel voor vrouwen die vrijwillig voor hun hoofddoek kiezen, alsook voor vrouwen die verplicht worden hun hoofddoek te dragen. Vrouwen die er vrijwillig voor kiezen, en die hun werk goed doen, worden verplicht zichzelf te veranderen om te kunnen blijven werken. Vrouwen die verplicht worden een hoofddoek te dragen om te mogen werken, hebben dan weer een kans minder om zelfstandig te worden en zichzelf te ontplooien. Dit terwijl het aanbieden van jobs aan de ‘verdrukten’ van deze samenleving de beste garantie op hun verzelfstandiging en zelfontplooing is. Immers: de maatschappelijke realiteit is er een van ongelijkheid. Als een meisje of vrouw van thuis uit gedwongen wordt een hoofddoek te dragen, en de overheid en/of arbeidsmarkt besluit daarom de hoofddoek te verbieden, dan is het gevolg simpelweg dat deze gedwongen groep steeds minder kansen krijgt op zelfstandigheid. Werk emancipeert, net als onderwijs.
Ik begrijp ook de dringendheid van het loketverbod niet, noch de noodzaak. Er zijn bij mijn weten totnogtoe ook geen klachten geweest over hoofddoekdragend personeel. Vanwaar dan ineens deze beslissing? Wordt hier niet eerder een probleem bijgecreëerd? Wat hebben we hiermee uiteindelijk bereikt, buiten een polarisering en een verzwakking van een reeds kwetsbare groep op de arbeidsmarkt? Dat terwijl de uitdagingen qua diversiteit op de arbeidsmarkt, in het onderwijs en op de woningmarkt nog steeds gigantisch zijn…
Contact: Inge Jooris
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
