Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september
Beste mijnheer Smet,
Met grote gretigheid neemt u uw taak als Minister van Onderwijs op. U bent niet van plan om dit in stilte te doen of in de schaduw van uw voorganger te blijven staan. Dat hebben we uitvoerig kunnen lezen en horen in de media de laatste dagen. U benadrukt uw grote leergierigheid en luisterbereidheid. Daar maak ik dan ook graag gebruik van.
We kijken met Groen! vol spanning uit naar uw beleidsbrief in het najaar. We hopen dat u daar al het verschil kan maken met Frank Vandenbroucke. Want we merken wel dat hij het was die de pen van het regeerakkoord heeft vastgehouden. En wat we daar lezen stelt ons niet gerust.
Mijnheer Smet, het onderwijs in Vlaanderen is absolute wereldtop wat de resultaten in wiskunde en wetenschappen betreft. Dat is schitterend, dat is wat een vooruitstrevend Vlaanderen wil en dat moeten we dus absoluut zo houden. Maar er is een keerzijde aan de medaille. De kloof tussen de sterkste en de zwakste presteerders is in vergelijking met de andere Europese landen het grootst in België. Die kloof is bovendien sociaal bepaald. Een kind geboren in een kansarm gezin waar thuis geen Nederlands wordt gesproken heeft nog altijd 50% kans om de school te verlaten zonder diploma. Anders gezegd, de sociale lift in ons onderwijs blijft genadeloos steken.
Deze resultaten werden ons land aangereikt door het PISA-onderzoek. Dat zijn grootschalige driejaarlijkse vergelijkende onderzoeken bij 15-jarigen in 41 landen op vlak van wiskunde, wetenschap en leesvaardigheid. De resultaten van het PISA onderzoek 2009 bevestigen een trend die al bij de eerste onderzoeken in 2000 zichtbaar was en die zich verder zet in de daaropvolgende onderzoeken. Het luik onderwijs van het regeerakkoord bevat echter geen enkele verwijzing naar de resultaten van dit onderzoeken.
In feite zou die keerzijde een warm Vlaanderen verschrikkelijk moeten verontwaardigen. Het is economisch onverstandig, maar vooral ronduit beschamend dat grote groepen kwetsbare mensen er niet in slagen om via ons onderwijs – het emancipatiemiddel bij uitstek – uit hun situatie op te klimmen. En dan zou het een obsessie moeten zijn van deze regering om van die gelijke kansen een absolute topprioriteit te maken.
Vandenbroucke erkende een aantal problemen en zocht ook wel naar oplossingen. Zo pakte hij uit met zijn ‘Tienkamp voor Gelijke Kansen’. Kritiekloos en zonder vragen wordt die tienkamp nu overgenomen in het huidige regeerakkoord. Nochtans waren die inspanningen - soms goed bedoeld - te weinig structureel en ontoereikend. Er stonden te weinig middelen, te weinig extra gespecialiseerde begeleiders, te weinig omkadering, te weinig onderwijspersoneel tegenover.
Bovendien moet Vlaanderen niet alleen streven naar gelijke kansen, maar ook naar meer gelijke uitkomsten. We moeten met zoveel mogelijk over de lat. En sommigen zullen steigeren omdat ze dan denken dat de lat dan lager moet liggen. Maar neen, dat is niet zo. Ook Groen! is van mening dat we onze koplopers in de kopgroep moeten koesteren. Maar de rest moet mee met de bus, met het peloton. Dat het kan - dat men schitterend kan scoren in PISA op vlak van wetenschap en wiskunde en tegelijk uitblinken in gelijke kansen, in het dichten van de kloof, is bewezen in verschillende Scandinavische landen, Finland op kop.
Maar daarvoor moet de Vlaamse regering andere keuzes maken. Een ondernemersvisie op onderwijs, waarbij Vlaanderen ‘een professionele schoolloopbaan uitbouwt van in de kleuterklas’ en voortdurend ‘kijkt over het muurtje van het bedrijfsleven’, is goed voor de sterken, maar laat heel wat kinderen in de kou staan. Het ‘Brede School’ idee - de school als spil in de buurt - heeft volgens Groen! wel het potentieel om het welzijn van alle kinderen te verhogen en gelijke onderwijsuitkomsten te bevorderen. De term duikt weliswaar op in het regeerakkoord. Alleen, ook hier lijkt die ‘Brede School’ vooral in teken te staan van de arbeidsmarkt. Het ‘dynamisch netwerkonderwijs’ uit het akkoord moet dienen om de leerlingen met de werkplek in contact te brengen. Dit model is handig voor de tweeverdieners die nood hebben aan naschoolse opvang. Als we de deuren van de school open zetten na school komen we bovendien tot een efficiënter ruimtegebruik. Allemaal goed en wel, maar toch blijft het een magere invulling.
Wat een contrast met de meeste binnen- en buitenlandse Brede Schoolsystemen en projecten die duidelijk en op de eerste plaats tot doel hebben om gelijke kansen te bewerkstelligen door extra zorg op buurtniveau en in samenwerking met bestaande expertisecentra om kansarme kinderen én hun ouders extra te betrekken en te begeleiden. Door bijkomende aandacht voor kunst, cultuur en sport op school, zowel in de verplichte schooltijd als daarbuiten, kunnen alle kinderen al hun talenten ontwikkelen en succeservaringen kennen. Vooral ook die kinderen die vaak de weg naar de academie of de sportclub niet vinden.
Mijnheer Smet, wat nu in het regeerakkoord staat over onderwijs, daar straalt geen obsessie uit voor gelijke kansen die in een sterk en warm Vlaanderen onze belangrijkste bezorgdheid zou moeten zijn. Het is geschreven door een Minister van Onderwijs en Werk. Het onderwijs in functie van de arbeidsmarkt. Een beleid dat Muyters en Peeters ook kunnen smaken. Vanuit een activerings- en ondernemerslogica. Van sterken die, serviceclubsgewijs, ook wel eens iets doen voor de gelijke kansen.
U, daarentegen, bent Minister van Onderwijs, Jeugd en Gelijke Kansen. Hopelijk kunnen we dat verschil binnenkort al merken in uw beleidsbrief.
Contact: Elisabeth Meuleman -
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
