Overheidsgeld voor landbouw?
Jazeker, zeggen Bart Staes en Vera Dua. Maar dan wel voor een ander soort landbouw: duurzame landbouw. Hier en in de derde wereld. ,,Omdat landbouw het verschil kan betekenen tussen leven en dood.''
Het is logisch dat exportsubsidies worden afgeschaft, maar het is minder logisch om elke vorm van ondersteuning aan de landbouwsector af te wijzen
HET voorbije weekend stonden twee internationale vergaderingen in de schijnwerpers: de Europese Raad in Brussel en de WTO-conferentie in Hongkong. Op beide conferenties werd er veel over landbouw gesproken. Maar het resultaat van beide is een zware opdoffer voor de toekomst van de landbouw.
In de Europese Raad zagen we de beschamende vertoning van de nationale rekenmachines, met als motto: ik wil zelf zo weinig mogelijk investeren en voor mijn land er zoveel mogelijk uithalen. Het resultaat was dat de landbouwsector - en meer bepaald de plattelandsontwikkeling - zwaar moest inleveren. De WTO-top stond dan weer volledig in het teken van ongebreidelde liberalisering, tegen de achtergrond van de wereld als één markt en voedsel als koopwaar'. Ook hier moest de landbouwsector een zware prijs betalen.
De WTO-top maakte duidelijk dat de wereld van 2005 er anders uitziet dan die van pakweg twintig jaar geleden. De globalisering is nu overal voelbaar en de economisch sterke landen willen daar voordeel uit halen. De ontwikkelingslanden' als een eenduidige groep bestaan niet meer. Nieuwe industrielanden als Brazilië verzetten zich tegen een voorkeursbehandeling van de minst ontwikkelde landen. En die strijd is geen vervelend of tijdelijk bijverschijnsel van de globalisering, ze is het rechtstreeks gevolg van een bepaalde invulling van die globalisering.
Steeds meer spelers denken binnen het kader van de liberalisering - of worden daartoe gedwongen. Landen die terecht opkomen voor betere exportmogelijkheden en voor een betere bescherming van de markten van ontwikkelingslanden, bepleiten in werkelijkheid soms een verregaande liberalisering van de landbouw in het Noorden.
Het is logisch dat exportsubsidies worden afgeschaft, maar het is minder logisch om elke vorm van ondersteuning aan de landbouwsector af te wijzen. Voorwaarde is wel dat deze steun gericht is op een interne markt en niet op de wereldmarkt én dat de steun bedoeld is voor duurzame bedrijfsvoering.
Te weinig aandacht gaat naar de unieke kans die in de nasleep van de Europese Raad en van de WTO-top ligt om anders te gaan denken over landbouw. Uitgangspunt zou moeten zijn dat voedsel niet zomaar een anoniem product' is dat zoals andere producten aan de meedogenloze spelregels van de vrije markt kan overgeleverd worden. Het gaat immers om het eten van mensen, het gaat om basisproducten die letterlijk levensnoodzakelijk zijn. Landbouw is dan ook geen gewone bedrijvigheid: in veel landen betekent het al dan niet aanwezig zijn van landbouwactiviteiten het verschil tussen leven en dood.
Dat besef dringt gelukkig meer en meer door. Zo was er in de marge van de WTO-top een persconferentie van vijftig boerenorganisaties uit de verschillende continenten. Zij kwamen op voor een familiale, meer kleinschalige landbouw, en verdedigden dezelfde belangen.
Hoe zou een ander landbouwsysteem eruit kunnen zien? Wij gaan uit van regionale' agrarische markten, zowel hier als in de derde wereld. De boerenbevolking in de derdewereldlanden moet de kans krijgen om haar landbouwproducten aan een normale prijs op de lokale markt te verkopen, zonder concurrentie met westerse overschotproducten die aan dumpingprijzen daar aan de man worden gebracht.
Volgens dezelfde redenering moeten boeren in Europa niet voor de wereldmarkt produceren, maar in de eerste plaats voor de eigen Europese regio. De Europese landbouw mag voor de eigen (industriële) voedselproductie geen beslag leggen op enorme oppervlaktes vruchtbare grond op andere continenten. Als Zuid-Amerikaanse grond gebruikt wordt om veevoer op te produceren (zoals soja) dat naar het Noorden wordt geëxporteerd, waarna de overproductie aan vlees met subsidies weer wordt gedumpt op de Afrikaanse markt, dan zijn we verkeerd bezig.
In een duurzaam landbouwscenario moet de Europese landbouw voluit de kans krijgen - en daar mag overheidsgeld voor gebruikt worden - om stand te houden in een doorgedreven geliberaliseerde wereld. Steunmaatregelen zijn dus nodig, maar die steun moet dan wel gericht zijn op kwaliteit van voedsel én omgeving. Aan consumenten kun je met zo'n beleid ook beter duidelijk maken dat voor een goed product een goede prijs mag betaald worden. Financiële steun dus voor duurzame ontwikkeling van het platteland en niet voor overproductie.
En dan is het resultaat van de discussie over de Europese meerjarenbegroting een zeer grote ontgoocheling: de terechte beslissing om de exportsubsidies af te bouwen werd niet gecompenseerd met bijkomende steun aan een ander soort landbouw. Sterker nog: er werd fors gesnoeid in de financiering van duurzame landbouw en plattelandsontwikkeling (de zogenaamde tweede pijler). Dat is een enorme gemiste kans voor de Europese boer, die net daarin een toekomstperspectief kan vinden.
In een duurzaam landbouwscenario is het ook logisch dat de EU haar markt openstelt voor landbouwproducten uit de ontwikkelingslanden. Maar de EU behoudt wel het recht om die invoer te beperken als de teelt ervan in ontwikkelingslanden grote schade voor milieu, natuur, volksgezondheid of dierenwelzijn met zich meebrengt of als die teelt gepaard gaat met schendingen van mensenrechten of fundamentele arbeidsnormen. Een radicale keuze voor meer kansen voor ontwikkelingslanden dus, op voorwaarde dat dat geen ecologische of sociale hypotheek legt ter plaatse.
De wereldmarkt kan alleen vrij zijn als de bescherming van mens en milieu voorrang krijgt op de doldrieste liberalisering en als voedsel beschouwd wordt als een levensnoodzakelijk goed en dus niet als koopwaar vergelijkbaar met waspoeder. Anders gaan denken over landbouw is een levensnoodzakelijke vereiste om de knoop te ontwarren waarin de EU en de WTO zijn beland.
Contact: Inge Jooris
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
