Professor met een opgestoken vingertje
Dit opiniestuk verscheen in De Standaard van 31 augustus 2007
Minister Frank Vandenbroucke is over de helft van zijn ambtstermijn en heeft de hooggespannen verwachtingen niet ingelost, vindt Jef Tavernier . 'Het geroezemoes over het gevoerde onderwijsbeleid zwelt aan en de minister gaat steeds meer lijken op een professor met een opgestoken vingertje.'
Maandag start het derde schooljaar onder minister Frank Vandebroucke (SP.A). Hiermee is de minister over de helft van zijn ambtstermijn. Bij aanvang heeft hij enorme verwachtingen gecreëerd bij studenten, ouders, leerkrachten en directies. Zijn start was dan ook ambitieus. Met zijn beleidsnota 'Vandaag kampioen in wiskunde, morgen ook in gelijke kansen' gaf hij een duidelijke richting aan het nieuwe onderwijsbeleid. Elk kind, elke jongere, elke volwassene moeten we gelijke kansen bieden op topkwaliteit in het onderwijs door o.a. een meer gelijke en rechtvaardige financiering in het onderwijs waarbij scholen met veel kansarme of taal- en leerzwakke leerlingen beter gefinancierd zouden worden of door het omkeren van het watervalprincipe naar een zalmmodel waarbij leerlingen zowel in secundair als hoger onderwijs hogerop klimmen in plaats van afdalen.
De overheid moest leraren ook opnieuw vertrouwen geven. Dat had voorrang op regelgeving en administratieve taken. Leraren hebben ademruimte nodig om hun onderwijzende en opvoedende taak met enige armslag aan te pakken. Want concludeerde hij in zijn beleidsbrief: het zijn de leraars die het in de klas moeten waarmaken. Wat kan ik als oud-leerkracht inbrengen tegen al deze concepten en visies? De minister heeft groot gelijk als hij van deze principes werk wil maken.
Toch hoor ik vandaag het geroezemoes over het gevoerde onderwijsbeleid aanzwellen. De Vlaamse Vereniging van Studenten gaf de minister een tweede zit voor zijn hoger onderwijsbeleid en voor het nieuwe financieringsdecreet. De werkgroep Kleuterscholen Vlaanderen, die de Vlaamse kleuterscholen uit alle netten vertegenwoordigt, klaagde voorbije week dat de maatregelen van de minister ter verhoging van de kleuterparticipatie niks verhelpen aan het blijvend probleem van kleuterklassen met meer dan 30 kleuters.
Jos Verhoeven, de voorzitter van de Christelijke Onderwijs Centrale, vatte het groeiende ongenoegen perfect samen: 'de minister vervreemdt van de dagelijkse realiteit van de werkvloer en van de verwachting van de mensen. Met de regelmaat van de klok lanceert hij nota's, maar het is zoeken naar de samenhang.'
Maar hoe komt het dat de maatregelen van de minister mooi op papier zijn, maar in de school- en klaspraktijk nauwelijks voelbaar zijn?
De minister spiegelt zich vaak aan waardevolle theoretische concepten uit organisatiemanagement. Dat zal wel niet vreemd zijn aan een professor. Maar vaak gaat hij voorbij aan de eigen specifieke dynamiek waarin scholen zich bevinden. Neem nu zijn strijd voor een kosteloos onderwijs. Het optrekken van de inkomensgrenzen en het verhogen van de studiebeursbedragen in het secundair onderwijs zijn ontegensprekelijk positieve maatregelen in dit kader. Maar is de invoering van een gelijkaardige schooltoelage van 45 euro in het kleuteronderwijs het sop de kool nog waard? Welke administratieve werklast brengt het opvolgen van de onwettige afwezigheden van kleuters of het opvolgen van de betrokkenheid van ouders niet met zich mee? Uiteindelijk zal dit ook resulteren in bijkomende administratieve opvolging op de onderwijsadministratie in Brussel.
Vanuit dezelfde strijd voert wil de minister een maximumfactuur invoeren. Enerzijds een scherpe maximumfactuur van 60 euro voor aan onderwijsgebonden activiteiten zoals toneelbezoek, sportactiviteiten, schooluitstappen van één dag en materialen die de kinderen verplicht via de school moeten aankopen. Anderzijds een minder scherpe maximumfactuur van 360 euro voor meerdaagse activiteiten buitenshuis. Door de maximumfactuur zullen schoolbesturen komend jaar volop nadenken over hun gevoerde kostenbeleid. Dit is zeer positief voor de soms dure schoolreizen, maar het knelpunt is het regelmatige busvervoer naar het zwembad. Omdat zwemmen (toegang en vervoer) in principe onder de scherpe maximumfactuur valt, zullen scholen vanaf 2008 een groter deel van de eigen werkingsmiddelen aan busvervoer moeten spenderen. Ook al worden de werkingsmiddelen opgetrokken, toch zal dit volgens directies van vooral landelijke scholen bijna onbetaalbaar worden. Hun huidige inventiviteit om vervoerskosten te reduceren is niet oneindig. Scholen kunnen niet altijd ouders inschakelen of de fiets van stal halen. Zelfs gebruik maken van openbaar vervoer is geen vanzelfsprekendheid.
In januari 2007 werd in verschillende Oost-Vlaamse gemeenten het busvervoer naar het zwembad door De Lijn stopgezet omdat dit een bijzondere vorm van geregeld vervoer is, dat aan kostprijs mag worden doorgerekend. Zo blijven er vele momenten waarbij er voor vooral landelijke scholen weinig andere keuze rest dan een dure bus te huren en bij wie komt dan de rekening terecht?
De nieuwe regels kennen dus vaak veel praktische hindernissen. De bijkomende financiering dekt geenszins de bijkomende inspanningen. De minister schiet dus vooral tekort qua uitvoeringstiming en vereenvoudiging.
In het verlengde merken we een toename in het bestraffend karakter van het onderwijsbeleid. Vanuit een aantal eerbare doelstellingen, bijvoorbeeld het belang van ouderparticipatie in de strijd voor gelijke onderwijskansen, gaat het huidige beleid eerder de straffende toer op en legt het te weinig de nadruk op het positieve engagement en het positieve contact vanuit de school. Het stelsel van de toelagen voor het basisonderwijs dat gekoppeld wordt aan spijbelen, aanwezigheid op school, deelname aan oudercontacten.
We mogen niet het stimulerende en het positieve uit het oog verliezen en alleen maar straffend optreden. Iedereen op het terrein zegt dat je voor probleemgevallen inspanningen moet doen en mensen moet aanspreken. Je mag niet onmiddellijk met het vingertje staan zwaaien en met sancties dreigen. Of is de minister eerder een professor met een opgestoken vingertje?
Contact: Inge Jooris
| 14/11/2011 | Er is meer in het bedrijfsleven dan loonkosten alleen |
| 28/10/2011 | Europeaniseer politiek Europa |
| 12/09/2011 | Naar een serene regie van het eigen levenseinde |
| 29/08/2011 | Wat de Davignons van deze wereld beter zeggen |
| 16/08/2011 | De onttovering van N-VA |
| 05/06/2011 | Liever begrip en vergeving dan amnestie |
| 08/05/2011 | Vlaanderen wil en de politiek moet kunnen |
| 11/04/2011 | België voert een oorlog in lopende zaken |
| 06/04/2011 | Eensgezind de bühne op? |
| 06/04/2011 | Radioactief afval, van de Kempen tot Kirgizië |
| 05/04/2011 | Met de kop in Afghaans zand |
| 28/03/2011 | Het steekspel van De Crem |
| 19/03/2011 | Ingrijpen is de enige optie |
| 16/03/2011 | Een omslag van de Vlaamse Economie: van willen maar niet kunnen (of niet mogen) |
| 14/03/2011 | Waarom de agenda van Merkel niet de onze is |
| 16/02/2011 | De vijf ongemakkelijke waarheden over Electrabel |
| 15/02/2011 | Radicaal |
| 11/02/2011 | Groen! feliciteert het Egyptische volk met het ontslag van Moebarak en trekt lessen uit de historische omwenteling |
| 03/02/2011 | Tegen de ‘goede dictators' |
| 07/12/2010 | Moet er nog meer welvaart zijn? |
| 15/11/2010 | Stop overstromingen door natuur- en klimaatbeleid |
| 05/11/2010 | De wraakoefening van Peeters II. Het ongebonden middenveld geslachtofferd. |
| 25/10/2010 | De daklozen-schande |
| 16/10/2010 | De klimaatgeneratie wordt ongeduldig |
| 15/10/2010 | Armoedebeleid: doorbreek de hypocrisie |
| 13/10/2010 | Feminisme is nog niet passé |
| 22/09/2010 | Febiac en de Brusselse regering: 1 front voor een betere mobiliteit in Brussel |
| 21/06/2010 | De hardwerkende Vlaamse vijftigplusser |
| 04/05/2010 | Beste Stijn, |
| 14/04/2010 | Het recht op wettelijke veiligheid |
| 26/03/2010 | De kromme kabinetten-rekenkunde van Kris Peeters |
| 24/03/2010 | Leren uit het Griekse drama |
| 04/03/2010 | Het is onwil |
| 18/02/2010 | Klimaatwetenschap is geen boksmatch |
| 12/02/2010 | Mag links ook problemen bij naam noemen? |
| 09/02/2010 | Waarom ik niet voor Barroso-II kan stemmen |
| 05/02/2010 | Legaliseer downloaden |
| 03/02/2010 | Strafrechtketen in zijn geheel versterken |
| 28/01/2010 | Brussel is metropool, geen verzameling gemeenten |
| 20/01/2010 | De aquariums van de macht |
| 19/01/2010 | De sluipende verharding van Defensie |
| 07/01/2010 | Dramajournalistiek of dramademocratie? |
| 09/12/2009 | Zwitserland aan de Noordzee |
| 12/11/2009 | Vlaanderen moet lef hebben om quota in te voeren |
| 01/11/2009 | Cultuurbeleid: Groen! wil meer dan een klein onderhoud |
| 24/10/2009 | Minister De Clerck, het is nu of nooit! |
| 19/10/2009 | Pro ontmanteling BAM |
| 13/10/2009 | Crisis mag geen excuus zijn in strijd tegen armoede |
| 07/10/2009 | De centen van Vlaanderen: geen cijferfetisjisme |
| 07/10/2009 | Mogen we nog ademen? |
| 23/09/2009 | Na de rellen... |
| 18/09/2009 | Sporten? Bah, ik mag toch nooit meedoen |
| 09/09/2009 | Negatieve stemmingmakerij over regularisatie |
| 08/09/2009 | Koninklijke bootvluchtelingen |
| 04/09/2009 | De Tobintaks: de tijd lijkt er rijp voor, laten we er dan ook werk van maken |
| 01/09/2009 | Open brief aan Onderwijsminister Smet n.a.v. 1 september |
| 19/08/2009 | Gevangenissen privatiseren is peperduur en ongewenst |
| 19/08/2009 | Enkele tips voor Sabam |
| 06/07/2009 | Advocaat voor de duivel(tje)s |
| 29/06/2009 | Hoofddoeken en onderwijs: wie willen we eigenlijk beschermen? |
| 16/06/2009 | Oostende en de sloophamer |
| 09/05/2009 | Stel je voor dat fair trade de gewone handel werd… |
| 06/05/2009 | Verleng het zwangerschapsverlof en investeer zo in de samenleving! |
| 06/05/2009 | Groen!: Crisis van jaren ’80 bewijst juist de nood aan scheiding van de bankentypes |
| 03/05/2009 | Maak zon- en feestdagen vrachtwagenvrij |
| 30/04/2009 | Een goed begin: ban het zwaar vervoer op zondag |
| 25/03/2009 | Unizo, richt u tot de Koning van de onbetaalde rekeningen |
| 24/03/2009 | Minder werken als uitweg uit de crisis |
| 16/03/2009 | Zet ‘biobrandstof’ in voor de productie van groene stroom en warmte |
| 09/03/2009 | De jobkorting, geven aan wie al heeft |
| 02/03/2009 | De postbodes hebben gelijk |
| 01/03/2009 | Over oorlogen en de juist vijand |
| 28/02/2009 | Batibouw: een groene bouwsector kan jobs creëeren |
| 27/02/2009 | The Age of Empires: Voorbij het imperium denken |
| 26/02/2009 | Over progressieve samenwerking en de crisis van links |
| 06/02/2009 | ‘Groenrechts’ is in werkelijkheid ‘reactionair anti-groen en dus anti-toekomst’ |
| 03/02/2009 | Open brief aan Termont ivm Distrigas |
| 21/01/2009 | The times they are a-changing |
| 18/01/2009 | De oorlog voorbij |
| 16/01/2009 | Rudy Aernoudt en de kracht van de groene verbeelding. |
| 12/01/2009 | Cultuur is niet te koop |
| 18/12/2008 | Over rechten en plichten, en over 'universele' waarden |
| 12/12/2008 | Groene Ikea, meer fijn stof |
| 12/12/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 27/11/2008 | De liberale begrotingsdans |
| 24/11/2008 | Een wetenschappelijke, groene boodschap van hoop |
| 17/11/2008 | Liberalen in tijden van kortzichtigheid |
| 15/11/2008 | Pleidooi voor echte welvaart |
| 15/10/2008 | Maar het orkest speelt door... |
| 14/10/2008 | Het Europese klimaat- en energiepakket: deel van de oplossing, niet van het probleem |
| 12/10/2008 | Huurders staan steeds meer in de kou |
| 08/09/2008 | Pleidooi voor een onthaaste schooldag waarbij het kind primeert |
| 08/09/2008 | Duizend bommen en granaten |
| 26/08/2008 | Crembo doet zijn bijnaam alle eer aan |
| 18/08/2008 | Verbreding Brusselse Ring maakt fileleed alleen maar erger |
| 04/08/2008 | Incidenten in kerninstallaties zijn wel een drama |
| 30/07/2008 | De harteloosheid van Leterme I |
| 24/07/2008 | Het onverantwoorde nucleaire risico |
| 14/07/2008 | Het Zilverfonds is een kwestie van kiezen |
| 11/07/2008 | Open brief aan alle Vlamingen |
| 04/07/2008 | Een volstrekt andere strategie voor Afghanistan |
| 26/06/2008 | Lange Wapper: niemand is verantwoordelijk |
| 17/05/2008 | Een imagocampagne zal niet helpen |
| 30/04/2008 | Interimjobs voor schoolverlaters? |
| 22/04/2008 | Veel geblaat, weinig wol |
| 09/04/2008 | Eerlijk smaakt het lekkerst |
| 17/03/2008 | Waarom de VN groot gelijk hebben |
| 04/02/2008 | Inburgering ja, uitsluiting neen. Recht op wonen is een basisrecht, ongeacht je Nederlands |
| 30/01/2008 | Hoofddoekenverbod Antwerpen, Gent, Lokeren, nu ook Lier … Met dank aan Patrick Janssens |
| 09/01/2008 | Ecologisch en economisch slim |
| 27/12/2007 | Kinderen opsluiten is inhumaan. Ook in een mooie, nieuwe gevangenis. |
| 14/12/2007 | Een referendum voor Europa |
| 12/12/2007 | In een land waar vrede geen punt is |
| 20/11/2007 | Als een croissant duurder wordt dan drie uur bellen |
| 31/08/2007 | Professor met een opgestoken vingertje |
| 03/07/2007 | Geen schaamte maar strijd |
| 19/06/2007 | Het is onze energie |
| 22/05/2007 | Loketverbod voor hoofddoeken: heiligt het doel de middelen? |
| 31/03/2007 | Straffen of reïntegreren ? |
| 24/03/2007 | Hoe om te gaan met een midlife-crisis? |
| 17/03/2007 | Het verleden herstellen of de toekomst voorbereiden? |
| 09/02/2007 | Slimme kilometerheffing is logische alles-in-eenoplossing |
| 19/12/2006 | Het Goed bestuur voorbij ! Politiek betekent keuzes maken ! |
| 18/12/2006 | Huwelijk tussen twee ongelijke werelden |
| 14/12/2006 | Bezuinigingen met een wrange nasmaak |
| 29/11/2006 | Sinterklaas in Centrum 127 |
| 27/11/2006 | Kerncentrales als cashmachines |
| 31/10/2006 | Welke 'truth' is 'inconvenient'? |
| 20/10/2006 | Belastingen met een groen sausje |
| 08/07/2006 | Ozonalarm: de wereld op zijn kop... |
| 01/05/2006 | Feest van de arbeid: niet voor iedereen. Sociale balans van drie jaar paars werkgelegenheids- en sociaal beleid is negatief |
| 17/04/2006 | Geweld is altijd zinloos |
| 04/02/2006 | De man van zes miljoen |
| 21/12/2005 | Overheidsgeld voor landbouw? |
| 13/09/2005 | In veilig water. |
| 08/09/2005 | Graag wat kleur in het debat over werk |
| 18/08/2005 | Vande Lanotte: de Vlaamse Don Quichot en het gevecht tegen windmolens |
| 11/07/2005 | Een memorabele feestdag |
| 01/07/2005 | Wiens schuld? |
| 04/05/2005 | eDurven opkomen voor alternatieve financiering van sociale zekerheid. |
| 31/03/2005 | Pleidooi voor een veelkleurige democratie |
| 30/03/2005 | Hoe Bush van een havik een koekoeksjong maakt |
| 17/03/2005 | Alternatieve afvalverwerking mag je niet dumpen |
| 16/02/2005 | Bush verdient straf voor klimaatbeleid. |
| 01/02/2005 | Niet meer, maar ook niet minder |
| 09/12/2004 | Brussel, we hebben een milieuprobleem |
| 02/11/2004 | Vlaamse leeuw vs Russische tijger. |
| 06/10/2004 | Wordt Louis Michel een goede EU-commissaris? |
| 24/09/2004 | België is klein land met kleine ambities. |
| 06/07/2004 | Waarom werkt de elektriciteitsmarkt niet? |
| 02/03/2004 | 'Europa is een prachtig nieuw lief. |
| 13/01/2004 | "Hoofddoek als doekje voor het bloeden?". |
| 26/11/2003 | 'Groen! doet de natuur wel goed' Natuur in cijfers |
| 10/11/2003 | Vlaanderen moet GGO-vrij blijven |
