02 jun 2016

Stop afbouw provincies, start ombouw naar stads- en streekgewesten

De minister-president noemde de afslanking van de provincies historisch. Nochtans is de afslanking van de provincies een oubollig tot stand gekomen en onwerkbaar compromis.

Een comproms waarbij minister Homans vooral een gigantische kans mist om eindelijk de stads- en streekgewesten vorm te geven. Daarover dient Groen deze week een decreetvoorstel in.
Het uitgangspunt van de regering is dat Vlaanderen het beste af is met slechts twee beleidsniveaus : Vlaanderen aan de ene en steden en gemeenten aan de andere kant. Geen “tussenniveau” meer dus en daarom moeten de provincies stilaan verdwijnen. Twee beleidsniveaus : is dat realistisch en bestuurbaar ? Wij menen van niet. Integendeel vragen de uitdagingen van vandaag zoals mobiliteit, klimaat, ruimtelijke ordening, wonen, lokale economie, streekontwikkeling, zorg, enz.. een sterk intermediair niveau. Want voor deze hot items is het Vlaamse niveau dikwijls te veraf en missen zelfs gefuseerde gemeenten de bevoegdheden en bestuurskracht.

Bassins de vie

En dan verschijnen de stads-en streekgewesten als dé schaal bij uitstek. Een schaal die dicht bij het dagelijks leven van mensen staat, in Wallonië en Frankrijk niet voor niets “les bassins de vie” genoemd. Het is de cirkel waarin we ons - liefst duurzaam - verplaatsen, wonen, werken, naar school of het ziekenhuis gaan, zorg organiseren, shoppen, zwemmen en uit eten gaan of cultuur beleven. Nieuw is het allemaal niet, want de afgelopen 30 jaar zijn er daarom steeds meer intergemeentelijke samenwerkingsverbanden ontstaan. De laatste jaren zien we zelfs op verschillende plaatsen in Vlaanderen spontane vormen van (stads) regionale samenwerking. Dikwijls begint het met openbaar vervoer en mobiliteit, om dan stilaan een forum te worden voor duurzame ruimtelijke ontwikkeling en wonen in de hele regio.

Het is onze vaste overtuiging dat de honderden verschillende samenwerkingsverbanden - die ook al in de regioscreening van toenmalig binnenlandminister Bourgeois werden opgesomd - roepen om ordening, bestuurskracht, fiscale autonomie en transparantie. Er komen immers steeds meer regionale samenwerkingen bij : minister Van Deurzen werkt aan een welzijnsregio, minister Weyts aan een vervoersregio en voor minister Schauvliege speelt het openbaar vervoer een cruciale rol in de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling. Willen we in Vlaanderen niet nog meer “verrommeling” dan is het nu het moment om zoveel mogelijk oude en nieuwe samenwerkingsverbanden op mekaar af te stemmen en ze democratische legitimiteit te geven. Daarom dient Groen een decreetvoorstel in dat de provincies gefaseerd en met steun van steden en gemeenten ombouwt tot stads- en streekgewesten.

Kunstmatig en onwerkbaar compromis

Terug naar de afslanking van de provincies vorige vrijdag. Vergeleken met de gefaseerde ombouw naar stads- en streekgewesten is deze “afslanking” in werkelijkheid een kunstmatig en onwerkbaar compromis tussen een partij die de provincies wil afschaffen (N-VA) en een andere die ze wil behouden (CD&V). Met weinig oog voor de gevolgen op het terrein. Het “bijhouden” van de grondgebonden bevoegdheden en het “verdelen” van de persoonsgebonden bevoegdheden van de provincies over Vlaanderen of de gemeenten loopt dan ook moeizaam, vernietigt werkingen die al jaren met elkaar verweven zijn en bedreigt de dienstverlening aan de bevolking. Personeel vertrekt, voelt zich niet geapprecieerd of is gedemotiveerd door onzekere budgetten en een even onzekere toekomst. Ten bewijze daarvan de beslissing van minister Homans om de bevoegdheidsoverdracht na maanden gesukkel van deadline naar deadline met een jaar uit te stellen. Binnen de politiek is het dan weer verdeeldheid troef : in de regering staan N-VA en CD&V tegenover mekaar, op het terrein verzetten lokale en provinciale bestuurders zich tegen hun partijgenoten in regering en parlement.

Tijd dus voor een hervorming die verbindt in plaats van verdeelt, die organisch is in plaats van kunstmatig, die vertrekt van wat er al jaren op het terrein groeit in plaats van beslist werd aan een onderhandelingstafel in Brussel. Tijd voor de vorming van stads- en streekgewesten. Dàt zou pas historisch zijn.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK