29 jan 2019

#We are clean air

'Jaarlijks sterven ruim 9.000 mensen vroegtijdig door luchtverontreiniging. De te verwachten reactie van minister De Block is natuurlijk om alle verantwoordelijkheid van haar af te schuiven, want luchtkwaliteit is niet haar bevoegdheid. Maar volksgezondheid is dat wel, toch?'

Anne Dedry, Kamderlid en Annemie Maes, Brussels parlementslid

De afgelopen week was het weer over de koppen lopen op het autosalon in Brussel. Het jaarlijkse autosalon trok massa's volk, dit jaar onder de noemer #We are mobility. Organisator Febiac wisselde dit jaar het geweer van schouder, en wil meer ruimte geven aan nieuwe mobiliteitsoplossingen naast de auto. Denk aan e-bikes, elektrische scooters, deelvoertuigen, en dergelijke meer. Een verademing - letterlijk en figuurlijk - op wat ooit begon - en in zekere nog altijd geldt - als het feest van de autopromotie.

Die verademing was natuurlijk geen geniale PR-zet van de organisator, noch een wel doordachte marketingstunt. Nee, ze was ingegeven door de mensen zelf, die de continue verontreiniging van de lucht die ze inademen niet langer pikken. De meer dan 52.000 Vlamingen die zich inschreven voor Curieuzeneuzen om zelf de kwaliteit van de lucht rond hun huis te meten. Of de 65.000 mensen die begin december op straat kwam in Brussel voor het klimaat, en de 70.000 mensen die dat vorig weekend opnieuw deden. Of waren het de Brusselaars, die zelf het initiatief namen om de ongezonde stikstofdioxides in de lucht te meten? Want alle resultaten, zowel die van Curieuzeneuzen als van de metingen in Brussel, wezen in dezelfde richting: onze luchtkwaliteit is rampzalig.

En ook Febiac zag dat de reactie niet lang op zich niet wachten. Niet van de politiek, wel van de burgers. Van de 150 scholen in Brussel, de ouders en kinderen van café Filtré, de tientallen actievoerders en alle andere Belgen die vroegen - nee, eisten - om propere lucht in hun straten. Meer en meer mensen beseffen wat de schaduwzijde is als je bijna alle open ruimte aan Koning Auto schenkt: #We are pollution in plaats van #We are mobility.

De enige hoek waar geen reactie te horen was, bleek de regering. Sinds vijf jaar hebben we een minister van volksgezondheid die zelf ook arts is. Zij is terecht een voorstander van harde wetenschappelijke bewijzen als het gaat om gezondheidsbeleid. Zij kent de harde, naakte cijfers. Maar sommige cijfers lijken maar moeilijk door te dringen.

Want, mevrouw de minister, artsen uit alle hoeken van ons land trekken aan de alarmbel als het gaat over luchtkwaliteit. De gezondheidsimpact, maar ook de kosten voor de volksgezondheid zijn enorm. U weet het goed genoeg, maar toch doet u zo bitter weinig. Daarom kunnen we niet anders dan u misschien wel het hardste cijfer nogmaals voorleggen. Nogmaals, want de cijfers zullen ongetwijfeld ook uw kabinet bereikt hebben.

De cijfers spreken immers voor zich: ruim 36.000 doden sinds 2014 in België. Dat is de helft van de bevolking van steden als pakweg Mechelen, of Leuven. 36.000 Belgen die vroegtijdig overleden door de luchtvervuiling in ons land sinds minister De Block aan het roer staat van de Belgische gezondheid. Ofwel dik 9.000 vroegtijdige overlijdens per jaar, volgens de officiële cijfers van de Europese Milieumaatschappij.

De te verwachten reactie van minister De Block is nu natuurlijk om alle verantwoordelijkheid van haar af te schuiven, want je weet wel: luchtkwaliteit is niet haar bevoegdheid. Maar volksgezondheid is dat wel, toch? Ik en alle andere bezorgde Belgen verwachten op dat gebied toch iets meer ondernemingszin van een federale minister van volksgezondheid. Minister De Block kan perfect een nationale coördinerende rol opnemen ten aanzien van de deelstaten die bevoegd zijn voor luchtkwaliteit en preventie.

Daarbij kan ze de gezondheidsnormen voor luchtkwaliteit van de Wereldgezondheidsorganisatie toepassen. Die zijn namelijk terecht een pak strenger dan de Europese normen. Want ze zijn wel écht wetenschappelijk onderbouwd in plaats van het resultaat van een politiek compromis. Met de WGO-normen heeft Maggie De Block meteen een gezamenlijke vertrekbasis voor effectieve actie van de federale overheid én de deelstaten. Gewoon doen.

Beste Minister De Block, we zitten in een uitzonderlijke politieke situatie waarin nog gigantisch veel mogelijk is en u hebt nog een paar maanden als minister van uw droomdepartement. Daarom vragen we u om de komende weken nog iets op de sporen te zetten. Bijvoorbeeld een Interministeriële Conferentie rond luchtkwaliteit, zoals de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling adviseert. We vragen het beleefd, maar we vragen het met aandrang. U moet nu een startschot geven, om te vermijden dat tijdens de volgende legislatuur opnieuw een halve stad vroegtijdig sterft. En dan mag u van mijn part het volgende autosalon plechtig openen met de fiere woorden: #We are clean air.


Neem jij ook aanstoot aan uitstoot? Klik hier om ons charter voor schone lucht te tekenen.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK