29 nov 2011

Bericht uit Bukavu

Verkiezingen Congo 23 november - 29 november 2011

Indrukken van de laatste dagen van de verkiezingscampagne

De sfeer aan de vooravond van de verkiezingen is enthousiast. Militanten van de twee kanshebbers voor de presidentsverkiezingen in Zuid Kivu - Kabila en Kamerhe - zijn erg zichtbaar in het centrum van de stad. Tot in de verder afgelegen dorpen komen kandidaten voor de parlementaire verkiezingen zich verkopen. Zowel met campagnewagens vol muziek, vlaggen en enthousiaste aanhangers, als met affiches die overal goed zichtbaar hangen. De sfeer is op geen enkel ogenblik gespannen. Er is een gezonde concurrentie, zelfs als een stoet Kabila-aanhangers door Bukavu trekt en iedereen 3 vingers opsteekt (Kabila heeft nr. 3) terwijl aan de kant van de straat de Kamerhe-getrouwen 5 vingers opsteken. Men zegt hier dat Kamerhe het geluk aan zijn kant heeft. Hij heeft nr. 5 en zal - als hij wordt verkozen - de vijfde president van DRCongo worden. De inwoners hier zijn er stellig van overtuigd dat hij het haalt, hij is van hier. Toch is in het straatbeeld Kabila veel prominenter aanwezig.

De eerste inspectie van de kiesbureaus

Ter voorbereiding van het echte observatiewerk en om tijd te winnen morgen, inspecteren we op zondag 27 november negen kiesbureaus in Bukavu centrum, de populaire wijken Kandutu en Bagira en een kiesbureau in het territorium Kabare. Over het algemeen lijkt deze verkiezing goed voorbereid.

Er is politie aanwezig in elk bureau voor de bewaking 's nachts en de veiligheid tijdens het kiezen zelf. In elk bureau is minstens één verantwoordelijke voor de kiesverrichtingen aanwezig. In 8 van de 9 bureaus is het materiaal al aanwezig en wordt de inrichting van de lokalen zelf in gereedheid gebracht. Urnen, kieshokjes, stembiljetten, kieslijsten, inkt, P.V.’s; en hesjes voor de medewerkers liggen in afgesloten lokalen. Voor elk bureau hangen de kieslijsten in alfabetische volgorde uit, wat voor sommigen een ware zoektocht naar hun naam betekent. Over het algemeen vinden mensen hun naam wel terug, al moet vermeld dat sommige kiezers zich zorgen maken omdat ze niet voorkomen op de lijst. De kiescommissie CENI heeft weliswaar verzekerd dat elkeen met een geldige stemkaart in het aan hem toegewezen kieslokaal zijn/haar stem kan uitbrengen, ook na de officiële sluitingstijd en op voorwaarde dat hij/zij zich voor 17 uur aanbiedt.

Het is opvallend dat heel wat kiezers na de mis aan de stemlokalen al een kijkje nemen om zich goed voor te bereiden op deze belangrijke dag. De wil om te stemmen is dan ook groot. De Congolezen zien duidelijk het belang in van deze volgende stap in het democratiseringsproces in Congo.

Het verloop van de verkiezingen: De teerling is nog niet geworpen

Om 5u30 maandagochtend 28/11/2011 staan we aan het eerste stembureau om de start van de verkiezingen mee te maken. Alles lijkt goed voorbereid en georganiseerd. Na een uurtje - als alles goed op gang is - trekken we naar de populaire buurten Kadutu en Bagira. Ook daar is alles in orde, al verlopen de administratieve verrichtingen trager waardoor zich lange rijen vormen. Mensen worden wat ongeduldig en zijn gerustgesteld als ze horen dat al wie zich om 17u nog aan het kiesbureau bevindt toch nog zal kunnen stemmen. Het toont alleszins hoe gemotiveerd mensen zijn om hun stem uit te brengen.

Enkel in het kiescentrum van het Athenee l’Institut d’Ibanda horen we dat vele mensen er niet kunnen stemmen omdat een er ander bureau aan hen is toegewezen, vele kilometers verderop, in een ander kiesdistrict.

In enkele bureaus heeft men een soepele invulling van het ‘geheim van de stemming’, vooral als analfabeten worden bijgestaan door buitenstaanders of getuigen. Echte onregelmatigheden of grove schendingen van de kiesprocedure stellen we niet vast.

Stemmen tellen

Tegen 17u30 keren terug naar ons eerste bureau in het College vlakbij het hotel. Er is net bepaald hoeveel stemmen er zijn uitgebracht. De opkomst hier is hoog, bijna 70%, wat toch relatief veel is voor vrije verkiezingen.

Het tellen van de presidentskandidaten verloopt vlot. Tegen 20u hebben we een eerste voorlopige uitslag: Kamerhe ruim op kop met bijna 70 %, Kabila tweede met 26 % en Tshisekedi rond de 3%.

De uitslag van de parlementsverkiezingen laten langer op zich wachten. Logisch met 153 kandidaten. In ons bureau haalt Kizito Mushizi Nfundiko het makkelijk. Hij is een graag gezien figuur uit het middenveld van Zuid-Kivu en komt op voor de partij van Kamerhe, UNC. Rond middernacht is het eerste telbureau klaar. Van onrust of onvrede is er geen sprake. De talrijk aanwezige getuigen en observatoren zijn kritisch en correct. De mensen van de verkiezingscommissie CENI zijn bijzonder goed opgeleid en nemen hun taak heel ernstig.
Uit gesprekken met andere observatoren begrijpen we dat de verkiezingen in andere provincies heel verschillend zijn verlopen. In sommige bureaus was er wel sprake van ernstige incidenten. Ook de uitslag zal er vermoedelijk helemaal anders zijn. De teerling is dus nog niet geworpen.

Bart Staes, Europees parlementslid voor Groen!
Barbara Redant, medewerker Bart Staes

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK