Diversiteit als troef

Een rechtvaardige samenleving bestrijdt alle vormen van discriminatie. Ze zorgt er bovendien voor dat iedereen beslissingen kan nemen over diens eigen leven. Een goed functionerende democratie met respect voor de mensenrechten is hierbij onmisbaar. In België hebben we nog heel wat stappen vooruit te zetten en in Europa moeten we ons verzetten tegen krachten die de klok terug proberen draaien.

Diversiteit is een troef, geen bedreiging. Kunnen zijn wie je wil, graag zien wie je wil en dragen wat je wil zijn fundamentele onderdelen van de menselijke waardigheid. Identiteit is een persoonlijke beleving, geen politieke trofee. We kunnen enkel spreken over een rechtvaardige samenleving wanneer de overheid gelijke mogelijkheden, toegang en deelname voor iedereen garandeert. We zien dat landen of politieke bewegingen die de rechten van bepaalde groepen mensen bewust ondermijnen dat bijna altijd ook doen met andere rechten. Denk aan de rechten van migranten en vluchtelingen, van vrouwen, van mensen met een handicap en niet zelden ook aan het recht op vrije meningsuiting, vereniging en politieke participatie.

Democratie als uitgangspunt

Een democratie is gebouwd op een gemeenschap van vrije en gelijke burgers. Als je aan de fundamenten van die vrijheid en gelijkheid raakt, heb je geen democratie meer. De democratische rechtstaat krijgt het in Europa steeds moeilijker. Denk bijvoorbeeld aan Hongarije, waarover het Europees Parlement oordeelde dat het land niet langer een democratie is. En dat land is niet het enige Europese land waar de democratie onder druk staat. Europa heeft vandaag niet voldoende hefbomen om de ondermijning van rechtstaat en democratie in de Unie te voorkomen.

Nog heel wat werk aan de winkel

Op een aantal vlakken scoort België betreurenswaardig wanneer gaat over het garanderen van gelijke kansen. Discriminatie van mensen met een migratie-achtergrond blijft helaas schering en inslag. Dit gaat zowel over actieve discriminatie, haatspraak en haatmisdrijven als over structurele en/of indirecte discriminatie op bijvoorbeeld de woonmarkt of in het onderwijs.

Maar het is met name op de arbeidsmarkt dat België het dramatisch doet. Bijna nergens in Europa is de kloof tussen mensen met en mensen zonder een migratie-achtergrond zo groot. Ook buiten de arbeidsmarkt worden mensen met een migratie-achtergrond in ons land nog zeer regelmatig met discriminatie en racisme geconfronteerd. Wanneer het gaat over rechten van de LGBTQI+-gemeenschap is België dan weer al lang voorloper, maar ook daar zijn er nog heel wat belangrijke punten waar we vooruitgang moeten boeken.

De beslissing van de Vlaamse regering Jambon om uit Unia – het Interfederaal Gelijkekansencentrum dat zich inzet tegen discriminatie en voor de bevordering van gelijke kansen – te stappen, is dan ook een grote fout. De verdere versnippering van het al zo verdeelde Belgische landschap wat betreft de bescherming van mensenrechten, zorgt ervoor dat deze bescherming dreigt te gaan wankelen.