Kwalitatieve en nabije zorg

Goede en betaalbare zorg is een basisrecht voor iedereen. Ons zorgsysteem is cruciaal voor ons welzijn en onze gezondheid, maar botst op haar grenzen. Door zorg en ondersteuning naar de mensen toe te brengen, keren we de uitdaging om. We versterken de eerstelijnszones, lokale overheden en buurtwerkingen om mensen van nabij te helpen.

Als we willen dat zorg een basisrecht is voor iedereen, moeten we het systeem durven herbekijken. Waar mensen wonen komen verschillende beleidsdomeinen samen. Denk aan welzijn, gezondheidszorg en maatschappelijk werk, maar ook aan buurtvorming. Groen gaat voluit voor die lokale mensenzorg over sectoren en domeinen heen. Het lokale bestuursniveau speelt daar net zo'n belangrijke rol in als het Vlaamse of het federale niveau.

Ons zorgsysteem staat onder druk

Ons zorgsysteem heeft veel verdienste, maar staat onder een immense druk. De vergrijzing en verzilvering zetten zich door. Er is te weinig personeel en een te grote uitval terwijl wachtlijsten groeien, praktijken patiëntenstops moeten invoeren en de druk op een al overvraagde sector bijgevolg nog meer wordt opgedreven. Doelmatige zorg realiseer je niet met een bedrijfslogica of marktwerking, maar door vroeg in te grijpen en naar de mensen met een zorgnood toe te gaan. Uitstel leidt immers vaak tot verlies van levenskwaliteit en hogere kosten.

De coronacrisis heeft bewezen dat samenwerken op het terrein lukt. De eerstelijnszones hebben het onmogelijke waargemaakt tijdens de vaccinatiecampagne. Pilootprojecten rond geïntegreerde zorg slagen er in buurtzorg op te bouwen. Zorgzame buurten tonen in de lopende trajecten hoe waardevol zo'n aanpak kan zijn. Er zijn tal van succesvolle experimenten en goede praktijken. Waar we mee lokaal besturen maken we nu al het verschil. Nu is het tijd voor structurele oplossingen en fundamentele hervormingen op alle niveaus.

Tijd voor een gedeelde langetermijnvisie

Dat lukt niet met één maatregel of op één beleidsniveau. En al zeker niet door de kosten of de verantwoordelijkheid op elkaar af te schuiven. Wat we echt nodig hebben is samenwerking over bevoegdheden en domeinen heen. Een gedeelde langetermijnvisie moet leiden tot gemeenschappelijke doelstellingen en complementaire plannen.

Een herverdeling van bevoegdheden binnen de beleidsniveaus zelf en een eventuele staatshervorming moeten we, over de partijgrenzen en beleidsniveaus heen, aangrijpen als een kans om de gezondheid en levenskwaliteit van mensen centraal te zetten. Groen kan en wil daar aan meewerken en heeft dan ook de verantwoordelijkheid om bakens te verzetten.

Onze eerste voorstellen

  • De overheid staat voor zorgzekerheid

    Vandaag wordt duidelijk dat steeds meer mensen niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. Veel zorgnoden blijven onzichtbaar. Zo ging er tijdens de coronacrisis heel wat aandacht naar de woonzorgcentra. WZC's hebben vandaag 80.000 plaatsen, terwijl Vlaanderen ongeveer 400.000 tachtigplussers telt. De meeste ouderen die hulp nodig hebben, wonen dus thuis en hebben daar nood aan de juiste zorg. We ondersteunen mantelzorgers en voorzien professionele hulp waar die mantelzorg ontbreekt of te zwaar wordt.

    Wie psychische moeilijkheden heeft, moet vaak maanden wachten op gepaste ondersteuning. Mensen met een beperking staan jaren op de wachtlijst voor een persoonsvolgende financiering of persoonlijk assistentiebudget. Vermaatschappelijking van de zorg staat steeds meer gelijk aan 'trek je plan'. Dat kan niet. De overheid hoort zorgzekerheid te bieden. 

  • Buurtgerichte zorg in zorgzame buurten

    Buurtzorg is eerstelijnszorg en moet dan ook geïntegreerd worden in de eerstelijnszone. Lokale besturen participeren in de zorgraden en staan in voor het opzetten van eerstelijnsnetwerken in dorpen en wijken. Het is duidelijk dat buurtzorg niet enkel voor maar vooral met de mensen uit de buurt georganiseerd moet worden. Daarom creëren we buurtoverlegplatformen met een buurtzorgregisseur.

    Groen gelooft in de kracht van mantelzorg, de warme inzet van vrijwilligers en de capaciteiten van mensen om hun eigen zorg te organiseren. Maar het is wel de taak van de overheid om te garanderen dat wie zorg nodig heeft niet aan zijn lot wordt overgelaten en dat mantelzorgers zelf voldoende erkend en ondersteund worden.

    Waar scholen, huizen van het kind, woonzorgcentra, maar ook pleintjes mensen samenbrengen, vormt ontmoeting vruchtbare grond voor een zorgzame buurt. Lokaal slaan alle beleidsdomeinen de handen in elkaar om daaraan te werken. 

  • Woonzorg organiseren we in je eigen buurt

    Ouderen, mensen met een beperking of aanhoudende psychische problemen ... Voor sommigen is de zorgnood hoog en complex, zodat thuiszorg niet haalbaar is. Naast gespecialiseerde voorzieningen, maken we het makkelijker om kleinschalige woonvormen in eigen buurt op te richten. Zo kunnen mensen met nood aan woonzorg dicht bij huis terecht. 

    Het is niet nodig om aparte woonvormen op te zetten voor elke doelgroep. Personen met een handicap hebben het recht om zelfstandig te wonen en volwaardig te kunnen participeren aan de maatschappij. Mensen met een psychiatrische problematiek verblijven nu nog te vaak in grote voorzieningen ver van hun vertrouwde omgeving en netwerk. Gemengde lokale woonvormen en begeleid zelfstandig wonen zorgen ervoor dat ook wie meer zorg nodig heeft in eigen buurt kan blijven. 

  • Gemengde vergoeding en derdebetalersregel

    Groen pleit voor de introductie van een gemengd vergoedingssysteem, waar zelfstandige zorgverleners vrijwillig kunnen instappen. Daarbij wordt de zorgverlener of diens praktijk gefinancierd met een basisforfait, een jaarbedrag per patiënt en een gedeeltelijk behouden prestatievergoedingDat stimuleert zorgverleners om proactief en persoonsgericht te handelen in plaats van reactief het aantal prestaties op te drijven. 

    Dankzij digitalisering kunnen terugbetalingen automatisch worden toegepast. Zo hoef je als zorggebruiker alleen je remgeld te betalen en wordt het juiste tarief meteen toegekend. Nog te veel zorgverleners laten mensen eerst de volle pot betalen, waarna ze de tussenkomst van de ziekteverzekering zelf moeten innen bij de mutualiteit. Dat vormt een financiële drempel voor wie geen overschot heeft en leidt tot uitstel van zorg. Daarom veralgemenen we de derdebetalersregel. 

  • Echte samenwerking over bevoegdheden en sectoren heen

    Groen wil dat de verschillende bevoegde overheden echt gaan samenwerken rond zorg en welzijn. Dat kan door gemeenschappelijke legislatuuroverschrijdende gezondheidsdoelstellingen te bepalen en daar consequent aan te werken op elk niveau, met structureel overleg. We gaan de discussie over een bevoegdheidsherverdeling daarbij niet uit de weg. 

    Ook tussen de eerstelijnszorg, het welzijnswerk en de lokale sociale ondersteuning is samenwerking de sleutel. Mensen met een grote of complexe zorgnood verdienen één aanspreekpunt waarmee ze een vertrouwensband kunnen opbouwen en bij wie ze steeds terechtkunnen. Zo'n trajectbegeleider maakt de verbinding met en tussen de verschillende diensten, aanbieders en zorgverleners en ontzorgt zo de gebruiker.