Een warme thuis voor iedereen

Wonen is een grondrecht en de basis waarop mensen hun leven bouwen. Je ergens thuis voelen is het begin van alles. Overheden moeten een actieve rol opnemen om de toegang tot een kwaliteitsvolle, geschikte en betaalbare woning voor elke burger te garanderen.

We zorgen voor een warme thuis voor iedereen. Je ergens thuis voelen is het begin van alles; een basis waarop mensen hun leven bouwen.

Drempels tot duurzaam en betaalbaar wonen steeds hoger

De hoge woonkosten zijn voor heel wat mensen een enorme drempel. Een op de drie huurders houdt onvoldoende over na het betalen van huur, energie en water. Vandaag wachten 51.000 mensen in Brussel en 182.000 mensen in Vlaanderen op een sociale huurwoning. De prijzen op de private huurmarkt stegen de voorbije jaren veel sterker dan de inkomens. De betaalbaarheid en woonzekerheid van sociale huisvesting maken een enorm verschil voor mensen met een beperkt inkomen.

Ook de energiefacturen nemen een steeds grotere hap uit het budget. Woonkosten worden steeds meer bepaald door internationale energieprijzen en de energiezuinigheid van een woning. Minder geld naar olie- en gasexporterende landen laten gaan, kan bijdragen aan betaalbaar wonen, een betere luchtkwaliteit en de klimaatdoelstellingen. We staan op dit vlak voor grote uitdagingen want Belgische woningen behoren tot de meest energieverslindende van Europa.

Het recht op wonen kent ook niet-financiële drempels. De voorrangsregels rond sociale huur zijn op heel wat plaatsen discriminerend omwille van het toenemende belang van 'sociale binding'. Daarnaast zorgt bijkomende, steeds strenger wordende, regelgeving voor extra drempels. Ook bij private huurwoningen vangen sommige mensen bot. Hoe minder wit je naam klinkt, hoe minder kans op succes je hebt op de huurmarkt.

In ons land zijn heel wat mensen eigenaar van hun woning. Opvallend is dat hoge inkomens vaker dan vroeger eigenaar zijn en lagere inkomens minder vaak. Achter deze duale koopmarkt gaat een onderliggende ongelijkheid schuil die zowel oorzaak als gevolg is. Een toenemende vermogensongelijkheid maakt dat jonge mensen met financiële hulp een streepje voor hebben. Tegelijk zorgden de stijgende vastgoedprijzen dat het vermogen van woningbezitters groeide.

Het recht op wonen

De meeste politieke partijen missen elk besef van urgentie en blijven teruggrijpen naar een beleid dat het steeds moeilijker maakt voor lage inkomens en huurders. Het falen van dat beleid maskeren ze door wantrouwen te zaaien en mensen tegen elkaar op te zetten.

Maar er beweegt iets in de samenleving. Heel wat middenveld- en burgerorganisaties maken een speerpunt van het recht op wonen. Een groep organisaties bundelt de krachten in De Woonzaak. De hoge inflatie, en in het bijzonder de hoge energieprijzen, dwingen politici om de taak van de overheid te herdenken en als overheid zelf een actievere rol op te nemen in het creëren van voldoende betaalbare en duurzame woningen.