04 jul 2017

De boskaart: terug naar af

De boskaart met de meest waardevolle kwetsbare bossen domineerde wekenlang de media. De terugtrekking van de kaart door minister-president Geert Bourgeois was het dramatische hoogtepunt van een vaudeville die de regering al jaren rekt. De Vlaamse regering moest in dit dossier twee dingen doen: bossen beschermen en rechtszekerheid bieden aan eigenaars. Ze doet geen van beide.

Door de boskaart af te voeren, legt de Vlaamse regering de verantwoordelijkheid voor het behoud van die meest waardevolle bossen opnieuw helemaal in handen van de lokale besturen. Maar het is aan de regering om de miskleun recht te zetten waar ze zelf voor zorgde. In die zin kan ze het zich niet permitteren dat er ook maar één waardevol bos zou sneuvelen tussen het intrekken van de boskaart en een nieuwe verbeterde kaart.

De verantwoordelijkheid voor de bescherming doorschuiven naar andere bestuursniveaus getuigt van slecht bestuur en vluchtgedrag. De enige verstandige optie is volgens Groen een moratorium uitroepen over de boskaart zolang er geen nieuwe kaart is. Eigenaars die menen dat hun perceel onterecht op de boskaart terecht gekomen is kunnen nog steeds beroep doen op de afwijkingsprocedure zoals voorzien in het bosdecreet. Zo'n moratorium zorgt voor voldoende druk om spoedig tot een nieuwe kaart te komen.

En spoed is geen overbodige luxe.

Ontbossing is in Vlaanderen immers de norm, niet de uitzondering – ondanks het principiële ontbossingsverbod dat al geldt sinds 1990. Jaar na jaar wordt zo'n 200 ha bos gekapt, ook de meest waardevolle. Vooral in planologische woon- en industriegebieden sneuvelen de bossen bij bosjes. In de afgelopen 10 jaar verdween alleen al in woon- of industriegebied meer dan 1.500 ha bos onder asfalt en beton.

Bosecosystemen hebben 100 jaar nodig om zich te ontwikkelen. Waardevolle bossen kan je niet zomaar vervangen door nieuwe bomen aan te planten. De bescherming van de meest kwetsbare waardevolle bossen is daarom al jaren een prioriteit voor Groen.

Of het nu gaat om politiek geklungel dan wel doelbewuste sabotage: het resultaat is dat er alweer meer waardevolle bossen kunnen sneuvelen. Mocht deze Vlaamse Regering voor elke verloren dag een boom planten, we hadden al lang een tweede Meerdalwoud.


Een kleine historiek:

In haar regeerakkoord van 2009 engageert de Vlaamse regering zich een eerste maal om een bijkomende bescherming te voorzien voor de ruimtelijk bedreigde bossen.

In 2011 kondigt Joke Schauvliege met een persbericht een plan van aanpak aan om kwetsbare bossen te beschermen. De belofte begint stof te vergaren.

In 2013 dient Groen parlementslid Dirk Peeters een concreet voorstel van decreet in. De meerderheid stemt dit decreet weg. (klik hier voor het decreet in pdf-formaat)

in 2014 komt er eindelijk een 'conceptnota plan van aanpak zonevreemde bossen'. Vlaanderen telt meer dan 61.000 ha zonevreemde bossen, op basis van een multicriteria-analyse oordeelt de administratie dat het raadzaam is om de meest waardevolle bossen een bijkomende bescherming te geven. Het zou gaan om concreto om 12.493 ha.

In december 2015 wordt artikel 90 ter toegevoegd aan het bosdecreet, dat de bescherming van de zogenaamde meest kwetsbare zonevreemde bossen wettelijk regelt. Nu moet er vooral nog een kaart komen om te bepalen welke bossen precies van bescherming kunnen genieten.

In juni 2016 geeft de Vlaamse regering haar principiële goedkeuring aan de ontwerpkaart van de meest kwetsbare zonevreemde bossen.

In juli 2016 start het agentschap voor Natuur en Bos een interne consultatieronde bij de betrokken agentschappen van de Vlaamse overheid.

In december 2016 wordt de ontwerpkaart bijgesteld op basis van het advies van de Raad van State en de interne consultatieronde bij de eigen diensten van de Vlaamse overheid.

Begin 2017 houdt ruzie tussen de regeringspartijen het proces verder tegen: de kaart wordt aangepast maar nog niet gepubliceerd.

Op 16 mei 2017 gaat de boskaart plots toch in openbaar onderzoek. De kaart blijkt veel meer kleine percelen te bevatten die wellicht niet als waardevol bos kunnen doorgaan. Prive-eigenaars protesteren bij lokale besturen, die op hun beurt de regering onder druk zetten.

Op 20 mei 2017 trekt minister-president Bourgeois de kaart terug in, zonder overleg met zijn ministers. De wettelijke bescherming van het openbaar onderzoek valt weg en is opnieuw die van voorheen. De feitelijke situatie is echter grondig gewijzigd: mensen weten nu welke bossen in de toekomst misschien beschermd kunnen worden, dus is er een grotere motivatie dan ooit om alsnog kapvergunningen aan te vragen.

Op 24 mei 2017 vindt in het Vlaams Parlement een actualiteitsdebat plaats over het debacle van de boskaart. De regering kwam driemaal samen op twee dagen om te beslissen hoe het nu verder moet met de bescherming van kwetsbare bossen. Er is geen overeenkomst, Bourgeois geeft een erg vage verklaring. Groen concludeert: "Deze Vlaamse Regering, en Bourgeois in het bijzonder, heeft vrijdag gepanikeerd en de kaart ingetrokken. En vandaag moet u naar het parlement komen met niets: geen akkoord, geen concrete afspraken, geen timing. Met andere woorden: u knoeit gewoon verder. Dit is absoluut amateurisme."

Sindsdien zwijgt de Vlaamse Regering in alle talen over dit dossier.


Dit artikel komt uit de nieuwsbrief Klimaat, natuur en milieu, editie juli 2017.
Krijg je deze nieuwsbrief graag maandelijks aan? Laat het weten via milieu [at] groen [dot] be.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK