22 dec 2017

Decreet lokaal bestuur is gemiste kans: Vlaanderen houdt vast aan oude politieke cultuur

Vanmiddag werd in het Vlaams parlement het nieuw decreet lokaal bestuur gestemd. Dat klinkt jammer genoeg hoopgevender dan het is. Want hoewel het een goede zaak is dat er een nieuw decreet komt, bevat deze versie meer gemiste kansen dan positieve punten. Vooral op vlak van decumul en gendergelijkheid weigert de Vlaamse Regering stappen te zetten en blijft ze hardnekkig vasthouden aan de oude politieke cultuur. Een definitieve scheiding tussen wetgevende en uitvoerende macht is voor deze regering te verregaand. Zo komt Vlaanderen achterop te staan op Brussel en Wallonië.

Vlaams parlementslid Ingrid Pira is teleurgesteld. “Lokaal bestuur is het belangrijkste van alle besturen. Het geniet het meeste vertrouwen van de burger. Dit decreet is de belangrijkste hervorming van de laatste 40 jaar. Met Groen wilden we hier dan ook een ambitieus decreet van maken. Een decreet dat definitief komaf maakt met de oude politieke cultuur die de laatste maanden voor genoeg schandalen heeft gezorgd. Onze speerpunten waren duidelijk: decumul van politieke mandaten, genderevenwicht in de colleges en het behouden van artikel 194 – dat is het artikel dat het voor burgers mogelijk maakt om in de plaats van het lokale bestuur naar de rechter te stappen.”

Staat er dan helemaal niets vernieuwend in het decreet? Gelukkig wel. Twee goede elementen zijn de voltooiing van de integratie OCMW/gemeente, de initiatieven rond intergemeentelijke samenwerking en het terugschroeven van het aantal mandaten.

Maar de lijst van de gemiste kansen is een stuk langer. Ingrid Pira: “Dit decreet was een kans om gemeenteraden meer armslag te geven en zo de lokale democratie opnieuw te versterken. Maar dat gebeurt niet of toch onvoldoende. Uit alles blijkt dat men hier in Vlaanderen liever nog langer vasthoudt aan de oude politieke cultuur. Dat zie je bij voorbeeld als het gaat over decumul. Groen stelde voor om het cumuleren van de mandaten van burgemeester of schepen enerzijds en parlementslid anderzijds te verbieden. De functie van burgemeester en schepen is een voltijds mandaat, net als parlementslid. Het combineren van beide kan leiden tot belangenvermenging en combineert een uitvoerend en een wetgevend mandaat, wat indruist tegen de scheiding van de machten. Maar ons amendement werd door de meerderheid weg gestemd.

Ook rond het voorzitterschap van de gemeenteraad werden we niet gevolgd. Voor Groen is het duidelijk dat de voorzitter van de gemeenteraad, een raadslid moet zijn zonder uitvoerend mandaat. Dit stond ook in het regeerakkoord. Ik begrijp dan ook niet waarom deze regel niet is opgenomen in het decreet.

Net zo min begrijp ik dat er NIET gekozen is voor een eerlijke genderverdeling in de colleges. In gemeentelijke adviesraden en in AGB’s (bestuursorganen) mogen maximum 2/3e van de leden hetzelfde geslacht hebben. In Brussel en Wallonië is een dergelijke maatregel ook goedgekeurd. Enkel Vlaanderen hinkt achterop. Dit is onbegrijpelijk en ronduit schrijnend.

Tot slot ontneemt het nieuwe decreet aan burgers de mogelijkheid om zelf in de plaats te treden van de gemeente en naar de rechter te stappen, als die gemeente nalatig is. Dat is bijzonder jammer. Dat valt helemaal niet te rijmen met het pleidooi dat de Vlaamse meerderheid op andere momenten voert rond burgerbegrotingen en het recht voor burgers om de overheid uit te dagen (right to challenge). Als het er echt op aankomt, worden de rechten van burgers juist beknot.”

Pira besluit: “Dit decreet wordt aangekondigd als een hervorming. En dat is het in zekere zin ook. Alleen staat in dit decreet de hervorming vastgelegd die 40 jaar geleden al had moeten gebeuren. De hervorming die we nodig hebben om klaar te zijn voor een toekomst met een nieuwe politieke cultuur, is helaas niet doorgevoerd.”

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK