21 maa 2014

Di Rupo moet grondwetsherzieningen in Grote Meren aankaarten op EU-Afrikatop

Op 2 en 3 april vindt de volgende EU-Afrikatop plaats in Brussel. Eerste Minister Di Rupo krijgt een unieke gelegenheid om de kwestie van de grondwetsherzieningen in de Grote Meren te bespreken met de presidenten van de regio. Omdat de zaak al meer dan een jaar grote commotie opwekt en een duidelijk standpunt van de Belgische regering nodig is, nam Eva Brems met 11.11.11 het initiatief een brief op te sturen naar de premier, ondertekend door alle fracties in de Kamer, waarin expliciet gevraagd wordt dit thema op de agenda te zetten.

De presidenten Nkurunziza (Burundi), Kabila (DR Congo) en Kagame (Rwanda) werken momenteel hun tweede mandaat af. Alles wijst er echter op dat ze hun zinnen hebben gezet op een derde termijn. Daarvoor zijn wel grondwetswijzigingen nodig. Bij het middenveld, in academische kringen, bij heel wat mensen ter plekke en ook in het federaal parlement leeft de vrees dat die grondwetswijzigingen ernstige gevolgen hebben voor het democratische gehalte en de stabiliteit in de betrokken landen.

Dat toont Burundi aan, waar de laatste weken politieke onrust heerst nu de Burundese regering de grondwetswijziging versneld door het parlement duwt. Dat de recente gewelddadige rellen zich uitbreiden is niet uitgesloten. De hele regio heeft een recent verleden van gewapend conflict en in Burundi en DR Congo zijn de huidige grondwetten gebaseerd op vredesakkoorden die hieraan een einde moesten maken. De consensus die in de fundamentele teksten vervat zit in vraag stellen kan desastreuze gevolgen hebben, op nationaal en regionaal vlak.

Eva Brems heeft zich al geregeld uitgesproken (onder meer in parlementaire vragen: 1, 2, 3) over de kwestie, en heeft zij herhaaldelijk gevraagd of België in deze zaak een coherent en eenduidig standpunt inneemt en dat ook zo communiceert. Tot dusver heeft de regering dit nagelaten. De brief, die hieronder is weergegeven, moet ons land aanzetten om alsnog de politieke dialoog te voeren met de machthebbers in de betrokken landen.

De Brief

Mijnheer de Eerste Minister,

Op 2 en 3 april 2014 vindt in Brussel de EU-Afrika top plaats. Naast uzelf zullen ook belangrijke delegaties deelnemen uit de regio van de Grote Meren, een focusregio in het Belgische buitenlands en ontwikkelingsbeleid. Presidenten Pierre Nkurunziza (Burundi) en Paul Kagame (Rwanda) zouden hun komst al bevestigd hebben, wie de delegatie uit DR Congo zal leiden is nog onduidelijk.

U bent ongetwijfeld op de hoogte van het feit dat er in deze regio heel wat commotie bestaat over een mogelijke herziening van de grondwetten die er nu van kracht zijn. In Burundi werd er eind 2013 al een voorstel ingediend om de grondwet te wijzigen, met als mogelijk gevolg een sterke verzwakking van de garanties uit het vredesakkoord van Arusha (2000) en een mogelijkheid voor huidig president Nkurunziza om zich opnieuw kandidaat te stellen voor het presidentschap. In DR Congo en Rwanda circuleren er op dit moment nog geen voorstellen, maar het is zeker niet ondenkbaar dat men hier ook gaat proberen om aan de grondwetten te sleutelen. In de drie landen zijn er immers verkiezingen op komst: in 2015 voor Burundi, in 2016 voor DR Congo en in 2017 voor Rwanda. De drie presidenten zitten momenteel in hun tweede en laatste mandaat onder de huidige grondwet.

Wij, ondertekenaars van deze brief, zijn erg ongerust over de mogelijke gevolgen die zulke grondwetswijzigingen kunnen hebben op het democratische gehalte en de stabiliteit in de betrokken landen. In Burundi heeft het voorstel tot wijziging van de grondwet al voor heel wat politieke onrust gezorgd. Recent nog vonden er gewelddadige rellen plaats tussen oppositie en de veiligheidsdiensten, waarbij die laatsten hun boekje stevig ten buiten gingen en de mensenrechten niet gerespecteerd werden. Voorlopig wordt de stabiliteit nog gehandhaafd, maar het is niet gegarandeerd dat dit zo blijft als de gemoederen verder oplopen. De hele regio heeft een recent verleden van gewapend conflict en in Burundi en DR Congo zijn de huidige grondwetten gebaseerd op vredesakkoorden die hieraan een einde moesten maken. De consensus die in de fundamentele teksten vervat zit in vraag stellen kan desastreuze gevolgen hebben, op nationaal en regionaal vlak.

Het is ons inziens uitermate belangrijk om deze problematiek met een regionale bril te bekijken, gezien de regionale verwevenheid. De houding van de internationale gemeenschap tegenover het voorstel in Burundi zal ook gevolgen zal hebben op de processen in DR Congo en Rwanda, negatieve gevolgen zullen ook de buurlanden beïnvloeden. Een preventieve houding is te verkiezen boven een afwachtende, aangezien grondwetsherzieningen erg snel doorgevoerd kunnen worden.

Wij vragen daarom dat u de kwestie van grondwetsherzieningen in de Grote Meren bespreekt met uw collega’s uit Burundi, DR Congo en Rwanda, maar ook uw collega’s uit andere landen sensibiliseert over het belang van deze kwestie. België heeft immers volgens het akkoord van Cotonou het recht om over deze principes een politieke dialoog te voeren en de betrokken landen te wijzen op hun nationale en internationale verplichten. Tevens vragen we u ook om een pleidooi te voeren voor een vreedzame en transparante voorbereiding van de verkiezingen, waarbij de rechten van de oppositie, het middenveld en de pers gerespecteerd worden. Belgische financiering van de verkiezingen zou hiervan afhankelijk gemaakt moeten worden.

Wij hopen dat u onze aandachtspunten in overweging neemt en verzoeken u het parlement op de hoogte te brengen van de acties die u hieromtrent heeft ondernomen.

Hoogachtend,

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK