Dossier: ggo's

17 februari 2020

Genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) hebben hun intrede gedaan in heel wat sectoren. Onder andere in de geneeskunde (denk aan medicijnen zoals insuline) en in de industrie (denk aan enzymen in wasmiddelen) heeft biotechnologie het leven van miljoenen mensen verbeterd.

In de landbouwsector zorgen ggo's echter voor heel wat opschudding. En terecht: ggo's versterken een landbouwmodel dat slecht is voor natuur en milieu. Bovendien is de technologie zelfs compleet overbodig om voldoende voedsel op een duurzame manier te produceren.

Groen zet haar schouders onder een duurzame landbouw, zonder ggo's en zonder pesticiden. Biologische, ecologische en diverse korteketenlandbouw is het model van de toekomst. Daarin is geen plaats voor ggo's.

Dit moet je weten

1. Ggo’s helpen honger de wereld niet uit

Voorstanders van ggo’s gebruiken vaak als argument dat ze honger de wereld uit kunnen helpen. Deze beloftes blijken helaas niet ingelost. Ggo’s worden vooral gebruikt in gewassen als maïs, soja en koolzaad waarvan nu al veel wordt geproduceerd en die vooral worden gebruikt in een ongezond, niet ecologisch en op vlees gebaseerd voedingssysteem.

Een betere toegang tot grond, meer diverse landbouwsystemen, betere infrastructuur, makkelijkere toegang tot voedselmarkten, eerlijkere verdeling van rijkdom, duurzamere handelsovereenkomsten en minder schommelende grondstofprijzen: dáárin liggen de oplossingen voor honger.

2. Door ggo's worden er meer herbiciden gebruikt. Dat is slecht voor de biodiversiteit

Een andere doelstelling van ggo’s is het pesticidengebruik doen dalen. Daar zijn toch heel wat kanttekeningen bij te maken. Veel ggo’s worden ontworpen om tolerant te zijn voor onkruidverdelgers. Daardoor is het gebruik van onkruidverdelgers in de Verenigde Staten, waar lustig ggo’s worden gebruikt, net enorm gestegen. Hierdoor zijn een hoop superresistente onkruiden ontstaan die de gewasteelt in toekomst nog meer zullen bedreigen.

Ggo’s staan vandaag bijna gelijk aan agro-industriële massalandbouw met een lage soortenvariatie

Ggo’s staan vandaag bijna gelijk aan agro-industriële massalandbouw met een lage soortenvariatie, die roofbouw pleegt op de natuur. Ggo’s vormen zo een serieuze bedreiging voor de biodiversiteit, het milieu en onze gezondheid. Door ggo’s worden ecologische problemen vooruitgeschoven en duurzame oplossingen uitgesteld.

3. Ggo’s maken een handvol spelers oppermachtig

Bedrijven kunnen een patent nemen op ggo-gewassen. Je leest het goed: onze natuur wordt gepatenteerd. Daardoor hebben een paar grote multinationals een monopolie kunnen uitbouwen. Die oppermachtige spelers controleren de hele productieketen, waardoor keuzevrijheid, betaalbaarheid, open innovatie en genetische diversiteit bedreigd worden.

Dit handvol agro-industriële bedrijven lobbyt onophoudelijk bij belangrijke overheidsinstanties zoals het Europees Voedselagentschap. En zo worden economische belangen hoger op de agenda geplaatst dan milieu- en gezondheidsbekommernissen …

4. Ggo’s kosten handenvol geld

Het ontwikkelen van een nieuw ggo-gewas is hoogtechnologisch, duur en in handen van gespecialiseerde biotechnologische bedrijven. Naast de ontwikkelingskost stuurt ook de strenge regulering – die uiteraard absoluut noodzakelijk is om mens en natuur te beschermen – de kost de hoogte in.

Toch vinden de agrochemische multinationals die hoge kosten eigenlijk helemaal niet erg, want het legt de concurrentie nog meer aan banden. En zo gaan we nog meer richting een landbouw- en voedingssector waar enkele spelers oppermachtig zijn en kleine, lokale boeren geen kans maken.

5. De meeste mensen willen geen ggo’s

Uit vele opinieonderzoeken (zoals Eurobarometerpeilingen) blijkt keer op keer dat een groeiende meerderheid van de EU-bevolking zeer sceptisch, zo niet afwijzend, staat tegenover ggo’s in voedsel, diervoeder en landbouw.

Het kan anders

Het Kan Anders

1. Vlaanderen en Europa moeten ggo-vrij blijven

Al jaren wordt ons voorgespiegeld dat ggo's bijdragen aan een meer ecologische landbouw en mee honger uit de wereld kunnen helpen. In werkelijkheid houden ze niet duurzame monoculturen in stand, bedreigen ze biodiversiteit en zorgen ze niet voor een kwalitatieve verbetering van menselijke voeding. Ggo's staan bovendien voor een gemonopoliseerd agro-industrieel landbouwmodel dat kleinschalige, onafhankelijke en diverse landbouw kansen ontneemt.

Er is oeverloos bewijs dat gezonde, diverse, rendabele en milieuvriendelijke landbouw ook zónder ggo's kan worden ontplooid

Er is geen noodzaak voor ggo’s in de landbouw. Er is oeverloos bewijs dat gezonde, diverse, rendabele en milieuvriendelijke landbouw ook zónder ggo's kan worden ontplooid.

Groen blijft zich dan ook verzetten tegen ggo’s in de landbouw op alle politieke niveaus.

2. Biologische korteketenlandbouw is het landbouwmodel van de toekomst

De agro-industriële en -chemische landbouw is slecht voor mens, dier en planeet. Wij pleiten voor een geleidelijke omschakeling naar agro-ecologie, korteketenlandbouw en biologische landbouw. In dat duurzame landbouwmodel is geen plaats voor ggo's. Ook het gebruik van pesticiden bouwen we af, tot de sector volledig pesticidevrij is. Hoe we de omschakeling waarmaken, lees je in ons standpunt voeding en landbouw.

3. Technologische vooruitgang: ja, maar wel noodgedreven

Groen krijgt wel eens het verwijt tegen technologische vooruitgang te zijn. Niets is minder waar. Wij juichen alle duurzame technologische ontwikkelingen toe en geven ze met plezier een duwtje in de rug als er nood aan is.

Ggo’s worden aanzien als de heilige graal bij de verduurzaming van de landbouwsector, terwijl ze helemaal niet nodig zijn. Het industriële model van massalandbouw waarin ecologisch verantwoorde ontwikkelingen geen kans maken, blijft onze voedselvoorziening domineren. Wij zijn dan ook duidelijk: nieuwe landbouwontwikkelingen mogen niet worden gestuurd door technologische en industriële belangen, maar moeten worden afgestemd op maat van landbouwers en bijdragen aan duurzame, toegankelijke en gezonde voeding.

4. Democratische en transparante besluitvorming

De agro-industriële multinationals zijn oppermachtig en lobbyen voortdurend bij de EU. Transparantie is vaak ver zoek.

Groen pleit voor meer democratische en transparante besluitvorming, gebaseerd op onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek.

Ook de consument moet goed geïnformeerd worden. In de EU is het nu al verplicht om op een etiket te vermelden als een product ggo's bevat. Die verplichting breiden we uit naar producten die bereid zijn op basis van dieren die gevoed zijn met ggo-veevoeders. Zo kan de consument een bewuste keuze maken.

5. Een duwtje in de rug voor agro-ecologie

Vandaag zit het grote geld bij de agro-industrie, waardoor ecologische oplossingen in de landbouw weinig kans maken. Daarom moeten veel meer publieke middelen gaan naar onderzoek naar agro-ecologische landbouw en naar de sociaal-economische, ecologische en andere gevolgen van nieuwe technologieën. Daarnaast moet het Europees landbouwbeleid agro-ecologische landbouw meer stimuleren, en moet het Europees handelsbeleid import van niet-ecologische veevoeder onmogelijk maken.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente