Dossier: strijd tegen terreur

10 oktober 2017

De terreurdreiging stelt onze samenleving voor een grote uitdaging. Waar sommigen brood proberen halen uit polarisering, kiezen wij resoluut voor verbondenheid.

Ons plan voor veiligheid en verbondenheid geeft onze veiligheidsdiensten de middelen die ze nodig hebben, maar zet tegelijk ook in op een warme samenleving waarin iedereen zich thuis voelt. We pakken elke schakel van de radicaliseringsketen aan met een integraal veiligheidsbeleid, een gespecialiseerde aanpak van de voedingsbodem voor radicalisering en terugkeerders, en een geloofwaardige Belgische en Europese buitenlandse politiek.

Veiligheid én verbondenheid: alleen zo voorkomen we dat mensen verglijden in extremistische ideeën, nog vóór het te laat is.

Dit moet je weten

1. Vijfhonderd Belgen gingen strijden in het Midden-Oosten

De afgelopen jaren zijn zo'n vijfhonderd Belgen vertrokken naar de gevechtslinies in het Midden-Oosten. Ons land heeft daarmee het hoogste aantal Syriëstrijders van West-Europa, in verhouding tot de totale bevolking. Het merendeel sloot zich aan bij jihadistische terroristische groeperingen zoals de zelfverklaarde Islamitische Staat (IS). Zij vochten niet alleen in Syrië en Irak. Een aantal van hen zijn mee verantwoordelijk voor de verschrikkelijke aanslagen in Parijs en in Brussel in 2015 en 2016. Er zijn ook daders van aanslagen bekend die nooit naar conflictzones zijn gereisd, maar die zich vanuit België laten inspireren door IS.

Preventie- en veiligheidsdiensten voelden zich (zeker de eerste jaren) overrompeld door de omvang en snelheid van het probleem. Maar ook de impact op de samenleving is enorm groot. Er leeft angst en polarisering krijgt al te vaak vrij spel. Ouders in getroffen buurten zijn bang voor de invloed van rekruteerders en leraren weten zich geen raad met radicale uitingen van jongeren. Sommige anti-terreurmaatregelen zijn contraproductief omdat moslims vinden dat ze ten onrechte geviseerd worden omdat ze moslim zijn. De angst voor terroristisch geweld weegt ook zwaar door op de debatten over samenleven in diversiteit, zoals de integratie van migranten of de opvang van vluchtelingen.

2. Wij-zij heeft geen toekomst

Elke vorm van geweld of oproepen tot geweld is natuurlijk onaanvaardbaar en moet hard aangepakt worden. Radicaal geweld, hier en elders in de wereld, is immers een rechtstreekse aanval op de fundamenten van de democratie. 

De reacties van miljoenen mensen zijn gelukkig een bron van hoop. Na een aanslag helpen en steunen mensen elkaar. Iedereen veroordeelt het geweld, los van afkomst, religie of etniciteit. Polarisering, wantrouwen en een wij-zij-verhaal hebben dan ook geen toekomst. Meer en meer mensen kiezen resoluut voor solidariteit en verbondenheid.

3. Groen wil doeltreffende en proportionele maatregelen

Alle beleidsniveaus in ons land gaan de strijd aan tegen gewelddadig radicalisme. De lokale besturen vervullen hierin een sleutelrol. In Gent, Mechelen, Vilvoorde en Molenbeek heeft Groen vanuit het bestuur meegewerkt aan maatregelen die radicalisme voorkomen en aanpakken.

Ook op federaal niveau werkte Groen mee aan nieuwe wetgeving. We ijverden voor forse versterking van politie en veiligheidsdiensten en ook de illegale wapenhandel hebben we op de agenda gezet.

Tegelijk waken we ook over de effectiviteit en de proportionaliteit van maatregelen. Als je alle maatregelen optelt, merk je dat de strijd tegen terreur ook een bedreiging kan zijn voor onze rechten en vrijheden. Lichtzinnige tot zelfs gevaarlijke voorstellen van de regering hebben we gelukkig kunnen afwenden.

4. Vlaanderen doet veel te weinig

Het grootste probleem met de aanpak van deze regeringen is dat ze te veel focussen op repressie. De impact van ons beleid meten we echter niet alleen met het aantal Syriëstrijders en terroristen. We hebben nood aan een strategie om de oorzaken van radicalisering aan te pakken. We moeten er voor zorgen dat iedereen zich thuis voelt in onze samenleving met een beleid dat kansen geeft, competenties valideert en stigmatisering tegengaat.

En zo komen we bij het beleid op Vlaams niveau. Dat is ontoereikend omdat het onvoldoende is aangepast aan onze superdiverse samenleving. De Vlaamse regering zoekt problemen. De middelen voor welzijn, preventie en onderwijs worden jaar na jaar verminderd. Zo creëren we problemen voor de volgende generaties.

5. Ons buitenlandbeleid is hypocriet

Intussen wakkert ook ons ongeloofwaardig buitenlandbeleid het radicalisme aan. Er is veel woede over (de perceptie van) wat er gebeurt in het Midden-Oosten. Zolang België en onze westerse bondgenoten een dubbele moraal hanteren over mensenrechten, zullen ideologische interpretaties van geopolitieke omstandigheden een voedingsbodem blijven voor radicalisering.

Het kan anders

1. Veiligheid voorop

Jouw veiligheid is onze eerste prioriteit. Iedereen moet beschermd worden tegen geweld. Een greep uit onze vele voorstellen: de versterking van de wijkagent, de invoering van Joint Decision Centers om het werk van inlichtingendiensten en politie op elkaar af te stemmen, de versterking van de informatiedoorstroming naar de burgemeester en meer diversiteit in het politiekorps. Justitie moet bovendien prioriteit geven aan de strafrechtelijke vervolging van haat zaaien en oproepen tot geweld.

2. Radicalisering voorkomen

Daarnaast moeten we mensen uit de klauwen van een extremistische ideologie of groep houden, hen weghouden van geweld en hen re-integreren in de samenleving. Daarvoor hebben we een gespecialiseerd beleid nodig. Zo maken we werk van kwaliteitstandaarden en ondersteuning voor exit- en disengagement-programma's. Op die manier kunnen we mensen waar grote bezorgdheid over bestaat beter opvolgen.

3. Verbonden samenleving

De voedingsbodem voor radicalisering nemen we weg door een ambitieus beleid dat er voor zorgt dat iedereen zich thuis voelt in de samenleving. Onderwijs speelt daarbij een sleutelrol: de bruggen tussen welzijnswerk, de jeugdsector en onderwijs kunnen we veel beter uitbouwen. De Vlaamse regering moet de wachtlijsten in de jeugdzorg dringend inkorten. Op de arbeidsmarkt zorgen we dat iedereen dezelfde kansen krijgt dankzij een gericht beleid voor kansengroepen. Ook door wijken leefbaarder te maken en discriminatie aan te pakken, voorkomen we dat mensen verglijden in extremistische ideeën.

4. Islam als volwaardige religie

De islam verdient een volwaardige plek in onze samenleving, net als andere religies. We ijveren voor een rechtvaardige en transparante financiering van de geloofsgemeenschappen. Ook het beleid voor de erkenningen van de moskeeën is toe aan een hervorming. Bovendien kunnen we ook in het onderwijs heel wat beter doen. Zo moet het islamonderwijs dringend geprofessionaliseerd worden en moeten we ervoor zorgen dat alle jongeren leren samenleven, met respect voor elkaars levensbeschouwelijke achtergrond. Tot slot merken we dat heel wat initiatieven in het middenveld bruggen proberen bouwen, maar dat die te weinig ondersteuning krijgen. Dat kan veel beter.

5. Geloofwaardig buitenlandbeleid

Tenslotte maken we werk van een geloofwaardig Belgisch en Europees buitenlandbeleid dat de sponsors van IS of andere extremistische islamitische groeperingen veroordeelt en drooglegt. België moet meer uitleg geven over haar buitenlands beleid en onze betrokkenheid in conflictzones zoals Syrië en Irak. Dat betekent ook dat we onze relaties met Saoedi-Arabië grondig wijzigen en dat er sancties volgen op schendingen van de mensenrechten. We stoppen de export van Belgische wapens naar Saoedi-Arabië en naar andere landen die wapens leveren aan de strijdende partijen in het conflict.

Met ons actieplan voor veiligheid en verbondenheid drukken onze fracties hun stempel op het wetgevend werk in alle parlementen.

Download het actieplan (pdf)

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK