02 dec 2016

Dubbelinterview: 'Deze regeringen zijn heel goed in greenwashing'

Doen onze overheden genoeg om de klimaatverandering tegen te gaan? Duizenden Belgen vinden van niet. Ze klagen samen de vier Belgische overheden aan. ‘Klimaatzaak moet één van de grootste rechtszaken ooit worden’, zegt mede-oprichtster Francesca Vanthielen strijdbaar. Groen-voorzitster Meyrem Almaci is mede-eiser.

De overheid aanklagen getuigt van een stevige portie strijdlustigheid. Van waar komt je engagement voor het klimaat?

Francesca: ‘Ik studeerde internationale politiek en maakte een thesis over het politieke statuut van de Noord- en Zuidpool. Natuurlijk kwam ook klimaat aan bod, maar dan rationeel benaderd. Dat wekte mijn interesse, want het klimaat is vooral ook een politiek en economisch probleem. Onze welvaart moet altijd maar vergroten, maar dat gaat niet gebeuren als we het klimaatprobleem niet aanpakken. Er wordt te vaak gesproken over economische achteruitgang en banenverlies, terwijl het net dat is wat ons te wachten staat als we nu niks doen.’

Meyrem, ben jij in de politiek beland door het klimaat?

Meyrem: ‘Ja, maar dat was nooit een uitgetekend plan. Ik herinner me nog goed toen weerman Armand Pien het nieuws bracht van de kernramp in Tsjernobyl. Plots mochten we de groenten uit onze tuin niet meer eten. Voor ons was die moestuin belangrijk. Ik begon me af te vragen hoe het kon dat iets dat duizenden kilometers verder gebeurde, zo’n impact had op ons leven. Vanuit onze tuin konden we de contouren van de kerncentrales van Doel zien. En ik besefte: wat daar gebeurde, kan ook hier gebeuren. Ik was toen nog niet bezig met politiek. Ik wist niet eens wie er in de regering zat. Maar toen ik kon gaan stemmen, stemde ik op Agalev. Zij waren de enige partij die het klimaatprobleem ernstig nam. Bovendien richtte ik met enkele vrienden en leden een afdeling op in onze toen door CVP gedomineerde gemeente.’

Meyrem ging in de politiek, Francesca klaagt de politiek aan. Staan jullie nu lijnrecht tegenover elkaar?

Francesca: ‘Wij klagen niet de politiek aan. We klagen de stilstand aan. Ze beweren dat ze heel goed bezig zijn, maar dat is helemaal niet zo. Als we in Parijs beloven om onder de 1,5 graden klimaatopwarming te blijven, dan moeten we meer doen dan een tandje bijsteken. Internationale waakhonden bevestigen dat. We halen onze doelstellingen niet. We rekenen nu op de neutraliteit en de objectiviteit van een rechter om een uitspraak te doen.’

Meyrem: ‘Er is geen tweespalt tussen de politiek en Klimaatzaak. Wel tussen verantwoordelijke politici en politici die de problemen voor zich uit blijven schuiven. Kijk naar de betonstop die pas start in 2040. Tegen dan is er alweer 240 vierkante kilometer open ruimte verloren. Dat is zes keer het Zoniënwoud! Ik wil de politicus zijn die er voor zorgt dat het in dit en andere dossiers zo ver niet komt. Precies daarom ben ik één van de mede-eisers van Klimaatzaak.’

Van waar komt die onwil in ons land om het klimaatprobleem aan te pakken?

Meyrem: ‘Deze regeringen zijn heel goed in greenwashing, terwijl bedrijven die tactiek al lang achter zich hebben gelaten. Zij beseffen dat we beter af zijn als we samen de klimaatverandering bestrijden. Ook econoom Paul De Grauwe is intussen eco-economisch geworden. Ecologie moet centraal staan in de economie, zegt hij. Maar de klassieke politieke partijen blijven de feiten negeren.

Toen ik 16 jaar was, organiseerde de school elk jaar dikketruiendag. Nu, bijna 25 jaar later, doen mijn kinderen op hun beurt nog steeds mee met dikketruiendag. Terwijl we alle technologieën hebben om onze scholen energieneutraal te maken. We blijven gewoon ter plaatse trappelen.

Sp.a’er Bruno Tobback zei ooit: ‘Bijna elke politicus weet wat je moet doen om het klimaatprobleem aan te pakken. Er is alleen geen enkele politicus die weet hoe hij daarna nog moet verkozen raken.’ Zulke uitspraken zorgen er voor dat mensen denken dat klimaatmaatregelen ons comfort wegnemen en onze levenskwaliteit doen dalen. Niets is echter minder waar. Anders is niet per se slechter.’

Gelukkig is het niet allemaal kommer en kwel. Het Vlaams parlement keurde onlangs een gezamenlijke klimaatresolutie goed.

Francesca: ‘Die resolutie heeft ons zeer aangenaam verrast. Wat ons hoopvol stemt, is dat alle partijen zich er achter schaarden, over de grenzen van meerderheid en oppositie heen. Dat is een mooi signaal. We moeten niet in partijhokjes denken. Het klimaat gaat iedereen aan.’

Meyrem: ‘We hebben die resolutie te danken aan de voortrekkersrol van ons parlementslid Johan Danen. Het parlement zegt nu eigenlijk tegen de regering dat ze meer verwachten dan wat er tot nu toe gebeurde en dan wat er in het regeerakkoord staat. Dat is een krachtige boodschap. Nu moeten Joke Schauvliege en Geert Bourgeois wel mee. Ook in de samenleving zie ik trouwens talloze initiatieven die me hoop geven. Overal zie je doeners die zich inzetten voor het klimaat. Heel veel radertjes draaien al. Op een bepaald moment zullen die in elkaar klikken.’

Francesca: ‘Er is veel te lang geschermd met rampscenario’s. Nochtans is de evolutie al lang ingezet. Ofwel spring je mee op de kar, ofwel wacht je weer af. En dat is economisch gezien nooit een goede tactiek geweest. We hebben de knowhow in onze regio. We zijn op zo veel vlakken voorlopers. Gebruik dat!’

Klimaatzaak staat dus een nederlaag te wachten?

Francesca: ‘Dat hoop ik!’ (lacht) ‘Eerlijk: dat zou het beste scenario zijn. Dat we verliezen omdat de overheid zo’n indrukwekkende inhaalbeweging heeft gemaakt. Maar we zijn realistisch. Dat gaat niet gebeuren, vrees ik.

Bovendien probeert de Vlaamse overheid het hele proces voor zich uit te schuiven. Ze gingen twee keer in beroep en trekken nu naar cassatie. Sinds de start van Klimaatzaak ging het nog geen enkele keer over het klimaat. De overheid probeert er een procedureslag van te maken op basis van de taalwetgeving. Plots wordt het een communautaire zaak. Alsof het klimaat stopt aan de grenzen. Ik vind dat bijzonder onsportief.’

Wat brengt de toekomst?

Meyrem: ‘Op dit moment vormt het klimaat een blinde vlek in onze begroting. Zo kan de regering de factuur steeds weer blijven doorschuiven naar de volgende generatie. Ik wil werk maken van een klimaatbegroting zodat we eindelijk de impact van het beleid op het klimaat kunnen beginnen meten.’

Francesca: ‘Met Klimaatzaak gaan we op zoek naar nog veel meer mede-eisers en donoren. We hebben nu één Sportpaleis vol mede-eisers, maar eigenlijk moeten we verschillende zalen kunnen vullen. Het moet een class action worden op zijn Amerikaans.’

Tekst: Wim Vandonck

Foto's: ID/Franky Verdickt


Vond je dit artikel interessant? Abonneer je op Pit, ons driemaandelijks magazine voor doeners die onze slogan 'het kan anders' elke dag in de praktijk brengen.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK