22 mei 2013

Duizenden Viktors in dit land

De heibel rond de terugbetaling van het dure medicijn voor Viktor Ameys heeft één ding duidelijk gemaakt: zijn ziekte is misschien zeldzaam, zijn situatie is dat niet. Wouter De Vriendt vindt het hoog tijd voor een structurele aanpak van de terugbetaling van weesgeneesmiddelen. Geld hoeft daarbij het probleem niet te zijn.

Of ze het zelf beseffen weet ik niet, maar Viktor en zijn ouders bieden een geweldige window of opportunity om structureel te hervormen. Sommige ziektes mogen dan zeldzaam zijn, er zijn genoeg patiënten die eraan lijden om een structureel beleid op poten te zetten. Minister Onkelinx onderhandelde onlangs een deal met het farmabedrijf Alexion voor de terugbetaling van het zeldzame medicijn Soliris. Ze redde zo het leven van Viktor, maar intussen blijven patiënten met al even zeldzame en levensbedreigende ziektes zich aanmelden met levensbelangrijke vragen tot terugbetaling (DS 21 mei).

De terugbetaling van weesgeneesmiddelen (geneesmiddelen voor zeldzame ziektes) moet niet alleen, maar kan ook voor elke patiënt. De kosten voor de terugbetaling van alle weesgeneesmiddelen bedragen zo’n 130 miljoen euro, zo leert een schatting van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg. Maar het bedrag dat we in België kunnen uitsparen door overconsumptie in de gezondheidszorg aan te pakken loopt op tot 1,3 miljard euro, zegt gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent). Dat is het tienvoud.

Het kan met minder

Elke ouder in België is gedegouteerd door het steekspel over dure medicijnen, met het leven van een kind als inzet. Levensreddende medicijnen moeten voor iedereen toegankelijk en betaalbaar zijn. Overconsumptie aanpakken en zoeken naar efficiëntiewinsten kunnen financiële ruimte creëren om dat te realiseren. Niet alleen voor Viktor, maar ook voor alle anderen.

De minister van Volksgezondheid moet het momentum aangrijpen en hervormen. Dat betekent werken aan intelligente financiering van ziekenhuizen en ziekenhuisartsen. Dat hervormingen uitblijven, is nefast voor onze portemonnee, maar ook voor de gezondheid van de patiënt. Experts schatten dat het aantal radiografieën en CT-scans met 30 procent zou kunnen verminderen zonder kwaliteitsverlies en met minder stralingsschade voor de patiënt.
Artsen en ziekenhuizen moeten verder worden geresponsabiliseerd. Op die manier kan je voorschrijfgedrag, heropnames, samenwerken tussen artsen gericht belonen of bestraffen. Telkens vertrekkend vanuit het belang van de patiënt. Nu worden technische prestaties zoals CT-scans, bloedafnames en lab-analyses veel meer beloond dan persoonlijke consultatie. Ook samenwerking tussen artsen wordt nauwelijks aangemoedigd. Nochtans zijn beide elementen cruciaal voor een goede opvolging van de patiënt en om dubbele onderzoeken te vermijden. Met duidelijke streefcijfers kunnen we per ziekenhuis, afdeling of arts de strijd aangaan tegen overconsumptie.
Nog steeds wordt er te veel medicatie voorgeschreven waarvan de artsen zelf weten dat ze niet werkt. Nochtans bestaan er duidelijke richtlijnen voor artsen wanneer welke medicatie verantwoord is. Alleen worden ze te weinig opgevolgd. Bovendien wordt in een recent vonnis van de Raad van State de bevoegdheid beknot van de controleartsen van het Riziv om overconsumptie vast te stellen, terwijl we de controle- en sanctiemechanismen net wettelijk moeten versterken.

De juiste prijs

Ook de farmasector gaat niet vrijuit. De overheid mag de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen niet ontmoedigen. Er valt dus veel te zeggen voor de huidige Europese garantie die tien jaar exclusiviteit op de markt garandeert aan de producent van een geneesmiddel voor een zeldzame ziekte. Zonder die garantie had een geneesmiddel als Soliris wellicht nooit bestaan. Maar in ruil voor overheidssteun is er meer transparantie noodzakelijk over hoe de prijszetting van deze farmaceutische bedrijven tot stand komt. Staat de gevraagde prijs in verhouding tot de ontwikkelingskosten? Een sterke overheid kan een antwoord op die vraag afdwingen en daar consequenties aan verbinden. Het maatschappelijk draagvlak is groot.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK