20 sep 2012

Elio meets Jiabao: een voorstel van agenda (opiniestuk)

De Premier van China, Wen Jiabao, is donderdag op bezoek in ons landvoor een EU-China zakentop. Er is een onderhoud gepland met premier Di Rupo. Hopelijk trekt die daar voldoende tijd voor uit, want er valt wel wat te bespreken met China.

De Volksrepubliek China is de laatste decennia uitgegroeid tot een assertieve economische wereldmacht. De export van België naar China is sinds 2006 bijna verdubbeld tot 5,5 miljard euro. De invoer uit China is goed voor meer dan &euro12 miljard euro. Vanuit economisch perspectief zijn China en de landen van de EU gebaat bij een brede en diepgaande samenwerking. Anderzijds zijn er veel struikelblokken die nauwere samenwerking met China allesbehalve vanzelfsprekend maken. Die heikele punten mag onze regering niet uit de weg gaan. Het bezoek is een gouden kans om deze heikele kwesties rechtstreeks aan te kaarten bij de Chinese premier en duidelijk te maken dat de waarden en normen van de Europese Unie, die gestoeld zijn op de universele mensenrechten, niet te koop zijn. Ook niet in tijden van crisis.
Zo is de Chinese economische groei ten dele gerealiseerd door arbeidskrachten die moeten werken in omstandigheden die ver onder de internationale lat duiken. Het gebrek aan onafhankelijke vakbonden - enkel de staatsvakbond is toegelaten - is één van de oorzaken hiervan.

Assertieve groei

De sterke economische groei heeft er ook toe geleid dat China een actievere rol op het internationale niveau wil spelen. In de VN-Veiligheidsraad gebruikte China in de voorbije vijf jaar even vaak zijn veto als in de vijfendertig jaar daarvoor. China blokkeerde een internationale veroordeling van Myanmar vanwege mensenrechtenschendingen (2007), sancties tegen het regime van de Zimbabwaanse dictator Mugabe (2008) en veroordelingen van het geweld van het Assad-regime in Syrië (2011). Traditioneel gezien ligt de focus van het Chinese buitenlands beleid op soevereiniteit, neutraliteit en non-interventie. Dat strookt niet met de Europese visie .

Hoewel het Chinese controlemechanisme op nucleaire export het laatste decennium is versterkt, is hier nog steeds ruimte voor verbetering. Uit een recent rapport van de onderzoeksdienst van het Amerikaans Congres blijkt dat Chinese bedrijven nog steeds nucleair materiaal voor dubbel gebruik - dat aangewend kan worden voor zowel civiele als militaire doeleinden - en lanceerapparatuur blijven leveren aan landen als Iran, Pakistan en Noord-Korea.

Erst das Fressen

In april 2009 kondigde de Chinese overheid een ommekeer aan ten aanzien van mensenrechten, maar burgerlijke en politieke rechten blijven ondergeschikt aan het recht op levensonderhoud en ontwikkeling. Ook de Chinese grondwet en de wetgeving zijn ondergeschikt aan de belangen van de Communistische Partij en het volk. Daarmee is er van een onafhankelijk gerechts en een scheiding der machten in China geen sprake. Foltering blijft wijdverspreid. Een groot aantal mensen wordt zonder proces opgesloten. Op die manier worden vele politieke dissidenten onder controle gehouden. In zogenaamde "heropvoeding-door-arbeid"-kampen kan de politie mensen tot 3 jaar opsluiten zonder enige inspraak van het gerecht.

De greep van de censuur op de Chinese samenleving is na de Olympische zomerspelen van 2008 niet gelost . De Communistische Partij hanteert nog steeds een lijst met verboden onderwerpen. Onder meer over de gebeurtenissen op het Tienanmen-plein, mensenrechten en sociale onrust in de autonome gebieden mag enkel bericht worden in lijn met de propaganda van de centrale overheid. Kritische bloggers worden vervolgd voor het "bedreigen van de staatsveiligheid" of het "aanzetten tot separatisme" en riskeren zware celstraffen.

In China worden jaarlijks meer mensen ter dood veroordeeld en geëxecuteerd dan in de rest van de wereld samen, vermoedelijk duizenden. ‘Vermoedelijk’, want China beschouwt het aantal terechtstellingen als staatsgeheim.

Napoleon in China: religieuze en etnische minderheden

In Tibet voert China een repressief beleid dat de culturele en religieuze eigenheid van de regio miskent. Verschillende kloosters werden het laatste jaar het slachtoffer van gewelddadige invallen en bezettingen door de politie en veiligheidstroepen. Om de invloed van de Tibetaanse cultuur te beperken legt China vanaf 2015 het Mandarijns op als enige toegelaten taal op school. Behalve de Tibetanen krijgen ook de Oeigoeren te maken met een campagne tegen hun cultuur. Om nog maar te zwijgen van de vervolging van de leden van Falung Gong, een spirituele beweging.

Het lijkt ondenkbaar dat onze premier deze fundamentele struikelblokken onvermeld zou laten in het onderhoud met zijn Chinese collega.

Natuurlijk staan er in dat gesprek economische belangen op de agenda. Maar daarnaast moeten ook arbeidsomstandigheden, internationale verantwoordelijkheden en mensenrechten centraal staan in het beleid van onze regering en de EU naar China toe. Geen enkele Europese leider kan een top met China een ‘succes’ noemen tenzij China stappen vooruit zet naar meer respect voor mensenrechten en meer verantwoordelijkheid opneemt op het internationale toneel.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK