16 dec 2015

Europees Hof van Justitie veroordeelt Europese Commissie in schandaal rond hormoonverstorende stoffen

De Europese Commissie heeft de wet overtreden door niet tegen 13 december 2013 criteria voor hormoonverstorende stoffen vast te stellen. Dat oordeelt het Europees Hof van Justitie (ECJ) vandaag in een historisch arrest op basis van een klacht die Zweden bij het ECJ indiende in juli 2014, waarna op 29 januari 2015 alle Europese lidstaten en het Europees parlement zich bij deze klacht aansloten. Wil de Europese Commissie niet blijvend de wet overtreden dan moet ze snel met wetgevende voorstellen komen om de ongeveer 700 chemische stoffen die onder de categorie hormoon verstorende stoffen vallen, te reguleren.

Groen Europees parlementslid Bart Staes en senator Petra de Sutter eisen nu snel duidelijkheid van Belgische en Europese overheden: "Dit is een politieke klap in het gezicht van de Europese Commissie. De tijd van verstoppertje spelen voor de volksgezondheid moet nu echt voorbij zijn. Naast de onvoorstelbare en helaas deels onzichtbare schade die dit soort stoffen aanrichten bij mensen, zorgt het ook voor een geschatte economische schade van 157 miljard euro per jaar. We roepen burgers, maatschappelijke organisaties als de Gezinsbond, de gezondgheidszorg en media op om zich te informeren en zich te verzetten tegen de gang van zaken op Europees niveau."

Ondanks zeer alarmerende rapporten van ondermeer de wetenschappelijke commissie van professor Kortenkamp in 2011, weigerde de Europese Commissie echter om tegen december 2013 de criteria voor te stellen voor het definiëren van welke chemische stof wel of niet als hormoonverstorend zou gelden. Na een doorzichtige lobby-tactiek van de chemische industrie besloot de Europese Commissie niettemin alles op de lange baan te schuiven.

Staes: "De Europese Commissie duikt al jaren weg voor haar verantwoordelijkheid en het probleem is dat zolang die definitie en criteria er niet zijn, de Europese richtlijn voor biociden en gewasbeschermingsmiddelen niet echt goed geïmplementeerd kunnen worden. Intussen zien we dat de Europese autoriteiten ook in het geval van een specifiek veel gebruikte herbicide - glyfosaat, tevens een hormoonverstorende stof en vooral bekend van het product RoundUp - weigeren te reguleren. Ook al zegt het meest gezaghebbende kankeronderzoeksinstituut (IARC) van de WHO dat het spul waarschijnlijk kankerverwekkend is voor mensen."

Staes: "Er is behoefte aan klaarheid over de definitie van hormoonverstoorders. In 2009 en in 2011 zorgden de Raad en het Parlement er al voor dat er voorlopige criteria kwamen, maar de Commissie kreeg in 2009 ook de opdracht om tegen 13 december 2013 te komen met permanente criteria. Ondertussen zijn er 5 jaar verstreken, 5 jaar van debatteren, 5 jaar van gelobby van de chemische industrie tot in de hoogste kringen van de Europese Commissie. Vooral 5 jaar van schade aan de volksgezondheid."

Staes: "Wat hormoonverstorende stoffen betreft, hebben incompetente wetenschappers gezorgd voor het zaaien van twijfel, een tactiek die we ook kennen vanuit de tabaksindustrie. Moord en brand schreeuwde de industrie. De secretaris-generaal van de Commissie, mevrouw Day, besloot eerst een impactstudie op te starten. Maar dat is toch ongelooflijk: een impactstudie op wetenschappelijke feiten! Het is alsof je op zoek gaat naar waar de kanker vandaan komt en dat je gaat vragen bij de industrie die de kankerverwekkende producten maakt hoe het komt dat ze kanker veroorzaken? Neen, voor zoiets moet je bij wetenschappers zijn."

Staes: "De beschikbare wetenschap zegt heel klaar en duidelijk dat de maatschappelijke kost van deze stoffen gigantisch is en professor Kortenkamp sprak voor de EU van minstens 157 miljard euro per jaar, of 1,23% van het Europese bruto nationaal product. De menselijke tol is enorm want volgens wetenschappers zorgen hormoonverstorende stoffen voor een lager IQ, voor meer zwaarlijvigheid bij volwassenen, voor onvruchtbaarheid, kankergevallen en voor minstens 5% van alle gevallen van autisme. De toestand is dus zeer ernstig en men weet dit al jaren. Op welke planeet leeft de Europese Commissie in godsnaam?"

De Sutter: "Een recente studie van de Nordic Council (IJsland, Noorwegen, Zweden, Finland en Denemarken) uit november 2014, stelde dat het gebrek aan politieke daadkracht rond deze chemische stoffen een zeer hoog prijskaartje kent. Een groot aandeel van de dalende vruchtbaarheid kan worden gelegd bij de grote blootstelling aan de hormoonverstorende stoffen. Ook de Belgische overheid moet nu ophouden zich achter de drug van Europa te verstoppen en een actieplan opstellen."

Dit jaar nog ondervroeg Groen-parlementslid Anne Dedry federaal minister Marghem over deze kwestie. Dedry wilde onder meer weten of Marghem de stof Bisfenol A en alle andere chemisch verwante varianten definitief zou bannen. Indien niet, vroeg Dedry "welke maatregel ze dan wel zou nemen om de maatschappelijke kost van hormoonverstorende stoffen te vermijden, uitgaande van de besparingslogica van de federale regering?".

De Sutter: "Marghem ontweek duidelijk haar verantwoordelijkheid door "te benadrukken dat de kwestie van de hormoonverstorende stoffen op federaal niveau behoort tot de bevoegdheid van haar collega’s belast met Volksgezondheid en Veiligheid van de Voedselketen". Marghem verwees naar advies van experten, van de industrie zelf en van het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen ECHA. Marghem en haar collegae moeten nu onverwijld doen waarvoor ze worden betaald: beleid ontwikkelen dat alle burgers beschermt."

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK