Migratiepact: voorbij de visuals

'Wat is dat Migratiepact eigenlijk?'

Het Migratiepact, voluit het 'Wereldwijd Pact voor Veilige, Geregelde en Reguliere Migratie', is het resultaat van twee jaar onderhandelen op het hoogste internationale niveau. Landen met veel vertrekkende migranten zochten samen met landen waar veel migranten aankomen naar gedeelde basisafspraken. Internationale samenwerking kan iedereen ten goede komen, ook de veiligheid van migranten zelf.

Doordat landen met heel uiteenlopende ideeën en belangen de tekst samen hebben opgesteld, is het resultaat behoorlijk evenwichtig. De 23 doelstellingen tonen een compromis dat een belangrijke stap kan zijn om op een verantwoorde manier met migratie om te gaan.

De volledige tekst van het Migratiepact kan je raadplegen op de website van de Verenigde Naties.

'Is dit een perfect akkoord?'

Natuurlijk niet. Het is een compromis tussen 193 landen. Groen had er graag een apart statuut voor klimaatvluchtelingen in gekregen, maar dat voorstel heeft het niet gehaald. Net zomin als een expliciete opsomming van basisvoorzieningen waarop ook mensen zonder papieren recht hebben. Of een helder verbod op de opsluiting van minderjarigen. Maar het ontbreken van die punten vinden wij nog altijd geen reden om dit pact bij het huisvuil te zetten. Het is hoe dan ook een grote stap vooruit. Om te kunnen samenwerken, om een kader te hebben voor iets dat bepalend is voor zo veel mensen. Daarom steunt Groen het Migratiepact. Dat was ook het standpunt van de hele Belgische regering, toen Premier Michel in september de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toesprak.

'Maakt het pact geen onderscheid meer tussen legale en illegale migratie?'

Toch wel. De tekst is duidelijk: landen mogen onderscheid maken tussen legale en illegale migratie. Meer zelfs, het pact is erop gericht illegale migratie zo fel mogelijk terug te dringen. Door de rechten voor legale migranten helder te formuleren, wordt het onderscheid bovendien nog duidelijker.

'Zet dit pact de grenzen open?'

Helemaal niet. Geen enkele partij pleit hiervoor. 'De grenzen opengooien' zou met zo'n pact niet eens kunnen, dat is niet de bedoeling en je kan de tekst zeker niet zo interpreteren. Het Migratiepact zegt expliciet dat landen hun eigen regels kunnen uitvaardigen voor wie het land binnen mag en wie niet. Verder ligt de klemtoon op de strijd tegen illegale migratie, waarbij enkel mensensmokkelaars winnen. Daarvoor is het van belang om genoeg kanalen voor legale migratie te hebben, zodat de procedures, de rechten en de plichten van migranten voor iedereen duidelijk zijn. In ieder geval: voor België verandert er niets.

'Kan België nog wel zelf bepalen hoe het met migratie omgaat?'

Ja hoor.

Ten eerste: het pact is juridisch niet-bindend. Dat staat op vraag van enkele landen uitdrukkelijk zo in de tekst. De soevereiniteit van landen staat dus voorop. Het Migratiepact biedt vooral een kader voor internationale samenwerking rond migratiepolitiek. Dat is nodig, want migratie kan je als land alleen nooit in goede banen leiden.

Ten tweede: de voorstellen uit het pact zijn in lijn met de Belgische en Europese wetgeving, en de 'good practices' om tot een evenwichtige migratiepolitiek te komen, beantwoorden aan de praktijk in ons land. Jean-Luc Bodson, de topdiplomaat die ons land vertegenwoordigde in de onderhandelingen, vertelde in de Kamer zelfs dat alle opmerkingen van de Belgische overheid zijn opgenomen in de finale versie van het Migratiepact.

'Wordt gezinshereniging nu versoepeld?'

Neen. Het pact zegt enkel dat iedereen toegang moet hebben tot de procedures voor gezinshereniging. Hoe die procedure eruitziet, hoe vlot of lastig de gezinshereniging zelf is, bepaalt het land zelf. In België zal die procedure wellicht niet snel veranderen.

'Krijgen migranten dan meer sociale rechten, recht op onderwijs en medische bijstand?'

'Om te beginnen: alle mensen hebben basisrechten, wat hun legale status ook is. Daarom zijn het mensenrechten. Op dringende medische verzorging of onderwijs, bijvoorbeeld, heeft iedereen recht. Dat verandert gelukkig niet. Het Migratiepact zegt wel dat de sociale rechten van legale migranten best verbeteren. Zo zouden ze de sociale rechten die ze in hun thuisland hebben opgebouwd, moeten kunnen meenemen. Dat is ook logisch. Verder is er een deel over inclusie en sociale cohesie, waarin staat dat migranten moeten integreren en de wetten en gebruiken van het gastland respecteren.

'Kunnen we migranten nu niet meer opsluiten?'

Mensen opsluiten kan en mag enkel als allerlaatste optie. Als ze een misdrijf plegen, of als alle andere maatregelen om uitgewezen migranten naar hun land van herkomst terug te sturen uitgeput zijn. Dat is zo en dat blijft zo. Groen had in het pact graag een ondubbelzinnig verbod gehad op de opsluiting van kinderen, maar zelfs dat staat er uiteindelijk niet in.


Lees voor meer info ook ons standpunt over migratie en asiel.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente