05 nov 2010

Fiscale korting voor minder vervuilende wagens is zinvol in evolutie naar klimaatneutrale wagen

Denktank Itinera onderzocht de fiscale korting voor wagens die minder CO2 uitstoten. Via de fiscale korting subsidieert de overheid tot 3 euro per vermeden liter diesel. Dat is voor het hele wagenpark een aanzienlijk bedrag. Itinera focust enkel op het brandstofverbruik en de winst die daarmee door het promoten van zuinigere wagens kan behaald worden.

De studie staat niet stil bij de milieuwinst die geboekt wordt als meer zuinigere wagens in het verkeer komen. Zeker bij de vloot bedrijfswagens zorgt de maatregel ervoor dat steeds meer kleine en zuinigere wagens in het verkeer komen. Minder uitstoot van CO2 en fijn stof maken dat de nieuwe auto’s; alvast iets minder vervuilen dan hun voorgangers. Al is het woord winst eigenlijk niet van toepassing: het milieu wordt er tenslotte nog altijd niet beter van, less bad is still no good, maar het is alvast een kleine stap in de goeie richting.

Dat het (aankoop)gedrag van automobilisten zich via de portemonnee laat wijzigen, daar is Itinera van overtuigd. Het succes van de fiscale korting is daarvan het bewijs. Als overgangsmaatregel om op termijn tot klimaatneutrale wagens te komen, kan een fiscale korting zijn nut hebben.

Maar moet de overheid het gebruik van zuinigere wagens alleen maar belonen? Of kan ze ook straffen door het gebruik van (te) vervuilende auto’s; via hogere accijnzen en taksen te belasten? Itinera pleit voor het laatste. Vaak wordt gezegd dat de huidige taksen en accijnzen op autogebruik te hoog zijn. Studies van Transport & Mobility Leuven wijzen uit dat alle taksen, wegenbelastingen en accijnzen samen op dit moment amper één derde van de reële kosten (slijtage van de infrastructuur, verkeersonveiligheid, milieukosten enzoverder) van autogebruik dekken. Het Duitse Umwelt und Prognose Institut Heidelberg verrekende ook de productiekosten van auto’s; (grondstoffenverbruik, milieuverontreiniging) en kwam tot de conclusie dat de kosten per auto, na aftrek van accijns- en belastinginkomsten, zo’n 3.000 euro bedroegen. Of: de overheid subsidieert elke auto al voor 3.000 euro.

Verder haalt Itinera het gevaar van het ‘rebound’-effect aan. Als auto’s; steeds zuiniger worden, valt het kostprijs-aspect weg als rem om minder met de auto te rijden. Lagere verbruikskosten gaan waarschijnlijk zelfs tot meer gereden kilometers leiden, zodat het initiële effect verloren gaat. De efficiëntiewinsten in het autogebruik worden omgezet in extra bestedingen die op hun beurt weer een slechte invloed op de milieuscore hebben.

De Itinera-studie doet enkele interessante aanzetten, maar heeft als grote manco dat ze één facet uit het mobiliteitsbeleid isoleert: verbruiken auto’s; die voor de fiscale korting in aanmerking komen zoveel minder dan de ‘klassieke’ modellen en staat dat minderverbruik in verhouding tot de overheidskorting?

De bredere context wordt door Itinera buiten beschouwing gelaten en daardoor worden een paar voor de hand liggende vragen uit de weg gegaan.
- Waar willen we naar toe met onze mobiliteit? Als we op termijn willen komen tot klimaatneutrale auto’s;, is een fiscaal instrument als de huidige korting dan een overgangsmaatregel die die evolutie in de weg staat, of effent ze net het pad ervoor?
- Zijn we eigenlijk nog op tijd om een relevante bijdrage te leveren in het onderzoek naar duurzame wagens of staan Aziatische landen als Zuid-Korea daarin al veel verder? Voorbije week nog werden kritische kanttekeningen geplaatst bij de miljoenen die naar de onderzoeksprojecten van ‘Flanders Drive’ om via inductie elektrische wagens op te laden.
- Dat automobiliteit tijdens de ochtend- en avondspits een weinig efficiënte manier van zich verplaatsen is, blijkt dagelijks uit de ellenlange fileberichten op de radio. Twintig jaar geleden reden er 3,5 miljoen auto’s; rond in België, nu zijn dat er meer dan 5 miljoen. Het is duidelijk dat automobiliteit anders georganiseerd zal moeten worden. Met slim rekeningrijden kan je ervoor zorgen dat bepaalde routes op bepaalde tijdstippen voor chauffeurs duurder en dus minder aantrekkelijk worden.
- Als we willen vermijden dat steeds meer auto’s; onze steden verstikken zullen we (nog) meer moet inzetten op openbaar en een werkbare multimodaliteit. Fietsen moeten makkelijk mee op bus en trein kunnen, aan bus- en treinstations moet makkelijk kunnen overgestapt worden op andere vervoersmodi: (huur)fiets, Cambio-deelwagen enzoverder. Autodelen-initiatieven ondersteunen kan de aanslag op stedelijke open (parkeer)ruimte beperken: één Cambio-wagen komt meestal in de plaats van 8 tot 12 personenwagens.

Een fiscale maatregel zoals de huidige ‘milieukorting’ is binnen dat verhaal slechts één maatregel. Die maatregel afrekenen op slechts één deelaspect is intellectueel oneerlijk. Bovendien stelt Itinera zich geen vragen bij het steeds groeiende aantal wagens op onze wegen, terwijl dat net één van de pijnpunten is. Op termijn zullen we het niet alleen met zuinigere, maar ook en vooral met minder auto’s; moeten gaan doen.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK