29 jan 2014

GGO-veldproef in Wetteren was schaamlapje dat pro-GGO-agenda moest maskeren

De veldproef met GGO-aardappelen in Wetteren zorgde de voorbije jaren voor controverse: de actievoerders werden veroordeeld voor bendevorming, een academisch onderzoekster werd ontslagen. Maar er gingen enkele dubbele agenda’s schuil achter wat indertijd verkocht werd als een wetenschappelijk experiment. Voor het beleid en het wetenschappelijk consortium achter de veldproef speelden nog andere belangen mee. Dat bleek woensdagvoormiddag tijdens de hoorzitting over de ILVO-studie ‘Op zoek naar de wortels van een gepolariseerd publiek debat’ in de commissie Landbouw in het Vlaams Parlement.

De onderzoekers van ILVO interviewden tientallen voor- en tegenstanders. Hun conclusie: zowel voor- als tegenstanders verdedigen het idee van onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Alleen: over de wetenschappelijke waarde van dit ‘experiment’ bestonden verschillende meningen.

Zoals Dr. Michiel de Krom (een van de auteurs van het ILVO-onderzoek) tijdens de hoorzitting opmerkte: “als het de bedoeling was om een oplossing te vinden voor het probleem van de aardappelziekte Phytophthora, was het logischer geweest om naast de veldproef met GGO-aardappels, ook alternatieven te onderzoeken. Hoe weerstaat bijvoorbeeld een biologische aardappel deze ziekte?”

Dat is dus niet gebeurd. Onder meer omdat de veldproef niet enkel een wetenschappelijk doel diende. In hun studie citeren de onderzoekers mensen van het wetenschappelijk consortium achter de veldproef, die stellen dat “de veldproef een demonstratiegebeuren moest worden, waar de Belgische landbouwers kunnen komen kijken hoe het in de praktijk werkt.”

Ook het beleid, de Vlaamse regering, zag in de veldproef een middel om GGO’s aanvaardbaar te maken. “Als men de voordelen van GGO’s met eigen ogen zou kunnen zien, zal het verzet tegen GGO’s misschien wegvallen,” zo citeert de ILVO-studie. De veldproef moest geen publiek debat op gang brengen, de veldproef moest het publiek overtuigen van de voordelen van GGO’s.

De onderzoekers van de ILVO-studie stellen verder vast dat de recente vragen voor nieuwe veldproeven voor het wetenschappelijk consortium ook dienden om de grenzen van het huidige beleid en wetgeving af te tasten. Een medewerker van het consortium zegt in de studie: “Kijk we hebben hier een sterke biotechnologische gemeenschap én er zijn populieren in het veld. Waarom blijven we de autoriteiten niet uitdagen met nieuwe aanvragen? Er zijn nieuwe waardevolle ideeën; laat ons eens zien wat ze met die aanvragen doen.”

“De veldproef in Wetteren was een vorm van commerciële communicatie, zelfs bijna een provocatie, eerder dan een wetenschappelijke proef,” oordeelt Europarlementslid Bart Staes. “Dat de GGO-proeven de voorbije jaren en maanden zoveel stof deden opwaaien, hebben de betrokken wetenschappers en politici voor een groot deel aan zichzelf te danken. Uit het rapport van het ILVO over de aardappelproeven kan je afleiden dat de veldproeven eerder tot doel hadden om de grenzen van beleid en wetgeving te verkennen, en om aan commerciële communicatie te doen, dan dat er wetenschappelijke doelen werden nagestreefd,” stelt Vlaams parlementslid Dirk Peeters (Groen). “Het debat werd verder vertroebeld doordat Vlaams landbouwminister en minister-president Kris Peeters (CD&V) zonder enige nuance de veldproeven verdedigde en de actievoerders criminaliseerde.”

GGO’s, voeding en landbouw zijn te belangrijk om er lichtzinnig mee om te springen. “In de besluitvorming moet het Europees verankerde voorzorgsprincipe zorgvuldig gehanteerd worden. Zoals de nieuwste ILVO studie aanbeveelt, moet er een breed maatschappelijk debat komen over dit soort maatschappelijk kwesties, vooraleer het beleid fundamentele keuzes maakt,” zegt Bart Staes. Maar een dergelijk debat zien de Vlaamse regering en de minister-president helemaal niet zitten. Zij trekken zonder blikken of blozen de kaart van de bedrijfsbelangen die in het spel zijn.

De hoorzitting kwam er naar aanleiding van het voorstel van decreet van Groen om van Vlaanderen een GGO-vrije regio te kunnen maken. Wallonië en Brussel maakten die keuze al. Net zoals 160 andere Europese regio’s. In plaats van ons hals over kop in het GGO-avontuur te storten, kunnen we eerst beter werk maken van een breed democratisch debat.

Het volledige ILVO-rapport kan u hier nalezen.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK