06 nov 2012

Het Zuiden zoekt een gidsland

Dat ontwikkelingssamenwerking mee een besparingsinspanning levert is normaal. Maar dat met het botte mes recht in de spieren van hulp aan het Zuiden gesneden wordt is kortzichtig. Als CD&V het internationale imago van ons land niet alleen aan de grootte van ons defensiebudget afmeet, weet ze wat haar aan de onderhandelingstafel te doen staat.

België moet een gidsland zijn dat perspectief blijft geven, hoe moeilijk de besparingsoefening ook is. Structurele hervormingen in plaats van laaghangend fruit plukken. Een groene, moderne relance in plaats van misplaatste begrotingsorthodoxie. En niet saneren op de kap van de zwakkeren.

Als een van de rijkste landen ter wereld is het onze morele plicht om, zoals Groot-Brittannië en de Scandinavische landen, een performante ontwikkelingssamenwerking op peil te houden. Bovendien is het in ons eigen belang. Enkel een beleid dat investeert in ontwikkeling in het Zuiden, biedt een fundamenteel antwoord op migratiestromen, klimaatvluchtelingen of religieus extremisme.

Betrouwbaar: alleen voor defensie?

Nu de besparingen ook het departement Defensie dreigen te treffen, stond CD&V bij monde van minister Pieter De Crem dit weekend op de achterste poten. Toen vorige week ontwikkelingssamenwerking in het vizier kwam, bleef het bij de Vlaamse meerderheidspartijen oorverdovend stil. Er circuleren nochtans scenario’s; van meer dan 400 miljoen euro uitgaven die in 2012 geblokkeerd worden en een besparingsoefening van 140 miljoen euro in 2013. Dit op een totaal jaarlijks budget van 2,2 miljard euro. Wie zijn nog de aandeelhouders van ontwikkelingssamenwerking, armoedebestrijding en internationale solidariteit?

Ontwikkelingssamenwerking en defensie stellen het al jaren met minder geld dan internationale richtlijnen en adviezen voorschrijven. Wat ontwikkelingssamenwerking betreft, bestaat er sinds de paars-groene regering een wettelijk verplichte bestedingsnorm van 0,7 procent van het bbp. Ons land zit nu op 0,57 procent of 2,2 miljard euro. Extra besparingen zullen het budget verder doen wegzinken.

Defensie kan jaarlijks over 2,9 miljard euro beschikken. Pieter De Crem verdedigt een hoog ambitieniveau voor Defensie omdat België in Navo-kringen opnieuw beschouwd moet worden als een betrouwbare internationale partner. Heeft het Zuiden dan geen nood aan betrouwbare internationale partners?

De gruwelijke cijfers

Volgens het Internationaal Voedselagentschap, Unicef en de Wereldgezondheidsorganisatie sterven 50.000 mensen, onder wie 34.000 kinderen, door honger of ziektes die te voorkomen zijn en met armoede te maken hebben. Dat zijn - voor alle duidelijkheid - geen jaarcijfers, maar het aantal doden per dag. Het zijn cijfers die overweldigen, maar toch zijn het ‘stille doden’. Het gebeurt relatief ongemerkt en zonder veel media-aandacht. Wellicht omdat zulke getallen niet te vatten zijn. Misschien ook omdat de onophoudelijke stroom doden geen ‘nieuws’ is, in tegenstelling tot grote natuurrampen. Elk jaar sterven 90.000 mensen door rampen zoals aardbevingen of orkanen, die vaak wel onze media halen en de Belgen tot spontane donaties overhalen. Door armoede sterven elk jaar meer dan 18 miljoen mensen.

Buitenlands en binnenlands onderzoek toont aan dat ontwikkelingssamenwerking in de juiste omstandigheden een onbetwistbare impact heeft. Onder meer Patrick Develtere (KULeuven) argumenteert dat ontwikkelingshulp een bepalende factor is in de gedaalde armoede in enkele landen, zoals Mozambique.

Wereldwijd zijn dankzij ontwikkelingshulp de pokken uitgeroeid, is het aantal kinderen dat aan diarree sterft met de helft gedaald door een betere toegang tot drinkbaar water en zijn intussen 188 landen poliovrij. In het boek Does foreign aid really work? besluit Roger C. Riddell dat, wanneer ontwikkelingshulp niet het verhoopte effect bereikt, het vaker aan externe factoren zoals oorlog ligt, dan aan fouten in de hulpconstructie zelf. Zolang ontwikkelingssamenwerking niet geflankeerd wordt door rechtvaardige internationale handelsregels en een eerlijke verdeling van nationale rijkdommen, blijft ontwikkelingssamenwerking een druppel op de hete plaat. Maar wel een druppel die mensenlevens redt.

(Dit opiniestuk verscheen op 6 november 2012 in De Standaard)

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK