09 mei 2011

Hoe angst het decreet kinderopvang dicteert

De Vlaamse regering keurde vrijdag het voorontwerp decreet kinderopvang goed. Ditlangverwachte decreet moet orde brengen in de chaos van gesubsidieerde en zelfstandigekinderopvang, van inkomensgebonden en forfaitaire ouderbijdragen, van onthaalouders enkinderdagverblijven.

Goed nieuws dus voor de aanbieders van kinderopvang: elke opvang krijgt een
basistegemoetkoming en wie werkt met opvangprijzen aangepast aan het inkomen van de ouders
krijgt hiervoor een extra subsidie. Maar ook een gigantisch gemiste kans. Dit decreet lost de
problemen op van de opvangers, maar staat op geen enkel moment stil bij de draagkracht van het
kind.

Kinderopvang blijft voor deze regering in de eerste plaats een economisch gegeven. Zo lezen we
in een persmededeling van de bevoegde minister van Welzijn: "De nood aan kinderopvang neemt
toe: er zijn meer eenoudergezinnen, meer tweeverdieners. Een ouder kan vaak pas ingaan op een
jobaanbod als er een opvangmogelijkheid is voor de kinderen. Kinderopvang zal flexibel met werk
gecombineerd moeten kunnen worden. Uiteraard is voldoende aanbod een belangrijke zorg, maar
kwaliteit is dat evenzeer."

Natuurlijk is kwaliteit belangrijk. Maar is kwaliteit te vatten in diploma's van de opvanger, het aantal
kinderen per opvanger, de veiligheid, de hygiëne.? De kinderopvang gaat vandaag gebukt onder
de regulitis, inspecteurs wijzen op die deur die te smal is, op een natte vaatdoek op het aanrecht
die bacteriën kan bevatten, een konijn in de tuin waar een kind allergisch kan op reageren, een
knuffel in bed die onveilig kan zijn...

De angst dicteert ook dit decreet. Een lange opsomming van vergunningsvoorwaarden,
handhaving, aanmaning en sanctioneren domineert de tekst. Nergens is voorzien in een beloning
voor kinderdagverblijven die het beter doen dan anderen, die investeren in een pedagogisch
project op maat van het kind. De kinderopvang in Vlaanderen dreigt een kille bedoening te worden
geregeerd door de angst om iets fout te doen.
Toekomstgericht?

Maar er is meer. Met dit decreet bevestigt de Vlaamse regering alleen een bestaande toestand in
plaats van in te zetten op de kinderopvang als toekomstgericht en emancipatorisch project. In het
rapport dat Unicef in 2008 schreef over het belang van kinderopvang en onderwijs wordt verwezen
naar de langetermijnstudie die gevoerd werd in Zweden bij 128 gezinnen met een laag of
gemiddeld inkomen. Onderzoeker Bengt-Erik Andersson concludeert dat voorschoolse opvang
vanaf jonge leeftijd leidt tot creatieve, sociaal zelfverzekerde, populaire, open en onafhankelijke
adolescenten en een verbetering van de academische prestaties op 13-jarige leeftijd.

Vandaag wordt in Vlaanderen 1 kind op 5 geboren in een kansarme of sociaal-economisch
zwakker gezin. Een even groot aandeel van die kinderen groeit op in een gezin met een andere
thuistaal dan het Nederlands. We weten dat vandaag bijna 50 procent van die kinderen het
onderwijs verlaat zonder diploma. Velen van hen verlaten de lagere school al met 2 jaar
schoolachterstand, hebben geen enkele succeservaring opgedaan en zijn schoolmoe. Het
aandeel anderstalige kinderen geboren in kansarme gezinnen neemt ieder jaar toe. Als we willen
voorkomen dat de volgende generatie jongeren minder hoog opgeleid is dan de huidige, dan
moeten we vandaag durven te investeren in jonge kinderen rekening houdend met hun
draagkracht.

Om te kunnen inspelen op die draagkracht wordt in steeds meer landen gekozen voor de
integratie van de voorschoolse kinderopvang en de kleuterschool. Vandaag wordt een kind
opgevangen en 'verzorgd' tussen de 3 maanden en de 2,5 jaar. Er is opvang in kleine groepjes
met een gegarandeerde oppervlakte per kind. Zodra het kind 2 jaar en 6 maanden is, stopt de
'zorg' en begint het 'leren' in de kleuterschool. De peuter komt terecht in een klasje met soms tot
30 kleuters. Sommige kinderen zijn op 2 jaar en 6 maanden klaar voor die grote groep, anderen
hebben op die leeftijd nog nood aan zorg. Unicef pleit voor een integratie van opvang en onderwijs
zodat op maat van het kind zorg geleidelijk wordt afgebouwd en onderwijs wordt opgebouwd.

Vooral anderstalige kinderen en kinderen uit kansarme gezinnen verdienen een aanpak op maat.
Ook in Vlaanderen groeit het besef dat integratie van opvang en onderwijs de beste kansen biedt
aan de komende generatie kinderen. Het ontwerpdecreet dat de Vlaamse regering goedkeurde
sluit de deur voor die integratie. Kinderopvang wordt gedefinieerd als het beroepsmatig en tegen
betaling opvoeden, bijdragen aan de ontwikkeling en verzorgen van kinderen tot ze naar de
kleuterschool gaan. Erg kortzichtig en een gemiste kans.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK