19 maa 2011

Ingrijpen is de enige optie

Als ik sommige politici de laatste dagen hoor fulmineren tegen dictators zoals Khadafi, keert mijn maag. Hoe oprecht ook de verontwaardiging, wie jarenlang zoete broodjes bakt met dictators zoals Khadafi heeft boter op het hoofd. Wie jarenlang wapens uitvoert die terecht komen in landen waar mensenrechten worden geschonden, moet niet flauw doen als diezelfde wapens tegen burgers worden ingezet. Selectiviteit en hypocrisie is de politiek vandaag dus niet vreemd. Immers, wat heeft het Westen vóór de volksopstand ondernomen om de mensenrechtenschendingen in Libië te stoppen? Of in Rwanda, Saoedi-Arabië of Syrië? Als de volksopstanden ons iets leren, is het dat een sterke morele dimensie in ons buitenlands beleid ontbreekt. Alle politici die vandaag verontwaardigd zijn, moeten morgen fundamenteel nadenken over onze politieke en economische relaties met dictators.

Maar is selectiviteit en hypocrisie een reden om vandaag aan de zijlijn te blijven staan? Neen. Als de internationale gemeenschap niet ingrijpt in Libië, is de volksopstand een vogel voor de kat. De opstandelingen maken geen schijn van kans tegen de tanks en vliegtuigen van kolonel Khadafi. Bovendien zal Khadafi, als dictator grand cru, geen middel schuwen om zijn heerschappij te herstellen na het neerslaan van de opstand. Het Libische volk mag zich dan verwachten aan nietsontziende repressie, executies en collectieve straffen. Gelukkig blijkt de internationale veiligheidsstructuur (soms) toch nog te werken, want de Veiligheidsraad van de VN heeft een militair ingrijpen in Libië geautoriseerd. Ook de Arabische Liga en de Libische oppositie (NTC) zijn voorstander. Het principe R2P, responsibility tot protect, werd erkend en wordt zo meer dan een belofte op papier.
Wat ons betreft is het VN-mandaat en de regionale steun voor een militair ingrijpen cruciaal. Een land kan immers niet zomaar beslissen om een ander land aan te vallen. Wie zou immers oordelen of een oorlog rechtvaardig is of niet? Ongemandateerde ‘coalitions of the willing’ openen de doos van Pandora en zijn een hellend vlak richting ongecontroleerde chaos. De VN moet een waakhond zijn in de jungle van de internationale politiek.
Het gebruik van geweld is nooit vanzelfsprekend. Zeker niet in landen waar sterke economische belangen en olie gemoeid zijn. Maar laten we ons toch verzetten tegen een naïef pacifisme dat geweld altijd en overal uitsluit. Gelet op de belangrijke voorwaarden die vervuld zijn en de dramatische situatie in Libië, is een militair ingrijpen gerechtvaardigd. Door te streven naar een VN-mandaat is men oordeelkundig te werk gegaan. De diplomatieke molen draaide langzaam, maar nu kunnen we ingrijpen met respect voor het internationaal recht. Dat is waardevol. En wanneer ook aan het Belgisch leger gevraagd wordt om steun te verlenen, mogen we niet aarzelen. Ook ons land moet haar verantwoordelijkheid nemen.
We vragen wel om bij de uitvoering van de VN-resolutie de omringende Arabische landen zoveel mogelijk te betrekken, om uiteindelijk tot een gedragen politieke oplossing te komen. Want er zijn nog vele vraagtekens verbonden aan de militaire operatie. Wat als Khadafi de wapens neerlegt? Trekt de internationale gemeenschap zich dan terug? Hoe reageren we als Khadafi een politieke regeling wil en de opstandelingen zich daar niet bij neerleggen? Willen we een democratische transitie en wat houdt ‘democratie’ in Libië eigenlijk in? Vele vragen die snel een antwoord moeten krijgen.
Zeker is dat de beslissing van de VN-Veiligheidsraad en het standpunt van de Arabische landen wijzen op een breed gedragen overtuiging dat de repressie en het bloedvergieten in Libië moeten stoppen. De politieke en economische sancties tegen Libië van de afgelopen weken hebben niet geholpen, de militaire optie was de enige overblijvende, naast passief toekijken en niets doen. Een ingrijpen van de internationale gemeenschap opent de deur naar een democratisering in Libië. We zijn er nog niet, maar de eerste noodzakelijke stap werd gezet. En als verdedigers van democratie en mensen
(Dit opiniestuk verscheen in De Standaard op 19/03/2011)

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK