18 apr 2016

Klimaat: we hebben nood aan beleid, niet aan een goed-nieuwsshow

De Vlaamse Regering is allesbehalve op schema om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Er kwamen hoera-berichten van de regering de afgelopen weken. Maar berekeningen van Groen op basis van gegevens van de Vlaamse en federale overheid zelf, zoals gerapporteerd aan Europa, tonen aan dat het Vlaams gewest afstevent op een overschrijding van haar CO2-uitstoot met een kwart tot bijna de helft.

Vooral transport is de boosdoener, waar de uitstoot blijft stijgen.

Hermes Sanctorum: ”Klimaatminister Schauvliege en coördinerend minister-president Geert Bourgeois steken vooral energie in het opsmukken van hun klimaatcijfers. Het is echter in het belang van de mensen dat ze de realiteit onder ogen en werk maken van een klimaatbeleid die naam waardig. Door het opsmukwerk en uitstelgedrag van Schauvliege en Bourgeois gaat kostbare tijd verloren”, zegt Hermes Sanctorum.

Hij roept Bourgeois en Schauvliege op om van de start van de Vlaamse klimaattop komende dinsdag geen goedkope goed-nieuwsshow te maken, maar meteen al een pakket maatregelen voor te leggen. “De bewustmaking over het klimaatprobleem is genoegzaam een feit. Van de regering verwachten we niet dat ze palavert, maar actie onderneemt.”

Vijf maanden later

Het was een sinterklaasidee van minister-president Geert Bourgeois, die op 6 december 2015 zijn eigen minister Schauvliege voorbijsnelde in de aankondiging van een Vlaamse Klimaattop, “met alle geledingen van de samenleving”, “om iedereen te mobiliseren.”

De ambitieuze retoriek paste toen wel: net hadden de verschillende regeringen na zes jaar soebatten een intra-Belgisch klimaatakkoord afgesloten, en in Parijs waren hoopvolle onderhandelingen bezig voor een internationaal akkoord. Alle hens aan dek, dus, om te tonen dat ook Vlaanderen de strijd met klimaatverandering ernstig neemt.

“Vijf maanden later kunnen we die ronkende verklaringen toetsen aan de praktijk. Maar behalve regelmatige berichten van de minister-president en minister Schauvliege dat Vlaanderen helemaal ‘op schema’ is en behalve het voorbereiden van een symposium onder de noemer van een Vlaamse Klimaattop, is er weinig tot niets gebeurd”, stelt Sanctorum vast.

Regering zegt maar de halve waarheid

Kwalijker zijn het omgaan met de werkelijke prognoses voor de CO2-uitstoot in Vlaanderen. Ook dinsdag op de klimaattop zullen de ministers waarschijnlijk opnieuw beweren dat Vlaanderen tot en met dit jaar de Europese en internationale doelstellingen haalt. “De regering wekt de indruk dat Vlaanderen goed bezig is, maar ze leest maar de helft van haar eigen cijfers. De andere helft is dramatisch”, zegt Sanctorum op basis van de gegevens van de Vlaamse en federale overheid zelf, zoals gerapporteerd aan Europa.

Het klopt dat we de voorbije jaren de doelstellingen halen, dankzij de relatief hoge uitstoot die Europa voorlopig toestaat. Maar voor de komende jaren zien we een toenemend probleem: Vlaanderen zou slechts een minimale broeikasgasreductie kennen, terwijl de doelstellingen almaar scherper worden. Vanaf volgend jaar haalt Vlaanderen geen enkele doelstelling meer.

Het verschil tussen de echte uitstoot en de doelstelling wordt bovendien steeds groter. De doelstelling voor 2020 haalt Vlaanderen volgens de eigen prognoses niet, die voor 2030 is al helemaal onbereikbaar bij onveranderd beleid. In plaats van 30 tot 37 procent minder CO2-uitstoot in 2030 halen we een schamele 12 procent. Dat is een kwart tot bijna de helft teveel (Bestand met cijfers in bijlage). Hoe we op die manier ooit tot een bijna nuluitstoot moeten komen, zoals Bourgeois vooropstelde in zijn Visie 2050, is een raadsel. Wishful thinking is geen toekomstbeleid.

Transport oorzaak van slechte klimaatcijfers

Wie nader inzoomt op de cijfers, ziet meteen waar het schoentje vooral knelt: het transport in Vlaanderen. Terwijl de landbouw redelijk status quo blijft en de uitstoot ten gevolge van gebouwenverwarming daalt, blijft de uitstoot van transport toenemen. In de volgende vijftien jaar zal de uitstoot van transport in Vlaanderen met bijna 10 procent toenemen. “Dat kan de overheid voorkomen, maar dan zal ze wel zo snel mogelijk in actie moeten schieten. Salariswagens ontmoedigen, alternatieven (zoals het mobiliteitsbudget) promoten, autofiscaliteit ernstig vergroenen zodat zuiniger en buiten de spits rijden wordt aangemoedigd, investeren in openbaar vervoer en geen grootschalige projecten vergunnen die enorme extra verkeersstromen veroorzaken à la Uplace: daar moet de regering werk van maken. Daarna mag ze gerust eens een zaal reserveren om zichzelf een pluim te geven”, aldus Sanctorum.

De Vlaamse Klimaattop mag dus geen goednieuwsshow worden, maar de ministers moeten meteen met concrete maatregelen komen. Aan concrete voorstellen ontbreekt het niet in Vlaanderen. Zo publiceerde Bond Beter Leefmilieu vorige week nog het rapport ‘Na Parijs: van fossiel naar hernieuwbaar in 10 jaar’ met 21 ‘beleidspistes voor een disruptief klimaatbeleid’. En Groen lanceerde vorig jaar vier grote klimaatwerven met berekende plannen om een reëel verschil te maken: energie, mobiliteit, voeding en circulaire economie.

De klimaatcommissie die er onder impuls van Groen gekomen is in het Vlaams Parlement is ondertussen goed op dreef. We hebben er de ambitie om uit te pakken met een sterke resolutie van het parlement die zo het Klimaatpact dat Bourgeois in november wil afsluiten, echt body geeft.

Het is aan de Vlaamse Regering om verder te kijken dan de linkerhelft van een tabel. Het zou haar sieren, mocht ze dinsdag de urgentie van het probleem erkennen en op een volwassen manier de problemen van morgen beginnen aan te pakken. Het absolute minimum is toch dat ministers hun beleid afstemmen op hun eigen prognoses voor de toekomst.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK