11 mei 2015

Met de blauwe zak alleen redden we het niet

Bijna de helft van alle zwerfvuil bestaat vandaag uit drankverpakkingen, zo'n 2200 ton per jaar. De huidige pmd-omhaling alleen is dus blijkbaar niet langer voldoende. Het is tijd dat de verpakkingssector wakker wordt en vaststelt dat hij zelf in een plastic bubbel vastzit.

Drankproducenten, VOKA en Unizo willen geen statiegeld invoeren op drankverpakking (DS 08/05). Dat is geen verrassing. Ze herhalen al jaren het mantra dat het huidige inzamelsysteem perfect werkt en dat we moeten sensibiliseren, preventief te werk gaan, faciliteren, handhaven waar nodig, kennis vergaren en samenwerken. Intussen blijft zwerfvuil een groot probleem. Bijna de helft van alle zwerfvuil bestaat uit drankverpakkingen, zo’n 2200 ton per jaar. De huidige PMD-omhaling alleen is dus blijkbaar niet langer voldoende. Het is tijd dat de sector wakker wordt en vaststelt dat ze zelf in een plastic bubbel vastzitten.

Als ik een paar straten rondwandel in Brussel, Vlaanderen of Wallonië kan ik de plastic flessen en blikjes niet meer op beide handen tellen. Onze wegbermen liggen vol aluminium, onze waterlopen zijn vervuild en op de oceaan drijft een plastic eiland ter grootte van 300 keer België. Het opruimen van al dat zwerfvuil kost ons jaarlijks 41 miljoen euro belastinggeld.

Van alle Europeanen recycleren de Belgen het meest, kloppen drankproducten op de borst. Dat klopt. Maar dat hoog recyclagecijfer bevat een heel assortiment afval, van blikjes tot bouwmaterialen. Het algemene recyclagecijfer verbergt precieze data met een slim statistisch trucje. Dat we beter scoren dan onze buurlanden qua recyclage, betekent niet dat buurlanden ons niets te leren hebben over het inzamelen van plastic flessen en blikjes.

Duitsland, waar PMD-ophaling gecombineerd wordt met statiegeld, zamelt 98,5% van alle drankverpakking in. Statiegeld en PMD kunnen dus perfect naast elkaar bestaan, met indrukwekkende resultaten. Ter vergelijking: in Vlaanderen halen we slechts 70% van alle aluminiumblikjes op via selectieve inzameling. Dat statiegeld te ingewikkeld zou zijn voor de Vlaming is klinkklare onzin. We kennen het systeem al jaar en dag voor glazen flessen. Statiegeld en gewoon sorteren bestaan vredig naast elkaar. En met succes. De recyclagecijfers voor glas zijn overigens een pak beter dan voor PMD.

Statiegeld is ook geen onhandig systeem. Plaats inzamelpunten in scholen of in sportcentra, zoals in Zweden. Heel gemakkelijk en toegankelijk voor jong en oud. Bovendien is het een populair systeem. Waar het statiegeld bestaat, zijn consumenten fan. Dat buurlanden Nederland en Duitsland het statiegeld met zo veel succes gebruiken, haalt meteen ook het argument onderuit dat we massaal over de grens onze inkopen zouden gaan doen. Alsof de gemiddelde Belg 50 kilometer zou gaan rijden voor een blikje cola is absurd. En aangezien enkel Frankrijk geen statiegeld systeem meer zou kennen, zouden we met zijn allen naar onze zuiderburen moeten rijden om het systeem te ontwijken. Te gek voor woorden.

Er is maar één reden waarom de industrie de huidige PMD-zak als het enige perfecte systeem naar voor blijft schuiven. Daar hebben ze zelf het meeste baat – lees winst - bij. Investeren ze in Fost Plus, dan doen ze dat er winst op te maken. Zij recupereren het gesorteerde afval terug als grondstof voor hun producten. Urban mining heet zoiets. De sorterende consument en de overheid die afval opruimt, doen dan gratis het werk. De milieu- en netheidsargumenten van de betrokken afvalproducenten zijn niet dus niet meer dan een mooie verpakking voor hun eigenlijke motivatie. De vraag is dus naar wie de overheid luistert: de burger of de verpakkings- en distributiesector?

Verschenen in De Standaard, p. 35, Maandag 11 mei 2015

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK