Een op vijf patiënten kent rechten niet

di, 2017-04-18

Een op de vijf patiënten weet niet eens dat er zoiets is als 'patiëntenrechten'. Dat blijkt uit een rondvraag van het Vlaams Patiëntenplatform. Vijftien jaar na de invoering van de wet pleit Groen nu voor een update.

 

 

Anne DedryFederaal parlementslid

Je medisch dossier inkijken, een second opinion vragen, zelf je arts kiezen, kwaliteitsvolle zorg krijgen: het zit allemaal verankerd in de wet patiëntenrechten, die exact vijftien jaar geleden werd ingevoerd. De wet kwam er op aansturen van toenmalig minister van Volksgezondheid Magda Aelvoet (Groen). Vandaag pleit haar partij voor een dringende update.

"Het blijft een goeie wet", benadrukt Groen-Kamerlid Anne Dedry. "Maar er zijn een aantal lacunes. Zo stellen we vast dat vijftien jaar later zowel patiënten als hulpverleners de patiëntenrechten nog steeds onvoldoende kennen."

Een rondvraag van het Vlaams Patiëntenplatform bij 1.406 personen leert inderdaad dat heel wat patiënten geen benul hebben van wat ze precies mogen eisen in het dokterskabinet. Een op de vijf weet zelfs niet dat er patiëntenrechten bestaan. En van diegenen die ze wel kennen, geeft bijna 70 procent toe dat ze er onvoldoende over weten.

"Trouwens, niet alleen de patiënten kennen de wet onvoldoende", zegt Dedry. "Onderzoek uit 2006 gaf aan dat vier op de tien artsen slechts matig vertrouwd zijn met de wet patiëntenrechten. Bijna 30 procent van de dokters bleek er weinig tot niets over te kennen." Ook de klachtenbemiddeling kan beter. Uit het jaarverslag van de federale ombudsdienst blijkt dat in 2015 er 792 klachten waren, een stijging van 14 procent in vergelijking met het jaar daarvoor. Maar amper 35 procent van de klachten die deze dienst bereiken, worden daadwerkelijk behandeld. De rest valt buiten hun bevoegdheid.

 

De federale ombudsdienst moet noodgedwongen het merendeel van de klachten doorsturen naar de ziekenhuizen zelf, waar lokale ombudsdiensten zich erover ontfermen. "Dat is veel te onduidelijk", vindt Dedry. "Vaak weten mensen niet eens dat er een ombudsdienst bestaat. Laat staan dat ze het verschil kennen tussen federale en lokale ombudsdiensten. Er zou één duidelijk aanspreekpunt moeten komen." Dat die lokale ombudsmannen- of vrouwen gewone medewerkers zijn van het ziekenhuis, komt volgens haar ook de onafhankelijkheid niet ten goede. Bovendien kunnen ombudsdiensten op dit moment niet meer doen dan bemiddelen. Komt er geen vergelijk, dan zit er voor patiënten in sommige gevallen niets anders op dan naar de rechter te stappen. "Dat de dialoog primeert, is een goede zaak", vindt Dedry. "We moeten zeker niet evolueren naar Amerikaanse toestanden, waar bij het minste of geringste een rechtszaak wordt gestart."

 

Afdwingbaarheid

 

Maar in sommige gevallen moet de wet patiëntenrechten afdwingbaar worden, vindt de politica. "Om inzage te krijgen in je medisch dossier, bijvoorbeeld. Nu merken we nog te vaak dat het patiënten onmogelijk wordt gemaakt om hun eigen dossier in te kijken of er een afschrift van te krijgen. Dat is onaanvaardbaar." Om die reden dient Anne Dedry na het paasreces een resolutie in om de wet patiëntenrechten aan te passen. Daarin pleit ze onder meer voor een onafhankelijke klachtencommissie die - indien nodig - sancties kan opleggen. Of minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) dit initiatief steunt, is voorlopig onduidelijk. Haar kabinet was gisteren niet bereikbaar voor commentaar. Wel zou ze in het verleden al hebben aangegeven dat er een betere definiëring moet komen van 'kwaliteit van zorg'.

Dit artikel verscheen in De Morgen op 18 april 2017