08 apr 2013

Offshore Belgium, of de permanente budgetleak: Een kleine geschiedenis van fiscale amnestieën

De regering-Di Rupo grijpt opnieuw naar fiscale amnestie om de staatskas te spijzen. Zware fraudeurs betalen zo nog altijd minder dan wie zijn inkomen elk jaar netjes angeeft. Wij willen iedereen gelijk voor de wet.

In november 2012 kondigden de regeringspartijen een nieuwe ronde fiscale amnestie aan. Hiermee beogen ze het grote gat in de begroting te dichten. Er werd maar liefst 488 miljoen euro inkomsten ingeschat. Maar deze keer zal het echt de allerlaatste keer zijn. Nadien zal er geen regularisatie meer mogelijk zijn. Waar hebben we dat nog gehoord?

Juist, in september 2003. Toen werd door de paarse regering met Open Vld en sp.a beslist dat belastingzondaars via de regeling van de 'eenmalig bevrijdende aangifte' (EBA) hun fiscale (wan-)toestand konden regulariseren. Dit kon door een bijdrage van 6 of 9 procent te betalen. In vergelijking met wat een arbeider, ambtenaar of werknemer betaalt, is dat een echt koopjestarief. Deze maatregel bracht
uiteindelijk 497 miljoen euro op. Dat lijkt veel geld maar is het niet. Zeker niet als je het vergelijkt met wat de schatkist jaarlijks misloopt door de fraude quasi ongemoeid te laten. Uit verschillende studies blijkt dat de ondergrondse economie in België goed zou zijn voor zowat 15 procent van het bbp (cijfers van Eurostat uit 1997 en het Europees Rekenhof uit 2001). De Belgische expert ter zake, professor Pacolet (Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving HIVA), houdt het op 10 tot 12 procent van het bbp. Daarmee komt België op de vijfde plaats vanalle Oeso-landen, na Griekenland, Italië, Spanje en Portugal. Dit betekent dat de Belgische staat al snel tot 26 miljard euro inkomsten per jaar misloopt. De luttele 500 miljoen euro in 2004 was dus een peulenschil.

Maar na de eenmaligheid van de EBA volgde al snel een tweede kans voor fraudeurs. In 2005 werd een stelsel van permanente fiscale regularisatie ingevoerd. De boete bedroeg toen slechts 10 procent, nog steeds een soldentarief. Bovendien kon een fraudeur de inkomsten uit kapitalen regulariseren zonder dat er gevraagd werd naar de oorsprong van het kapitaal waarop de inkomsten werden verdiend. Straffer nog, op die zwarte kapitalen moest zelfs geen boete worden betaald.

Net zoals in 2003 werd al snel duidelijk dat ook deze maatregelen vooral geld in de staatskas moest krijgen.In mei 2007 trokken veertien speurders naar zware fiscale fraude aan de alarmbel. Zij vroegen om een parlementaire onderzoekscommissie op te richten rond de grote financiële en fiscale dossiers die systematisch mislukken. Een klein jaar later was het zover. Op initiatief van Groen en Ecolo werd op 10 april 2008 een onderzoekscommissie Fiscale Fraude opgericht. Hoewel het eindresultaat van de commissie zeer sterk was - het eindverslag van mei 2009 telde maar liefst 108 aanbevelingen - was de jammerlijke conclusie toch: de strijd tegen de grootschalige fiscale fraude is mislukt.

Ook internationaal begon er een en ander te bewegen. In april 2009 publiceerde de OESO een lijst van landen die beschouwd werden alsbelastingparadijs. Het was schrikken toen bleek dat België op de grijze lijst stond, samen met onder andere Luxemburg en Zwitserland. De reden: we wisselden onvoldoende fiscale informatie uit met derden. Snel werden er enkele internationale akkoorden afgesloten en België kon uiteindelijk toch op de witte lijst geplaatst worden. Maar dat betekende allerminst dat België de strijd tegen de fiscale fraude nu opeens wel ernstig nam.

Als het dan al eens de goede kant uitging in ons land, dan werd meteen voor een 'passende compensatie' gezorgd. Hoe anders kan de deal worden gezien die begin 2011 werd beklonken in de commissie Financiën? Toen werd in ruil voor een versoepeling van het bankgeheim meteen ook een mogelijkheid uitgewerkt om gemakkelijker een minnelijke regeling te treffen bij vervolging van fiscale fraude: de zogenaamde 'afkoopwet' was een realiteit. Hij kwam er onder druk van de Antwerpse diamantsector (OffshoreLeaks bevestigde nog maar eens dat heel wat diamantairs in belastingparadijzen actief zijn) en werd voor het eerst toegepast in een reuzecorruptiezaak met Tractebel en Chodiev, de Belg van Kazachse afkomst, in
de hoofdrol. Geven en nemen dus. Een lichte versoepeling van het bankgeheim in ruil voor
geïnstitutionaliseerde klassenjustitie: de kleine garnaal die zijn bijdrage niet kan betalen zal
strafrechtelijk vervolgd worden, de rijke fraudeur kan zijn celstraf afkopen.

Toen eind 2011 de regering-Di Rupo werd gevormd, kon nog gehoopt worden op een ommezwaai. Helaas, deze regering grijpt terug naar het oude recept van de fiscale regularisatie. Wie hardleers is gebleven en ondanks de goedkope mogelijkheid in het verleden dit nog steeds niet heeft gedaan, krijgt nu een derde kans om in regel te komen. Het nieuwe rondje fiscale amnestie hanteert opnieuw veel te lage tarieven. Voor zware fraude gaat het om een boete van 35 procentop het (zwarte) kapitaal zelf. Nochtans gaat het hier om zware misdrijven zoals valse jaarrekeningen, misbruik van vennootschapsgoederen,... Zware fraudeurs betalen zo nog minder dan wie zijn inkomen uit arbeid elk jaar netjes aangeeft.

Deze twee maten en twee gewichten in ons fiscale beleid zijn niet langer houdbaar. Elke Belg die jaarlijks zijn of haar belastingen indient verdient beter: namelijk een overheid die werk maakt van de aanbevelingen van de fraudecommissie. Maar ook de volledige afschaffing van het bankgeheim, de opstart van een vermogenskadaster, meer fraudejagers met meer bevoegdheden. Wij willen geen peulenschillen meer toegeworpen krijgen van fraudeurs, wij willen iedereen gelijk voor de wet.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK