25 jul 2019

Opinie - "Gokreclame: zet onze volksgezondheid niet langer buitenspel"

Vanavond start het nieuwe voetbalseizoen. Iets waar elk jaar – terecht – velen naar uitkijken. Maar wie straks in zijn zetel neerploft kijkt niet alleen naar pakweg Club Brugge tegen Anderlecht, maar stemt nu tegelijk af op Club Unibet vs RSC Lotto. Bij de eerste pronkt de online gokgigant op het truitje, bij de tweede kreeg zelfs het stadion de naam ‘Lotto Park’. Wat Constant Vanden Stock zaliger – van wie het Anderlechtstadion eerst de naam droeg - ervan denken?

Maar ze zijn niet alleen. Zowat elke eersteklasser wordt gesponsord door de goksector. Enkel Eupen en Kortrijk houden als dappere Gallische dorpjes stand tegen de dikke cheques van de Betfirsts, Napoleon Games en Betways van deze wereld. Sport – en dan vooral voetbal – komt tegenwoordig standaard met een stortvloed aan gokreclame. Op tv, op de shirts en in de stadions. Maar terwijl bij de modale voetbalsupporter alsmaar gewenning heerst, gokken steeds meer verslaafden zich in de problemen.

Gigantische winst

Gokken is big business geworden. Het online gokken is in België op korte tijd een gigantisch lucratieve sector geworden en de Nationale Loterij boekte vorig jaar een recordomzet van 1,327 miljard euro. En ook casino’s en wedkantoren zien hun winsten jaar na jaar spectaculair stijgen, tot wel 30% per jaar. Tijdens het WK voetbal vorige zomer werd op 1 maand online meer dan 200 miljoen euro vergokt. Dat is gemiddeld 673 euro per persoon.

Ik hoor het je denken. Goed voor de sector en de staatskas, die uiteraard een graantje meepikt. Maar samen met het groeiende aanbod aan gokwebsites en ‘spelletjes’ en de vloedgolf aan reclame, is ook het aantal mensen met gokproblemen spectaculair gestegen.

De cijfers zijn onthutsend. Volgens experts is meer dan 5% van de Belgische volwassen bevolking probleem- of risicogokker. 467.081 Belgen dus, of zowat twee keer een stad als Gent. In 2018 werden in ons land 353.312 mensen uitgesloten van gokken. Dat is het grootste aantal ooit, en een stijging van 50% op 5 jaar.

Ernstige problemen

Dit leidt tot persoonlijke drama’s. Want hoewel gokverslaving vaak onder de radar blijft, zijn de gevolgen en de afhankelijkheid vergelijkbaar met die van drugs of alcohol. Normaal functioneren lukt niet meer door schaamte, angst en psychische problemen. En het risico op zelfmoord stijgt.

Ook familie en vrienden delen in de klappen. Probleemgokkers vergokken gemiddeld 42% van hun inkomen, bijna 1000 euro per maand. Hele huishoudens raken in het rood, waardoor ook kinderen in armoede terecht komen en op termijn zelfs schuldeisers aan de deur komen kloppen. En het zijn net de kansarmen in onze maatschappij die een makkelijke prooi van glitterreclame zijn met juichende gokkers en megadeals genre “schrijf je in en krijg 20 euro gratis”. De sector kent de problemen, maar doet er niks aan, integendeel. Als een verslaafde al sterk genoeg is om zelf te stoppen, krijgt die wat later gegarandeerd een mailtjes om hem of haar terug naar het gokken te lokken.

Reclameverbod

Als samenleving moeten we dit aanpakken en de meest efficiënte manier om dat te doen, is door gokreclame aan banden te leggen. Want het is de reclame die het gokken normaliseert en gokverslaafden doet hervallen. En kinderen leren dat gokken ‘deel van het spel’ is.

Want kijk je met je kind naar het voetbal, dan hoor en lees je continu dat sport pas écht leuk is als je ook een gokje waagt. En op de oefenveldjes lopen kinderen rond met het shirt van hun favoriete ploeg, uiteraard inclusief gokreclame. Zo worden onze kinderen levende uithangborden voor de sector. Een slim trucje van de marketeers, maar absoluut nefast.

Wetsvoorstel

Zowel in 2015 als in 2017 gaf de Hoge Gezondheidsraad het advies om gokreclame te stoppen. Maar dat lapte de huidige regering aan haar laars en de volksgezondheid moest wijken voor de winstmarges. Met Groen willen we daar nu met een nieuw en coherent wetsvoorstel dat een heel pakket maatregelen bevat, verandering in brengen.

Spelen als je daar bewust voor kiest, moet kunnen. Maar het is niet aan de overheid om gokken aan te moedigen, of de sector vrij spel te geven. Het is tijd om in te grijpen, om de zwaksten in onze maatschappij te beschermen. Een verbod op reclame werkt. We deden het eerder al succesvol met het verbod op reclame voor tabaksproducten. Onderzoek zegt ook dat 59% van de bevolking voor zo’n verbod is. En in Italië zijn ze er al volop mee bezig. Het draagvlak is er en iedereen heeft er baat bij. Het is nu aan het parlement om dat draagvlak om te zetten in een duidelijke wetswijziging. Dit kan perfect in lopende zaken.

 

Stefaan Van Hecke, Kamerlid Groen

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente