31 mei 2011

Patiënt mag kiezen tussen klassiek en alternatief

Mieke Vogels ondervroeg vorige week donderdag in de Senaat minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Laurette Onkelinx over de rapporten die het Kenniscentrum voor Gezondheid maakte over de alternatieve geneeswijzen. Eerder lieten het zich al kritisch uit over acupucuntuur en osteopathie, in het laatste rapport werd brandhout gemaakt van de homeopathie. Mieke Vogels heeft zelf nog nooit een homeopaat geraadpleegd, maar vindt een monopolie voor de klassieke geneeskunde geen goed idee. Want ook de klassieke geneeskunde kan lang niet alles oplossen en creërt zelfs gezondheidsproblemen, denk maar aan de EHEC-bacterie die resistent is tegen alle antibiotica. Een pleidooi voor keuzevrijheid van de patiënt.

Het derde rapport dat het federaal Kenniscentrum voor Gezondheid publiceerde over de effectiviteit van de alternatieve geneeswijzen deed opnieuw veel stofg opwaaien. In eerdere rapporten werden reeds grote vragen gesteld bij de effectiviteit van osteopathie en accupunctuur. In dit derde rapport maakt het kenniscentrum brandhout van de homeopathie. Het kenniscentrum mijdt de grote woorden niet: "Nog nooit werd de werking van homeopathie werkelijk bewezen en als het al een effect heeft dan is het een ‘placebo’ effect". Toch kan het Kenniscentrum niet voorbij aan het feit dat er zo vele mensen getuigen dat ze erg goede ervaringen hebben met deze alternatieve geneeswijze. Wat bijvoorbeeld met de vele van ouders van jonge kinderen met chronische luchtwegeninfecties die na vele kuren antibiotica en cortisone -puffers, zeggen dat ze geholpen zijn met homeopathie? Zijn dit allemaal voorbeelden van het placebo-effect? Misschien is homeopathie in deze individuele gevallen wel evidence -based .

Het Kenniscentrum durft het dan ook niet aan de overheid aan te bevelen homeopathie te verbieden maar stelt voor de alternatieve geneeswijzen exclusief voor te behouden aan klassiek geschoolde artsen en de wet Colla in die zin aan te passen. Deze wet uit 1999 is genoemd naar de toenmalige minister van Volksgezondheid en regelde de uitoefening van de alternatieve geneeswijzen. Er werden echter nooit uitvoeringsbesluiten goedgekeurd omwille van de grote druk vanuit de klassieke geneeskunde.

Op de vraag wat de Regering met deze conclusies zou doen en of ze de wet Colla zou aanpassen, bleef minister Onkelinx op de vlakte. Gemakshalve verschuilt ze zich achter het antwoord dat het de opdracht is van de volgende regering en niet van een regering in lopende zaken om de wet Colla eventueel te wijzigen.

Wat wel duidelijk is: met dit rapport wordt een volgend hoofdstuk geschreven in de bitse strijd tussen klassieke en alternatieve geneeswijzen. Op Eén hoorden we professor Bert Aertgeerts (Huisartsengeneeskunde KULeuven) triomferen: "Het heeft geen zin dat patiënten en het RIZIV te laten betalen voor iets dat niet werkt", aldus de professor, die hierbij kritiekloos en zonder enige scrupule het monopolie over ‘het belang van de patiënt’ opeist.

Hoe vaak echter betaalt de patiënt en het RIZIV vandaag voor een geneesmiddel dat niet werkt? Dit land staat aan de top wat betreft het gebruik van geneesmiddelen voorgeschreven door klassiek geschoolde artsen. Zijn Belgen zo veel zieker of betalen patiënten en RIZIV voor medicijnen die niets bijbrengen aan de gezondheid van de patiënt, medicijnen die alvast in hun individuele toepassing niet evidence -based zijn?

Het mooiste voorbeeld is het voorschrijven van antibiotica voor virale infecties. Het overdreven voorschrijfgedrag maakt de patiënt niet beter, maar zieker. Het Kenniscentrum had in haar rapport een beetje meer nuance kunnen leggen en ook op de ziekmakende effecten van de klassieke geneeskunde kunnen wijzen. Er is de ziekenhuisbacterie, die jaarlijks nog altijd heel wat slachtoffers maakt, en sinds kort staat de krant vol met berichten over de EHEC-bacterie.

De klassieke geneeskunde verdraagt geen kritiek. Nochtans is het duidelijk dat patiënten opteren voor alternatieve geneeskunde omdat ze vertrekt van een holistische benadering. Als een patiënt rugpijn heeft, dan wordt niet allen gefocust op de scan die van de zieke rug werd genomen, maar wordt gezocht naar de oorzaak, zoals stress, een verkeerde zithouding, een slechte stand van het bekken… Die benadering staat haaks op de evolutie van de klassieke geneeskunde die steeds verder specialiseert en het zieke orgaan isoleert, zonder nog de mens achter de kwaal te zien. Bij de uroloog bijvoorbeeld moet je geen vragen stellen over maagaandoeningen ook al is die maagaandoening een gevolg van dezelfde kwaal die hij behandelt. Het kenniscentrum erkent deze holistische benadering als belangrijk voor een vraaggestuurde zorg, maar doet er verder niets mee.

Het federaal Kenniscentrum Gezondheid heeft - terecht - een grote autoriteit verworven. Door het ongenuanceerd verwerpen van de effectiviteit van de alternatieve geneeswijzen en de homeopathie leveren ze de tegenstanders van die alternatieve geneeswijzen een enorm wapen om artsen die kiezen voor alternatieve geneeswijzen verder te marginaliseren. De druk op de ziekenfondsen die vandaag via de vrije verzekering alternatieve behandelingen terugbetalen, zal opnieuw toenemen. De alternatieve geneeswijzen zullen steeds meer in de verdomhoek komen en alleen nog toegankelijk zijn voor een select publiek.

Ik ben geen believer, heb nooit een homeopaat of ostheopaat bezocht maar ik weiger te erkennen dat alleen de klassieke geneeskunde het monopolie krijgt om te bepalen wat goed is voor de patiënt. De patiënt moet ook morgen kunnen kiezen voor alternatieve geneeswijzen. Dat heet 'vraaggestuurde zorg'.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK