26 feb 2015

Reddingsboei op de wilde golven

Jarenlang werd ons wijsgemaakt dat een sterk pensioen niet meer mogelijk is zonder een aanvullend pensioen via de werkgever. Dat blijkt nu een fabeltje. De sector geeft zelf toe dat hij zich maar kan en wil engageren tot rendementen van 0,4 procent. Borrelnootjes, quoi. Welke werknemer wil tegen die voorwaarden een stuk van zijn maandloon afstaan?

Verzekeraarskoepel Assuralia wil de huidige wettelijke minimumgarantie van 3,25 procent opblazen. Niet alleen voor nieuwe contracten, ook voor toekomstige bijdragen in bestaande contracten. Dat heeft het voordeel van de duidelijkheid: de sector toont zelf aan dat het rendement van het aanvullend pensioen ondermaats is. Zeker jonge werknemers met nog vele jaren voor de boeg zouden op die manier tienduizenden euro’s verliezen.

Dat moet onze regering tot nadenken stemmen. Waarom in het regeerakkoord zo inzetten op de uitbreiding van deze tweede pensioenpijler als die toch niets meer oplevert? Bovendien kunnen werkgevers hun gestorte bijdragen aftrekken als beroepskosten. Waarom zou de overheid dat fiscaal gunstregime voortzetten als er geen garantie is dat het voor de werknemers iets opbrengt? Belastinggeld laten verdwijnen in de virtuele put van tegenvallende beursresultaten is al te gek.De traditionele politieke partijen hebben allemaal boter op het hoofd. De aanvullende pensioenen waren de reddingsboei voor onze krimpende overheidsfinanciën en achterophinkende wettelijke pensioenen. Maar als die aanvullende pensioenen volledig afhankelijk worden van grillige beursresultaten, spelen we gevaarlijk spel met mensen hun oude dag.

Belastinggeld laten verdwijnen in de virtuele put van tegenvallende beursresultaten is al te gek.

Men is naïef geweest. Een sterk wettelijk pensioen is en blijft de beste garantie. Maar laten we niet vergeten dat één op de vier werknemers nog altijd geen enkel uitzicht heeft op een aanvullend pensioen tout court, alle inspanningen ten spijt om het stelsel te veralgemenen. Bovendien is het supplement niet zo groot als men denkt. Bij veel pensioenplannen bedraagt de maandelijkse bijdrage slechts 1 procent van het loon. En veel oudere werknemers zitten pas enkele jaren in het stelsel. Daarmee kan onmogelijk een volwaardige pensioenaanvulling worden opgebouwd.

Kijken we even over de grens. Het Nederlandse pensioenstelsel steunt in grote mate op aanvullende pensioenen. In 2013 hebben 68 van de 415 pensioenfondsen hun uitkeringen moeten verlagen door slechte beurscijfers. Miljoenen Nederlanders kregen daardoor minder pensioen dan verwacht. Gepensioneerden hebben recht op méér zekerheid dan de beurs hen kan bieden. Wat op dit moment ontbreekt, is een onafhankelijke en transparante studie naar de reële kosten en rendementen in de pensioensector.

Een recent rapport van de Europese consumentenorganisatie BetterFinance toont aan dat de rendementen in de sector veel lager liggen dan gedacht en soms zelfs negatief zijn, voornamelijk door allerlei verborgen kosten. Omdat de belangrijkste cijfers ontbreken, is het moeilijk om zicht te krijgen op het plaatje in België. Hoe is een goed toezicht op de sector die speelt met miljarden aan pensioengeld dan mogelijk? Dat op zich is een fundamenteel probleem, zeker voor een sector die nu al via fiscale aftrekken enorm wordt gesubsidieerd. Er is nood aan een onafhankelijke en goed geïnformeerde toezichthouder. Dan kunnen we opnieuw evalueren.

Dit opiniestuk verscheen op 26 februari 2015 in De Standaard

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK