24 apr 2015

Regering moet wetsontwerp herzien om Doel 1 en Doel 2 open te houden

Vandaag brengen we in De Standaard aan het licht dat er ook een erg kritisch juridisch advies is van het FANC over de levensduurverlenging van Doel 1 en 2. Zo graag wil deze regering oude kercentrales verlengen dat men fouten maakt. De regering moet haar huiswerk opnieuw maken, nieuwe vergunning aanvragen en een MER-procedure opstarten.

De Raad van State wees er al op dat de vergunning van Doel 1 half februari is verlopen. Er is een nieuwe vergunning nodig, inclusief een omslachtig en delicaat milieueffectenrapport met een bevraging bij de omwonenden. De regering wil dat vermijden.

Minister van Energie Marie-Christine Marghem vroeg het Fanc of ze toch door kon gaan met haar wetsontwerp en het antwoord is duidelijk negatief. Het Fanc geeft twee suggesties om het ontwerp aan te passen. Een eerste mogelijkheid is dat er een speciale procedure zonder milieueffectenrapport en met kortere termijnen wordt uitgewerkt, maar waarbij de rechten van de omwonenden en het leefmilieu toch voldoende worden beschermd. Een tweede -gevoeligere- mogelijkheid bestaat erin dat de vergunning met terugwerkende kracht wordt verlengd. Alleen is het Grondwettelijk Hof streng voor dergelijke wetten. Er zou wel hoogdringendheid kunnen ingeroepen worden, want de energiebevoorrading komt in het gedrang.

1. Wat staat er precies in dat wetsontwerp?

Het wetsontwerp is bedoeld om de kernreactoren Doel 1 en 2 tien jaar langer open te kunnen houden en zo de energiebevoorrading te verzekeren. Daarvoor wordt de wet op de kernuitstap aangepast. Er wordt ook een vergoeding voor het tien langer openhouden van die kerncentrales afgesproken met eigenaar Electrabel. En er wordt een fonds opgericht om onderzoek en innovatie in nieuwe energietechnieken te promoten.

2. Wat is er mis met het ontwerp?

De Raad van State heeft er al op gewezen dat de vergunning van Doel 1 midden februari is verlopen. Om de reactor te heropenen, is een nieuwe vergunning nodig, inclusief een omslachtig en delicaat milieueffectenrapport, waarbij de mening van de omwonende bevolking, ook in het zuiden van Nederland, gevraagd wordt.

De regering wil dit uiteraard vermijden. Minister van Energie Marie-Christine Marghem (MR) zei eerst dat ze rekening had gehouden met het advies van de Raad van State, maar ze vroeg het Fanc toch of ze nog verder kon gaan met haar wetsontwerp. Het antwoord is duidelijk neen. Als het de bedoeling is om de levensduur van kernreactor Doel 1 te verlengen zonder een volledig nieuwe vergunning te moeten aanvragen, volstaat het wetsontwerp niet, zegt het Fanc.

'Wij begrijpen dat de wetgever wenst te vermijden dat voor de herneming van de elektriciteitsproductie in Doel 1 een volledig nieuwe vergunningsaanvraag moet worden ingediend. Een wijziging van het wetsontwerp dringt zich dan onvermijdelijk op', staat in het advies.

Zonder aanpassingen is het zelfs gewoon onmogelijk om Doel 1 een volledig nieuwe vergunning te geven. In een ander deel van de huidige wet op de kernuitstap staat uitdrukkelijk dat dit niet meer kan. Het wetsontwerp van Marghem past dat artikel niet aan. Daarnaast heeft België ook een verdrag ondertekend dat ons land aanmaant - maar niet verplicht - om een milieueffectenrapport op te stellen bij de verlenging van de vergunning van een kerncentrale.

3. Brengt dit het langer openhouden van de kernreactoren in gevaar?

Het Fanc doet twee suggesties om het wetsontwerp aan te passen. Een eerste bestaat erin om een speciale procedure zonder milieueffectenrapport en met kortere termijnen uit te werken, maar waarbij de rechten van de omwonenden en het leefmilieu toch voldoende worden beschermd. De Europese richtlijn over milieueffectenrapporten bevat trouwens een uitzonderingsclausule voor uitzonderlijke omstandigheden. Volgens het Fanc zijn de omstandigheden inderdaad uitzonderlijk: de energiebevoorrading komt in het gedrang.

Een tweede mogelijkheid ligt nog veel gevoeliger. Het Fanc suggereert dat het mogelijk is om de vergunning voor Doel 1 met terugwerkende kracht te verlengen, zodat ze juridisch nooit vervallen zou zijn geweest. Alleen is het Grondwettelijk Hof altijd erg streng voor dergelijke wetten. Wetten met terugwerkende kracht zijn een recept voor rechtsonzekerheid. Ze kunnen alleen als het niet anders kan. Volgens het Fanc kan ook hier de hoogdringendheid worden ingeroepen om maatregelen te nemen, aangezien de energiebevoorrading in het gedrang komt.

4. Is er nog tijd alvorens het licht uitgaat?

De afspraak is dat er tegen eind november een overeenkomst wordt bereikt met eigenaar Electrabel. Lukt dat niet, dan gaan de kernreactoren eind maart 2016 toch dicht. Er is dus nog wel even de tijd om het wetsontwerp aan te passen. Doel 1 kan hoe dan ook niet onmiddellijk open. Eerst moet de kernreactor grondig worden gerenoveerd. Of minister van Energie Marie-Christine Marghem ingaat op de opmerkingen van het Fanc is ook nog niet duidelijk. 'We hebben akte genomen en zullen te gepasten tijde reageren', klinkt het op het kabinet. Volgende maand wordt het wetsontwerp - met hoorzittingen - besproken in de Kamer.

Volgens Groen-fractieleider Kristof Calvo lijdt minister Marghem gezichtsverlies. 'De regering staat zo te springen om Doel 1 en 2 te verlengen, dat ze erg slordig te werk gaat', zegt hij. 'Het Fanc moet zijn rol ernstig nemen en niet zomaar aannemen dat de regering het spel correct speelt.'

Dit artikel verscheen in De Standaard van vrijdag 24 april

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK