13 jun 2012

Rio +20: Waar blijft de ambitie van de Vlaamse regering?

Kris Peeters zou logischerwijze aanwezig moeten zijn op de Top van de Aarde in Rio. Maar... de ministerpresident geeft verstek.

Bij het horen van de naam Rio zal men niet alleen meer denken aan carnaval, maar ook aan duurzame ontwikkeling." Zo luidde de inleiding van kersvers premier Jean-Luc Dehaene op de Top van de Aarde te Rio de Janeiro in juni 1992. Dehaene had net zijn eerste regering gevormd en had blijkbaar begrepen dat duurzame ontwikkeling een internationale prioriteit was geworden.

Hij zakte af naar Rio, ontmoette heel wat collega-regeringsleiders en hield een krachtige speech.Tijdens die beroemde Rio-conferentie in 1992 werd wereldwijd bevestigd dat economische ontwikkeling niet mag gebeuren ten koste van het milieu. Zowel armoede als overmatige consumptie dreigen immers onherstelbare schade te berokkenen aan onze omgeving en brengen de toekomstige generaties in gevaar. Het klinkt vanzelfsprekend, maar deze sociale én ecologische stelling te laten onderschrijven door zowat de hele wereld was revolutionair.

Magere troost

Wat is er uiteindelijk gebeurd met al die mooie voornemens? Twintig jaar later kunnen we geen bijster mooie resultaten voorleggen op vlak van duurzame ontwikkeling. De ozonlaag mag dan wel gered zijn, overbevissing, ontbossing en verlies aan biodiversiteit hebben daarentegen dramatische proporties aangenomen. Op sociaal vlak is het beeld eveneens genuanceerd negatief: in heel wat landen is de armoede afgenomen, vooral in de groeilanden. Maar in de meest kwetsbare gebieden is het merendeel van de bevolking nog steeds straatarm. Zonder internationale afspraken was het waarschijnlijk nog erger, het is een magere troost.Volgende week vindt opnieuw een Top van de Aarde plaats in Rio, twintig jaar later dus.

De wereld is intussen ernstig gewijzigd. Geopolitiek zijn de kaarten door elkaar geschud en de economische en schuldencrisis hebben voor een schokeffect gezorgd. Ook dichter bij huis, in Vlaanderen, is heel wat veranderd ten opzichte van twintig jaar geleden. Vlaanderen werd een jaar na de Rio-top in 1992 een volwaardige deelstaat en heeft een pak extra bevoegdheden. Vlaams minister-president Kris Peeters heeft vandaag zelfs 'duurzame ontwikkeling' in zijn portefeuille. De minister-president zou logischerwijze aanwezig moeten zijn op de duurzaamheidstop in Rio.

Maar... Kris Peeters geeft verstek. Zijn misschien alle problemen opgelost in Vlaanderen op vlak van duurzaamheid? Niets is minder waar. Het is bijzonder pijnlijk om vast te stellen dat voor heel wat sleutelindicatoren de problemen zelfs verergerd zijn ten opzichte van twintig jaar geleden. "Mijn land is vastbesloten om de uitstoot van koolstofdioxide met 5 procent te verminderen", klonk Dehaene ferm tijdens zijn speech in 1992.

Vandaag stellen we vast dat de uitstoot van dat broeikasgas in Vlaanderen is toegenomen. Cijfers over biodiversiteit in Vlaanderen zijn ronduit dramatisch: het aantal akkervogels bijvoorbeeld is gedecimeerd tot een vijfde van wat het twintig jaar geleden was. En Vlaanderen scoort niet alleen slecht op ecologische thema's, ook op sociaal vlak zijn er negatieve tendensen. Zo is de schuldgraad in ons land gestegen van 58 naar 88 procent.Voor heel wat andere problemen is er een status quo, ook dat is verontrustend. Dit is het geval voor armoede in ons land, waarbij zowel vandaag als twintig jaar geleden vijftien procent van de mensen risico op armoede kent.

Er zijn ook indicatoren die wel gunstig evolueren, maar waar we de beoogde doelstellingen nog lang niet bereikt hebben. Een sprekend voorbeeld is luchtvervuiling. De uitstoot van fijn stof is de laatste twintig jaar wel gedaald, maar we halen de Europese gezondheidsnormen nog altijd niet.

Ten slotte zijn er echt positieve ontwikkelingen. Dat is hoopvol: het geeft aan dat beleid wel degelijk impact kan hebben, als er voldoende politieke wil is. Op sociaaleconomisch vlak is onze levensstandaard sterk gestegen. En op ecologisch vlak is de uitstoot van kankerverwekkende dioxines drastisch teruggedrongen.

Werk aan de winkel

Het totaalbeeld van al die evoluties wordt gegeven door de Index voor Duurzame Economische Welvaart, de duurzame versie van het bruto binnenlands product. Ontluisterend is dat het bruto binnenlands product de afgelopen twintig jaar fors is gestegen de duurzame welvaart ligt zelfs lager dan in 1992. Er is dus nog veel werk aan de winkel. Wereldwijd, maar ook in Vlaanderen.

Toch blinkt Vlaanderen uit in afwezigheid tijdens de Top van de Aarde volgende week. De minister-president van Vlaanderen, verantwoordelijk voor duurzame ontwikkeling, mag niet ontbreken op een wereldtop waar de krijtlijnen voor een duurzame wereld worden vastgelegd. Daarom deze oproep: minister-president Peeters, neem vandaag de rol over van Jean-Luc Dehaene twintig jaar geleden. Ga naar Rio en lig mee aan de basis van concrete doelstellingen en acties inzake duurzame ontwikkeling. En zet vervolgens die engagementen om in Vlaams beleid!

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK