17 nov 2016

Tien maatregelen om fossiele energie naar het verleden te bannen

Donald Trump, de aankomend Amerikaans president, is een verwoede klimaatontkenner en noemde de klimaatopwarming geregeld bedrog. Hij wil fossiele energie stimuleren door meer olie, aardgas en steenkool te ontginnen. Het is nu aan Europa en België om leiderschap te tonen en koploper te worden in klimaatinspanningen. Met deze tien voorstellen worden we onafhankelijk van fossiele brandstoffen.

Op dit moment bestaat drie vierde van het Bruto Binnenlands Energieverbruik van België uit fossiele brandstoffen. Dat kan anders. We hebben de technologieën en de zakenmodellen. Veel burgers, ondernemers en organisaties maakten al de switch. Talloze landen tonen ons de weg en zetten volop in op hernieuwbare energie.

1. Vanaf 2030 worden geen benzine- of dieselwagens meer verkocht. We stimuleren elektrische voertuigen en investeren in openbaar vervoer. Noorwegen deed het ons voor.

2. Vervuilende dieselbussen verdwijnen uit het straatbeeld. De Lijn en MIVB kopen vanaf 2018 enkel nog elektrische voertuigen aan. Californië deed het ons voor.

3. We zorgen dat reizen met de trein over afstanden korter dan 500 kilometer altijd interessanter is dan vliegen. Spanje deed het ons voor.

De belangrijkste struikelblokken voor elektische mobiliteit zijn de beperkte capaciteit van accu's, de beschikbaarheid aan laadpalen en de hogere kostprijs van elektrische wagens. Amsterdam is wereldwijd koploper als het gaat om laadpalen voor elektrische wagens, met ruim 1.100 oplaadpunten. In 2018 moet het netwerk zijn uitgebreid naar 4.000 oplaadpunten. Vlaanderen plant eind dit jaar 500 publieke laadpalen ter beschikking te hebben. Dat kan een stuk beter.

Ook Noorwegen toont dat het kan. Elektisch rijden is er een enorm succes. Er is een elektrische wagen per vijftig inwoners. Het land heeft elektrisch rijden heel hard gepromoot en dat werp vruchten af.

Tijd dus om ook hier meer te investeren in (elektrische) treinen, trams, bussen en fietsen, betere en veiligere infrastructuur en betere doorstroming van het verkeer. Een vergroening van de verkeersfiscaliteit via een slimme kilometerheffing en het mobiliteitsbudget geeft prikkels om de shift sneller in te zetten.

Ook de luchtverkeerssector mogen we niet uit het oog verliezen. Die ontvangt nog steeds erg veel subsidies. In vergelijking met andere vervoersmiddelen is luchtverkeer nochtans enorm vervuilend. We investeren in openbaar vervoer zodat de trein opnieuw sneller en goedkoper is.

4. Toestellen herstellen wordt goedkoper, dankzij een btw-verlaging op herstellingen. Fabrikanten zorgen er vaak voor dat hun toestellen na een tijdje vanzelf stuk gaan. Dat roepen we een halt toe. Zweden deed het ons voor.

5. Plastic wegwerpzakjes behoren tot het verleden. Verpakkingen zijn gerecycleerd en herbruikbaar. Frankrijk deed het ons voor.

Als we het mantra ‘neem-maak-consumeer-gooi weg’ van de wegwerpeconomie aanhouden, zijn binnen dertig jaar zelfs drie planeten niet genoeg om onze grondstoffenhonger te stillen. Hoog tijd dus om over te schakelen naar systeem van herstel, hergebruik, delen en slim ontwerp. Dat doen we door het btw-tarief voor herstellingen van kapotte spullen te verlagen. Hiermee stimuleren we mensen om kapotte spullen te repareren in plaats van weg te gooien. Ingebouwde veroudering willen we wettelijk verbieden.

6. We plaatsen geen nieuwe stookolietanks en aardgasverwarming meer. We verwarmen met hernieuwbare energie. Frankrijk deed het ons voor.

7. De overheid geeft het goede voorbeeld: vanaf 2018 wordt bij nieuwbouw of grondige renovatie van overheidsgebouwen gekozen voor energie- en CO2-neutrale gebouwen. We plannen geen nieuwe overheidsgebouwen meer die nog aangesloten zijn op het gasnetwerk of afhankelijk zijn van andere fossiele brandstoffen. Deze maatregel geldt op elk beleidsniveau.Het Brussels gewest deed het ons voor.

Belgische woningen behoren tot de slechtst geïsoleerde, meest energieverslindende in Europa. Onze huizen verbruiken meer energie dan in het koude Zweden. Om de nodige stroomversnelling te realiseren in het energiezuinig maken van onze winongen, moeten er jaarlijks voldoende renovatie-investeringen gebeuren. Om dit mogelijk te maken, zetrten we een grootschalig en doorgedreven renovatieprogramma op.

Iedereen moet aan de slag kunnen om zijn woning zo energiezuinig mogelijk te maken. Voor nieuwe woningen geldt vanaf ten laatste 2018 in Vlaanderen de bijna-energieneutrale norm voor alle woningen. Onze gebouwen worden niet langer verwarmd met fossiele brandstoffen, maar door een combinatie van warmtepompen, zonneboilers, warmtenetten, geothermie en andere milieuvriendelijke verwarmingssystemen. Vanaf 2018 mogen er geen nieuwe verwarmingsinstallaties op stookolie geplaatst worden, tegen 2025 plaatsen we ook geen ketels op aardgas meer. Het Brussels gewest deed het ons voor.

8. We bouwen enkel in woongebieden. Zo sparen we de natuur en moeten we ons minder ver verplaatsen. Nederland deed het ons voor.

Vlaanderen heeft met 33 procent de hoogste bebouwingsgraad in heel Europa. De schrapping van overbodig woonuitbreidingsgebied kan omdat er aangetoond is dat voor het opvangen van de demografische groei tot 2050 nog voldoende plaats is in de bestaande bebouwde omgeving. Verdichting kan via renovatie van de bestaande woonvoorraad, door kernstedelijke inbreiding, compact wonen en kernversterking. Een deel van het goed gelegen huidige areaal woonuitbreidingsgebied, namelijk het gedeelte dat nauw aansluit bij stedelijk gebied (ongeveer 2000 ha) kan op bestemmingsplannen (en vervolgens in de praktijk) geruild worden tegen evenveel ‘slecht gelegen woongebied’ (bijvoorbeeld ver van openbaarvervoersknooppunten of in waterziek gebied). Het oorspronkelijke woongebied wordt zodoende niet ontwikkeld, niet verhard.

Tegen 2018 realiseren we enkel nog nieuwe woningen in goed gelegen woongebied en schrappen we 10.000 van de bijna 13.748 ha woonuitbreidings- en woonreservegebieden. De extra ruimte-inname in Vlaanderen wordt versneld afgebouwd : van 6 ha/dag nu tot 0 ha/dag in 2020. Nederland deed het ons voor.

9. De overheid investeert niet meer in fossiele energie, ook niet onrechtstreeks via banken en fondsen. Frankrijk deed het ons voor.

Wereldwijd schrapten al meer dan 180 instellingen voor 43 miljard euro beleggingen in de fossiele sector. Een groeiend aantal universiteiten, gemeenten en instellingen om hun aandelen, obligaties en fondsen verbonden aan de fossiele industrie af te bouwen. De overheid moet deze beweging aanmoedigen en haar voorbeeld volgen. Desinvesteren uit fossiele brandstoffen is een verstandige voorzorgsmaatregel om de winstgevendheid van onze financiën op de lange termijn te beschermen en zorgt ervoor dat investeringen klimaatbestendig zijn.

De Franse hoofdstad Parijs sluit zich aan bij de groeiende internationale 'divestment'-beweging en investeert niet langer in steenkool, olie en gas, net als steden als Bordeaux, Lille en Straatsburg, of regio’s als Ile de France, Gironde en Rhône Alpes. Ook de stad Kopenhagen en Noorse overheidspensioenfondsen investeren niet meer in steenkool

10. Kolencentrales behoren in België tot het verleden, schaliegas starten we niet op en aardgascentrales zijn enkel overgangstechnologie. In 2030 is 50 procent van onze energie hernieuwbaar. Denemarken deed het ons voor.

Momenteel wordt bijna de helft van onze elektriciteit geproduceerd door kerncentrales en nog eens 40% door aardgascentrales. In de komende 10 jaar zal het Belgische elektriciteitspark een grondige transformatie ondergaan: de verouderde kerncentrales worden tegen ten laatste 2025 uitgefaseerd en ook een aantal oudere fossiele centrales lopen op hun laatste benen. Steenkool is in België ondertussen volledig uitgefaseerd. We hebben nu dus de kans om resoluut te kiezen voor de overgang naar een koolstofarme elektriciteitsvoorziening die onze bevoorrading veilig stelt en kostenefficiënt is.

De belangrijkste hernieuwbare energiebronnen zijn wind en zon. Er moet daarom snel werk gemaakt worden van een goede ruimtelijke inplanting van windmolens. Ook de participatie van burgers moet versterkt worden. Met een Zonneplan willen we de Vlaming over de streep trekken door maximaal in te zetten op administratieve en financiële ontzorging. De overheid moet het initiatief nemen, en aan iedereen, eigenaars en huurders, een gepersonaliseerd voorstel doen om zonnepanelen te laten installeren op hun dak. Waarbij de mensen uiteraard helemaal vrij kunnen kiezen of ze er op ingaan of niet. Wie hier op ingaat, moet niet voorfinancieren en betaalt de investeringskost gedurende een aantal jaren terug.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK