21 nov 2012

Tussenkomst in Congodebat met Minister Reynders

Op dinsdag 20 november hield de Commissie Buitenlandse Zaken een debat en vragenronde met de Minister rond ontwikkelingen in Oost-Congo. Hieronder mijn tussenkomst.

Meneer de Minister,

Het conflict in Oost-Congo houdt ons al enige tijd bezig, het is dan ook al meer dan een half jaar terug serieus opgelaaid. Het half miljoen vluchtelingen was er al, de duizenden verkrachte vrouwen, de inlijving van kindsoldaten. En wat er ook al een hele tijd is, is betrouwbare informatie - van Human Rights Watch, en van het interimrapport van Expertencomité over de DRC van de Verenigde Naties, dat hooggeplaatste Rwandezen rechtstreekse steun leveren aan de rebellen van M23.

Wat nieuw was vorige week, is het lekken van het eindrapport van het Expertencomité, dat de betrokkenheid van Rwanda nog meer in de verf zet, en daar nog meer bewijzen voor aandraagt en dat ook de betrokkenheid van Oeganda aantoont.

Wat nieuw is de laatste dagen is dat die rebellen zijn opgerukt tot Goma dat noch het Congolese leger, noch MONUSCO hen kan tegenhouden en dat ze volgens de laatste berichten Goma aan het innemen zijn. Dat had denk ik niemand voorzien.

Maar eigenlijk hadden we het moeten voorzien. Want als die rebellen daar vandaag toe in staat zijn, dan is het omdat ze beschikken over gesofisticeerde wapens, over veel materieel, en over steun van over de grenzen. En dat kunnen ze omdat de internationale gemeenschap heeft laten begaan. Omdat er onvoldoende sterk gereageerd is, door de VN, door de EU, en door België, dat in deze regio toch een diplomatieke stem van gewicht heeft.

Nu is het tijd om in te zien dat dit verkeerd was. De buitenlandse steun is niet de enige oorzaak dit conflict stelt ook heel duidelijk de structurele tekortkomingen van de Congolese overheid aan de orde. Maar we moeten ons die vraag stellen: had het zover kunnen komen dat de M23 aan Goma staat zonder de steun van Rwanda en Oeganda? En de volgende vraag: heeft de internationale gemeenschap gedaan wat ze kon om dit te voorkomen? Ik denk dat het antwoord op beide vragen negatief is.

Nu is het tijd om dat in te zien, maar ik denk niet dat dit gebeurt. De Veiligheidsraad heeft sancties genomen tegen Sultani Makenga en overweegt nog meer sancties tegen de rebellen Frankrijk heeft daartoe een resolutie ingediend dat zijn goede initiatieven, die steun verdienen. MAAR waren blijft de actie tegen Rwanda en Oeganda? Waarom schrikt de Europese reactie terug voor het expliciet veroordelen van de Rwandese en Oegandese steun aan de rebellen? Waarom wordt er niet gewerkt aan het uitbreiden van de sancties tegen die personen - Rwandezen, Oegandezen, Congolezen -die met naam en toenaam in het VN rapport vermeld staan ? Waarom neemt u zelf zo’n schipperende houding aan: enerzijds was er de onthouding van België - maar geen tegenstem - bij de verkiezing van Rwanda in de Veiligheidsraad, en het opschorten van militaire samenwerking - maar niet de opleiding van Rwandezen aan de Koninklijke Militaire School. Anderzijds doet u nu niet meer dan Rwanda oproepen om ‘zijn positieve invloed te gebruiken’. Alle respect voor diplomatiek taalgebruik, maar dit komt er toch op neer dat men het hele VN Expertenrapport onder mat schuift?

Wat zijn nu de volgende stappen? Welke voorstellen zal u doen en welke initiatieven zal u steunen?

Hebt u er in Europa voor gepleit dat landen die nog budgetsteun geven aan Rwanda (VK) deze opschorten?

Hebt u er voor bepleit dat landen die nog militaire samenwerking hebben met Rwanda (VK, Nederland) deze opschorten?

Wat met de Belgische ontwikkelingshulp? Hebt u hierover al samen gezeten met de minister van Ontwikkelingssamenwerking? Bent u van plan om de 40 miljoen EUR van de incentive tranche die België aan Rwanda kan toekennen te gebruiken als drukmiddel? Volgens de minister werd er geen beslissing genomen inzake de incentive tranche van 40 miljoen euro ontwikkelingshulp omdat wij de bevolking in Rwanda niet willen schaden, maar als wij daardoor een gruwelijk drama in Oost-Congo kunnen beperken, dan moeten wij dat toch doen?

En wat met Congo? Mijn collega Koen Vlassenroot van de Universiteit Gent stelt dat enkel een politiek proces in Congo voor een duurzame oplossing kan zorgen. Hij stelt dat de oorzaken moeten worden aangepakt op meerdere niveaus: lokaal, nationaal en regionaal, en dat daar bemiddeling voor nodig is van internationale toppolitici, bv. Thabo Mbeki met een mandaat van de Afrikaanse Unie.

Bent u het eens met die analyse? Wat zal België doen om dit proces op gang te brengen en te ondersteunen?

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK