07 nov 2018

Twee op drie burgers heeft sporen van pesticiden in het haar

Twee op drie Europeanen die als vrijwilliger mee deden aan een test over de blootstelling aan pesticiden, testen positief. Dat blijkt uit de resultaten van een pilootproject van de Europese groene fractie in het Europees parlement, die het haar van burgers in 6 verschillende lidstaten liet testen op 30 verschillende pesticiden. Er werden ook in de EU verboden stoffen aangetroffen en België scoort samen met Italië het slechtst: 69 % van de Belgische proefpersonen test positief op minstens één chemisch product met name fipronil en chlorpyriphos. Alle gevonden middelen vallen onder de categorieën neurotoxisch, kankerverwekkend en hormoonverstorend. Net vandaag maakt de Europese Commissie de langverwachte strategie rond hormoonverstorende stoffen bekend.

Aan het Vlaamse luik van het onderzoek namen namens Groen, voorzitster Meyrem Almaci, senator Petra De Sutter en Europees parlementslid Bart Staes deel door hun haar te laten testen. Voorts namen enkele kinderen deel, alsook enkele ‘bekendere Vlamingen’ waaronder artiesten als Tom Kestens, Lize Accoe en Marijke Pinoy, journalist Lukas De Vos en Tuur, ‘De Kleine man’ bekend uit het programma de Ideale Wereld. In de totale steekproef werd bij ruim 70% van de kinderen en tieners pesticiden aangetroffen. Het gaat vooral om de stoffen fipronil, chlorpyrifos, propiconazole en permethrin (insecticide gebruikt voor de behandeling van hout), met fipronil als uitschieter. Vincent Peynet, directeur van het Franse onderzoeksinstituut IRES*  (Institut de Recherche et d’Expertise Scientifique), dat de haarstalen onderzocht, wees bij de presentatie op het feit dat het nemen van haarstalen een nauwkeurige methode is omdat deze ‘biomonitoring’ lange termijn- en chronische blootstelling aan pesticiden kan aantonen.  

Bart Staes, tevens rapporteur van de speciale Commissie PEST, die de Europese toelatingsprocedure van pesticiden onderzoekt, roept de Belgische overheid op om dezelfde haartest te herhalen bij een representatief deel van de Belgische bevolking: “Deze resultaten rechtvaardigen zo’n groter onderzoek om te zien in hoeverre burgers worden blootgesteld aan welke pesticiden. Fipronil bijvoorbeeld, werd vorig jaar zomer bekend dankzij het eierschandaal, dat in verschillende landen tot beroering leidde. Het middel is in de EU niet toegestaan in de landbouw sinds 2017, maar wordt in het geniep toch nog gebruikt. Ook wordt het nog massaal gebruikt als biocide, voor de bestrijding van vlooien bij huisdieren bijvoorbeeld. Het verklaart wellicht waarom jongeren zo hoog scoren.”

Staes: “Voor de goede orde: dit onderzoek zegt niets over dé schade aan de gezondheid van dé Europese bevolking. Daarvoor is de sample te klein, maar het zegt wél iets over de blootstelling van mensen aan verschillende pesticiden. Het is duidelijk dat we te vaak stoffen in ons lijf hebben die er niet thuishoren en vooral voor kinderen en zwangere vrouwen zeer schadelijk kunnen zijn. Veel van die stoffen hebben behalve kankerverwekkende eigenschappen, ook hormoonverstorende effecten.”

Vandaag publiceert de Europese Commissie de lang verwachte strategie om blootstelling aan hormoonverstorende stoffen te beperken. Staes: “Het enige positieve wat we kunnen zeggen is dát er een strategie wordt gepubliceerd. We wachten er al op sinds 2009. De Europese Commissie is hier onder druk van de chemische industrie verschrikkelijk nalatig geweest en werd er in 2015 zelfs voor veroordeeld door het Europees Hof van Justitie. Maar er staat nagenoeg niets in de strategie over hormoonverstorende stoffen in cosmetische producten, denk aan zonnebrandproducten, speelgoed en verpakkingsmateriaal voor voedingswaren. Dit had allang moeten gebeuren, maar ook vandaag is er dus alleen maar sprake van mooie woorden maar geen concrete maatregelen die de gezondheid van Europese burgers beschermen. Helaas moeten we hier spreken van een toxische, cosmetische operatie van de Europese Commissie.”

Volgens Staes is het duidelijk dat het Europese systeem voor de risicobeoordeling en de toelatingsprocedure van dit soort stoffen op de Europese markt faalt: “Dat is waarom ik er als co-rapporteur hard aan werk om een akkoord te bereiken met de andere politieke fracties om op 6 december een eindrapport van de PEST-commissie goedgekeurd te krijgen, dat sterke aanbevelingen bevat voor het verbeteren van de procedures en de Europese pesticidenwetgeving uit 2009.”

Het voorbeeld van het veel gebruikte neurotoxische chlorpyrifos, dat vaak wordt aangetroffen in voeding en drinkwater, is sprekend. In sommige Europese lidstaten is het verboden en in andere niet. Eind oktober werd de verlenging van de Europese vergunning van de stof nog goedgekeurd door een meerderheid van de experten van de lidstaten, in afwachting van een nieuwe risicoanalyse door EFSA. Staes: “Hier zou nochtans zeer duidelijk het voorzorgsprincipe moeten spelen. Ik raad mensen aan om zoveel mogelijk biologisch te eten, om zo niet alleen hun gezondheid zoveel mogelijk te beschermen, maar ook bij te dragen aan een verduurzaming van de landbouw.”

U vindt het rapport over de haartest hier : https://www.greens-efa.eu/files/doc/docs/cfade9de86b811afc90c4cbf29dccb85.pdf

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK