25 maa 2011

Vraag en antwoord: de interventie in Libië

Naar aanleiding van de militaire interventie in Libië beantwoorden we een aantal vragen.

Hoe erg is het conflict in Libië?

In navolging van de volksopstand in andere landen in het Midden-Oosten, kwam ook de Libische bevolking op straat. De democratische volksopstand in Libië werd bloedig onderdrukt door kolonel Kadhafi. Ook vreedzaam protest werd onderdrukt met dodelijk geweld, willekeurige arrestaties en verdwijningen, aldus Human Rights Watch op 14 maart 2011.

Het Internationale Rode Kruis meldde vele doden en gewonden in ziekenhuizen in Libië, die de toevloed niet meer aankonden. De Libische Raad voor Mensenrechten sprak al van zesduizend doden. Volgens de VN-Vluchtelingenorganisatie waren er in de beginfase van het conflict 180 000 vluchtelingen. Deze humanitaire ramp dreigde verder te ontsporen zonder internationale tussenkomst.

Waarom moest er volgens Groen! overgegaan worden tot een militaire aanpak, was er dan echt geen alternatief meer?

De internationale gemeenschap erkent de ‘responsibility to protect’ sinds 2005. Dit betekent dat als een land de eigen bevolking blootstelt aan misdaden tegen de mensheid, er op de internationale gemeenschap een beschermingsverplichting rust. Dit is één van de lessen die zijn getrokken uit het falen van de internationale gemeenschap om de genocide in Rwanda te voorkomen. Deze kan worden uitgeoefend met vreedzame middelen, maar als die niet volstaan, kan er ook militair opgetreden worden.

Groen! koppelt drie belangrijke voorwaarden vooraleer kan worden overgegaan tot een militair ingrijpen.

  1. Alle vreedzame middelen moeten uitgeput zijn. De Veiligheidsraad had zware sancties genomen tegen het regime. Zo werd er een totaal wapenembargo voor Libië ingevoerd, de financiële middelen van het regime bevroren, Khadafi werd doorverwezen naar het Internationaal Strafhof in Den Haag en de Algemene Vergadering van de VN schorste unaniem Libië als lid van de Mensenrechtenraad. De diplomatieke, politieke en economische druk op het regime van kolonel Kadhafi volstond echter niet om de bloedige repressie een halt toe te roepen. De stad Benghasi dreigde onder de voet te worden gelopen indien de internationale gemeenschap niet zou ingrijpen.
  2. Het ingrijpen moet gesteund worden door een mandaat van de Verenigde Naties. Op 17 maart 2011 besliste de VN-Veiligheidsraad met unanimiteit resolutie 1973 die militair ingrijpen in Libië ter bescherming van de bevolking autoriseert.
  3. Er moet een draagvlak zijn bij de Arabische landen en de oppositie in Libië. De Arabische Liga heeft op 12 maart aan de Verenigde Naties gevraagd een vliegverbod in te stellen. Daarnaast hebben ze expliciet hun steun verleend aan de VN-resolutie 1973. De expliciete vraag en steun van de Arabische wereld is een cruciaal element. De oppositie in Libië steunt expliciet de no-fly zone en de luchtbombardementen om deze af te dwingen.

Groen! verleent steun aan de militaire interventie in Libië omdat deze drie voorwaarden zijn vervuld.
Als de ‘responsibility to protect’ meer wil zijn dan een papieren belofte, kan de internationale gemeenschap niet passief toekijken hoe Kadhafi met bruut geweld de controle over het Libische grondgebied terug verovert en met tanks en vliegtuigen aanvallen uitvoert tegen de eigen burgerbevolking.

Wat zijn voor Groen! de limieten van deze militaire operatie?

De interventie dient het bloedbad te vermijden dat zich dreigde te voltrekken. Een politieke oplossing en de vervanging van Khadafi zal door de democratische volksbeweging in Libië zelf tot stand moeten komen, ondersteund door de Arabische landen en de internationale gemeenschap. Het is belangrijk om die interne dynamiek te respecteren. De internationale interventie is ondersteunend en moet de mogelijkheden scheppen voor een democratische transitie, maar mag zelf niet in de plaats treden van het Libische volk

Groen! gaf de regering geen blanco cheque. De militaire aanwezigheid moet in tijd zo beperkt mogelijk zijn. Grondtroepen zijn volgens Groen! niet aan de orde. De Libische oppositie juicht de huidige interventie toe, maar verzet zich uitdrukkelijk tegen de ontplooiing van grondtroepen. Dat moet gerespecteerd worden.

De drie voorwaarden die hierboven worden vermeld, blijven gelden. Deze operatie moet binnen het strikte kader van de VN-resolutie gebeuren en over een draagvlak bij de Arabische landen en Libische oppositie beschikken. Verder pleiten we voor voorzichtigheid. We moeten verstandig zijn en de situatie dag na dag analyseren en bekijken welke stappen nodig zijn.

Hoe vermijden we dat dit een Westerse operatie wordt, die contraproductief werkt?

De drie voorwaarden die Groen! stelt voor een militaire interventie vormen de basis. De Arabische landen steunen de huidige operatie, ook operationeel. De Libische oppositie was en is vragende partij voor een internationaal ingrijpen. Het VN-mandaat moet strikt gerespecteerd worden, wat betekent dat het beschermen van de burgerbevolking de eerste opdracht is. De jacht op Khadafi behoort daar niet toe. Dit zijn belangrijke voorwaarden om de legitimiteit van de operatie te behouden.

Daarnaast is er nood aan humanitaire steun. Een militaire operatie zonder gelijkwaardige civiele inspanningen is uitzichtloos en onverantwoord. Daarom pleit Groen! voor een even grote inspanning op civiel vlak. Uit een parlementaire vraag aan Minister van Ontwikkelingssamenwerking blijkt dat de inspanningen van de Belgische regering tot dusver beperkt zijn gebleven. Er is nochtans grote behoefte aan medische en andere assistentie voor slachtoffers van geweld, alsook voor vluchtelingen uit verschillende Arabische landen. We moeten zorgen dat de noodzakelijke hulp, zoals tenten, water en voedsel zo snel mogelijk ter plekke raken om vluchtelingen te helpen en hun veiligheid te garanderen.

De militaire interventie mag niet aangegrepen worden om het land te bezetten of economische te koloniseren. Wij moeten erover waken dat het respect voor de mensenrechten niet wordt verwaarloosd ten voordele van olie- en economische belangen.

Waarom ondersteunen we een militaire operatie in Libië en niet in andere landen?

De verontwaardiging bij de internationale gemeenschap over de repressie van Kadhafi is terecht. Maar ze is inderdaad ook selectief en hypocriet. De internationale gemeenschap moet even goed verontwaardigd zijn over mistoestanden in andere landen. Ook als het gaat om dictaturen die toevallig geostrategische bondgenoten van het Westen zijn, moeten wij durven na te denken over diplomatieke sancties en economische sancties en over de zin of onzin van wapenuitvoer naar dictaturen. Toch is de selectiviteit van het internationale optreden geen geldig argument om niet in te grijpen. Het is een argument om ruimer na te denken over onze buitenlandse betrekkingen met dictaturen. Ons buitenlands beleid heeft een veel sterkere morele dimensie nodig.

Welke rol speelt het parlement en de regering van lopende zaken?

De regering van lopende zaken moet volgens Groen! met het parlement overleggen wanneer nieuwe omstandigheden de aard van het Belgische engagement wijzigen. Het parlement moet beslissen over de verdere gang van zaken, over de verdere ontwikkeling en over de stappen die wij in Libië samen met de internationale gemeenschap moeten nemen. Groen! zal met de grootste voorzichtigheid elke verdere stap afwegen.

Groen! legt een grote nadruk op de betrokkenheid van het parlement. Want de situatie in Libië evolueert zeer snel. Groen! heeft aan zijn steun ook meteen de eis tot absolutie transparantie van de regering en Minister De Crem gekoppeld, zowel naar de families van de Belgische militairen, de bevolking, als het parlement. Alle betrokkenen hebben recht op duidelijkheid. Enkel gevoelige informatie die de veiligheid van onze militairen raakt, mag achter gesloten deuren aan het parlement vrijgegeven worden. Groen! wil onmiddellijk inzage in de zogenaamde ‘rules of engagement’, zeg maar de voorwaarden die voldaan moeten zijn vooraleer Belgische militairen geweld mogen gebruiken, en zal waken over en pleiten voor de meest sterke garanties om burgerslachtoffers zoveel mogelijk te vermijden

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK