14 maa 2011

Waarom de agenda van Merkel niet de onze is

Kathleen Van Brempt (sp.a.) en Bart Staes (Groen!) zetelen allebei in het Europees Parlement. Van Brempt en Staes zetten uiteen hoe er meer en beter kan worden samengewerkt rond het economisch bestuur van de Eurozone, ook aan de linkerzijde:

Collega Dirk Sterckx stelde zaterdag in deze krant dat hij geen graten ziet in de resem voorstellen
en ideeën die binnen de Europese Unie opgang maken ("Ja, het moet van Europa", DM 12/03).
Dat Sterckx de vooral Duitse agenda steunt is zijn goed recht, maar zeggen dat 'de linkerzijde' de
voorstellen onterecht asociaal noemt is toch een paar bruggen te ver. Tijd voor een kleine
rechtzetting.

Laat ons eerst en vooral een hardnekkig misverstand de wereld uit helpen: ja, ook voor de
linkerzijde is een consolidatie van de overheidsfinanciën broodnodig. Natuurlijk onderschrijven we
het belang van een duurzaam beheer van de overheidsfinanciën. Er is niets solidairs aan het
opstapelen van grote tekorten en aan het creëren van een torenhoge staatsschuld, integendeel.
De ervaring van de 'hervormingen' van het stabiliteits- en groeipact van 2005 en de ontsporingen
in nationale begrotingen over de afgelopen jaren tonen bovendien duidelijk aan dat er effectief
nood is aan een strenger kader met budgettaire verantwoordelijkheid. Er is binnen de EU dan ook
een grote overeenstemming dat er inderdaad nood is aan meer en betere samenwerking als het
over het economisch bestuur van de Eurozone gaat, ook ter linkerzijde.

Maar het kalf ligt wat ons betreft niet daar gebonden. De hamvraag is HOE je dit bereikt, HOE je
dit invult. De 'richtsnoeren en prioriteiten' die Sterckx aanhaalt en die als leidraad moeten dienen
voor het opstellen van de begrotingen van de lidstaten, geven daarin blijk van een wel bijzonder
eenzijdige benadering. Het huidige mantra binnen de EU lijkt immers 'hoe minder, hoe beter'.
Besparen is de boodschap: afschaffen van de index, invoeren van een loonstop, ontmanteling van
het centrale loonoverleg... In informele teksten van de Commissie wordt er zelfs onomwonden
gepleit voor het verlagen van minimumlonen en het afschaffen van systemen zoals de
woonbonus. Met deze eenzijdige agenda creëren Merkel en co twee fundamentele problemen.
Ten eerste hypothekeert men de groei van de EU. Want besparen zonder te investeren is
contraproductief. Saneren moet dus altijd worden gezien in een breder kader van duurzame groei.
Gek genoeg heeft Europa dit kader al vastgelegd in de EU2020-strategie. Hierin worden duidelijk
de investeringsprioriteiten voor de Unie en de lidstaten aangegeven: meer en beter onderwijs,
meer inzetten op en investeren in innovatie, onderzoek en ontwikkeling, de transitie maken naar
duurzame manieren van produceren en consumeren, meer Europeanen aan het werk krijgen en
de ongelijkheid in de samenleving verminderen. Met een louter economische en conservatieve
agenda halen we deze doelstellingen nooit. Wie negeert dat de toekomst ook afhangt van sociale
en ecologische doelstellingen zal op het eind van de rit zelfs extra betalen.

Ten tweede gaat men door de gekozen benadering volledig voorbij aan de oorzaken van de crisis.
Want hoewel sommigen het liever vergeten, is de crisis waar we vandaag in zitten veroorzaakt
door ongebreidelde speculatie op de financiële markten. De toegenomen staatsschuld in de EU is
voor een groot deel het gevolg van de redding van de banken. Het is dan ook frappant dat het
'Pact voor de euro' er wel in slaagt om gedetailleerde beleidsopties uit te werken voor zaken die
volledig buiten de bevoegdheid van de EU vallen (zoals de loonzetting), maar niet verder komt
dan enkele vage verwijzingen naar reeds genomen maatregelen als het gaat over het creëren van
financiële stabiliteit. Nochtans toch ook een economische aangelegenheid.

Gelukkig bestaat er een manier die de Europese Unie en haar lidstaten wel in staat zou stellen om
zowel financiële stabiliteit te creëren, te investeren in nieuwe groei én de openbare financiën op
orde te brengen. Een manier waar 'de linkerzijde' al enige tijd op hamert, Dirk: de invoering van
een taks op financiële transacties (FTT) - globaal als het kan, Europees als het moet - zou niet
alleen inkomsten opleveren, maar er tevens toe bijdragen financiële speculatie af te remmen en
meer stabiliteit in het financieel systeem te brengen. Een bescheiden heffing van 0,05% (5
eurocent per transactie van ? 100) kan in de EU alleen al jaarlijks ? 200 miljard opleveren die
gebruikt kan worden voor schuldafbouw én investeringen. De Europese Commissie en de Europese staatshoofden en regeringsleiders zouden beter hier
wat meer aandacht voor hebben. Dit is alleszins een rechtvaardigere én socialere aanpak dan de
huidige koers. Natuurlijk onderschrijven we het belang van een duurzaam beheer van de overheidsfinanciën. Er is niets solidairs aan het opstapelen van grote tekorten en aan het creëren van een torenhoge staatsschuld, integendeel.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK