06 feb 2016

Wie wordt geraakt door onze bom?

Premier Charles Michel (MR) overweegt om Belgische F-16's in te zetten voor luchtaanvallen tegen IS-stellingen in Syrië. Een behoorlijk controversiële beslissing want de vraag is of die Belgische bommen niet vooral dictator Assad zullen helpen. En zal met die acties de terreurdreiging in ons land niet nog doen stijgen?

In juli moeten Belgische F-16-piloten de anti-IS-missie van hun Nederlandse collega's overnemen. Vanuit Jordanië voeren Nederlandse gevechtspiloten bombardementen uit op IS-stellingen in Irak en in december kregen ze van hun parlement een mandaat om ook boven Syrië te opereren. Nederland had hiervoor een formeel verzoek voor bijstand gekregen van de Verenigde Staten.

Premier Michel lijkt te anticiperen op zo'n verzoek van Washington, waarvan meerdere bronnen zeggen "dat het waarschijnlijk zal komen". Dat zou betekenen dat de zes F-16's die België vanaf juli zal inzetten ook IS-doelwitten in Syrië kunnen aanvallen. Nogal wat juristen menen dat zulke acties in strijd zijn met het internationaal recht. Juridisch mogen zulke bombardementen alleen gebeuren mits toestemming van de Syrische regering en die is er nooit gekomen.

Dat is trouwens een van de redenen waarom parlementairen een voorafgaandelijk debat eisen over mogelijke Belgische operaties boven Syrië. Sp.a-volksvertegenwoordiger Dirk Van der Maelen: "Het klopt dat de Belgische regering niet verplicht is om eerst toestemming te vragen aan het parlement. Maar dit is een dermate belangrijke en ingewikkelde kwestie dat de regering de morele plicht heeft om het parlement op een volwassen manier te behandelen door hierover een voorafgaandelijk debat te voeren. Dit debat moet zo spoedig mogelijk plaatsvinden en niet enkele minuten voor de eerste Belgische bommen op Syrië vallen."

Groen-parlementslid Wouter De Vriendt eist ook zo'n debat en zegt dat een Belgische militaire interventie in Syrië "bijzonder lichtzinnig" zou zijn. "We moeten nu focussen op de vredesonderhandelingen in Genève en alle partners aan tafel proberen te krijgen om in een eerste fase een wapenstilstand te onderhandelen. Het uitbreiden van de militaire operaties staat daar haaks op. Bovendien is het buitensporig naïef om te denken dat een militaire interventie dit conflict kan oplossen. Het resultaat van de operatie in Irak en Syrië tot nu toe is nihil. Integendeel, IS is ons in het hart van Europa komen treffen."

Ook Van der Maelen staat kritisch tegenover Belgische luchtaanvallen op Syrische doelwitten. "Wat voor zin heeft het dat kleine landen als België of Nederland zich mengen in dit spel tussen grootmachten als de VS en Rusland? Bovendien ontstond er op het terrein in Syrië een bijzondere ingewikkelde situatie. Je zou de vraag kunnen stellen of president Assad niet de eerste begunstigde zal zijn van bombardementen op IS-stellingen."

De Vriendt stelt dezelfde vraag. "Wat hopen we te bereiken met aanvallen tegen IS? De meeste burgerslachtoffers en vluchtelingenstromen worden veroorzaakt door het regime-Assad én de Russische bombardementen. We willen met onze F-16's dat Russische voorbeeld toch niet volgen?" Ook het feit dat er geen VN-mandaat is voor zulke bombardementen, vindt Groen onaanvaardbaar. "Als België zich al niet houdt aan het internationaal recht, waarom zouden landen met minder nobele bedoelingen dat wel nog doen? Zonder respect voor het internationaal recht is de wereld een jungle en daar moet België niet aan bijdragen."

Terreurdreiging in ons land

Mogelijk zal de regering-Michel zijn toevlucht nemen tot dezelfde juridische argumentatie als de Nederlanders. Die redeneerden dat acties tegen IS in Syrië neerkomen op een vorm van zelfverdediging: als we ons aanwezigheid in Irak willen beschermen, zijn we genoodzaakt om de IS-bevoorradingslijnen vanuit Syrië te vernietigen, luidt de redenering.

Andere vraag is of militaire acties tegen IS in Syrië de terreurdreiging in België nog zal doen toenemen. "OCAD zal dit nieuwe element in zijn analyses moeten opnemen", zegt een regeringsbron. "Maar in België staan we nu al op terreurniveau 3 waardoor er al veel veiligheidsmaatregelen getroffen zijn."

Ook het Verenigd Koninkrijk en Duitsland kregen eind vorig jaar vanuit Washington een vraag om de strijd tegen IS in Syrië mee op te voeren. Na bijwijlen hevige debatten in hun parlementen besloten de Britten bommenwerpers in Syrië in te zetten terwijl de Duitsers onder andere verkenningsvluchten uitvoeren.

Dit artikel van Koen Vidal verscheen op 6 februari 2016 in De Morgen.

Vind Groen in je buurt

Vind je gemeente

We gebruiken cookies om er zeker van te zijn dat je onze website zo goed mogelijk beleeft. Lees meerOK