Zorgeloze en duurzame mobiliteit voor iedereen

Mobiliteit is een basisrecht. Groen wil dat je op een zorgeloze, veilige en duurzame manier je bestemming bereikt. We moeten evolueren naar een duurzaam mobiliteitsbeleid: de meest ecologische manier om je te verplaatsen, moet ook de meest logische keuze zijn.

Mobiliteit is een basisrecht. De meest ecologische manier om je te verplaatsen, moet ook de meest logische keuze zijn.

We zijn doorheen de jaren steeds meer plaats gaan maken voor het verkeer. Verblijfsruimte en groene ruimte werden opgeofferd met files, verkeersonveiligheid en vervuiling tot gevolg. Ook op ons klimaat heeft het verkeer een grote impact. In Europa is transport verantwoordelijk voor ongeveer een kwart van de totale CO2-uitstoot – en dat cijfer blijft stijgen. In België is dat onder meer te verklaren door de ruimtelijke ordening: veel bestemmingen liggen op locaties die te voet, met de fiets of het openbaar vervoer niet te bereiken zijn. Dat heeft geleid tot een grote autoafhankelijkheid.

Stappen, trappen en het openbaar vervoer nemen

Groen streeft naar een duurzame mobiliteit met verplaatsingsmogelijkheden die anderen en de planeet op korte en lange termijn zo min mogelijk schade toe te brengen. Om daartoe te komen, moeten we onze verplaatsingen verminderen, verschuiven en verschonen. Stappen, trappen en het openbaar vervoer nemen zijn daarbij aangewezen. Ook deelmobiliteit heeft een belangrijke rol in het verminderen van het aantal wagens. Enkel alle wagens door elektrische exemplaren vervangen zal geen echte verduurzaming van het verkeer met zich meebrengen. Onze wagens zijn doorheen de jaren immers talrijker en volumineuzer geworden.

Besturen is keuzes maken. Om te komen tot die duurzame mobiliteit, moeten duurzame vervoersmiddelen letterlijk en figuurlijk de plaats krijgen die ze verdienen. Dat niet doen leidt tot een mobiliteitsbeleid waarin iedereen zich vastrijdt. Het legt een hypotheek op de leefbaarheid. Voetgangers kunnen niet aangenaam over straat kuieren, automobilisten staan urenlang stil, fietsers voelen zich onveilig ... Kortom, bij het huidige mobiliteitsbeleid verliest iedereen.

Kiezen voor leefbaarheid en levenskwaliteit

Groen staat voor een mobiliteitsbeleid waarin echte keuzes gemaakt worden. Waar we aan de knoppen zitten, maken we deze keuzes ook. We kiezen resoluut voor leefbaarheid en levenskwaliteit.

Het beleid moet ervoor zorgen dat elke burger vlot toegang krijgt tot vervoersmiddelen waarvoor minder energie, minder materialen en minder plaats nodig is. Zowel wie vandaag geen toegang heeft tot duurzame mobiliteit als wie zich een of meerdere auto's kan veroorloven moet zich ertoe aangetrokken voelen.

Onze eerste voorstellen

  • Enkel nog wonen en werken op plekken waar je vlot raakt

    We maken komaf met autoafhankelijke plaatsen. Daarom moet elke nieuwe ontwikkeling bereikbaar zijn met duurzame vervoersmiddelen: te voet, met de fiets of op redelijke afstand van regelmatig rijdend openbaar vervoer.

    Nieuwe grootschalige ontwikkelingen kunnen enkel nog een omgevingsvergunning krijgen als er bestaande hoogwaardige duurzame vervoersmiddelen aanwezig zijn, of deze tegelijk met de nieuwe ontwikkeling worden aangelegd. Op deze manier vermijden we dat mensen zich noodgedwongen met de auto moeten verplaatsen. 

    Daarnaast komt er een moratorium op het aanleggen van nieuwe wegen voor auto's of het verbreden ervan, wanneer het enige doel daarvan is om meer autoverkeer te kunnen verwerken. Op deze manier worden toch alleen maar meer wagens aangetrokken.

  • Levendige mobiliteitshubs als tussenwervels van het mobiliteitssysteem

    Een sterk uitgebouwd openbaarvervoersnetwerk is de ruggengraat van ons mobiliteitssysteem. Dit moet tegen 2035 aangevuld zijn met een uitgebreid en laagdrempelig aanbod van deelmobiliteit. Mobiliteitshubs bevinden zich minstens aan elk treinstation, aan grote bus-, tram- en metrostations en dichtbij centrale plaatsen. Voorzieningen zoals loketfuncties, een krantenwinkel of een koffiebar verhogen de aantrekkelijkheid. 

    De hubs bieden tal van duurzame opties aan via een eengemaakt vervoersbewijs en duidelijke tarifering. Van taxidiensten tot duobikes, van elektrische deelfietsen tot scootmobiels: je vindt ze er allemaal. Door dit te koppelen aan een eenvoudige, kosteloze app wordt de drempel zo laag mogelijk gelegd. Mensen zonder app kunnen terecht bij een praatpaal die hen in contact met een callcenter brengt. Een mobiliteitscoach helpt mensen om het best passende vervoersmiddel te vinden.

  • Elk kind veilig op de fiets, iedereen veilig op de fiets

    Vlaanderen blijft worstelen met gevaarlijke fietspaden. Als elk kind veilig kan fietsen, kan iedereen veilig fietsen. Pas dan kan een echte omslag naar fietsmobiliteit gemaakt worden.

    De Speed Procedure Fietspaden zorgt ervoor dat moordstrookjes en zwarte punten in sneltempo worden weggewerkt. Met dit instrument worden gevaarlijke situaties opgelost met een fietspad dat voldoet aan de normen van het fietsvademecum. Fietsfaciliteiten moeten eveneens worden aangepast aan een nieuwe realiteit met bakfietsen, elektrische fietsen en speedpedelecs.

    Lokale besturen krijgen extra mogelijkheden om te experimenteren met tijdelijke opstellingen die zwakke weggebruikers voorrang geven in afwachting van een definitieve aanleg. Ze krijgen richtlijnen gekoppeld aan een reeks best practices en kunnen beroep doen op ondersteuning van de Vlaamse overheid, zowel voor middelen als voor advies.

  • Iedereen toegang tot een (e-)fiets

    Fietsen is goed voor de gezondheid, de mobiliteit én de planeet. De elektrische fiets is een goed alternatief voor verplaatsingen met de wagen op middellange afstand. Naast een veilige en goede infrastructuur, moet je natuurlijk ook kunnen fietsen en toegang hebben tot een fiets. Daarom komen er laagdrempelige fietspunten waar iedereen fietslessen kan nemenen diverse fietsen kan uitproberen en uitlenen tegen een betaalbare prijs. Zo krijgt iedereen toegang tot een fiets op maat. Door een fijnmazig netwerk van fietspunten uit te bouwen, kan iedereen steeds ergens terecht.

    Daarnaast worden oude en kapotte fietsen er, met medewerking sociale-economiebedrijven, hersteld. Je kan er ook terecht om zelf je fiets te herstellen, je banden bij te pompen of je ketting te smeren.

  • Naar minder-impact-auto's

    In de toekomst moeten we het met minder auto's doen en zullen onze wagens elektrisch rijden en gedeeld worden. Maar we moeten ook nadenken over het type auto's dat we nog op onze wegen willen. Grote wagens moeten opnieuw de uitzondering worden ten opzichte van kleinere, zuinigere en verkeersveiligere wagens.

    De massa, het vermogen, het ontwerp van de voorkant en de globale milieu-impact van voertuigen moeten zwaarder doorwegen in de verkeersfiscaliteit. Ook moeten lokale besturen zones zoals een historisch stadscentrum of een fietszone met smalle straten kunnen afbakenen voor grote wagens. Zolang het systeem niet is uitgedoofd, kunnen enkel nog kleine, zuinige wagens worden ingeschreven als bedrijfswagens wanneer de beroepsactiviteit dit toelaat.