Jeremie Vaneeckhout: “Drie op de vier nieuwe kinderopvangplaatsen zijn duur, niet-inkomensgerelateerd”

"De belofte van 10.000 extra plaatsen moet zich vertalen in meer opvang die ouders daadwerkelijk kunnen gebruiken.”

Vlaams minister Caroline Gennez beloofde 10.000 extra kinderopvangplaatsen, maar tegelijk verdwijnen bestaande plaatsen en is 75% van de nieuwe plaatsen niet-inkomensgerelateerd. Dat laatste blijkt uit cijfers die minister Gennez deze week vrijgaf in het parlement. Vlaams parlementslid Jeremie Vaneeckhout (Groen) trekt aan de alarmbel: “Meer plaatsen aankondigen volstaat niet als de opvang verdwijnt én onbetaalbaar blijft.”

De afgelopen weken pakte Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) meermaals uit met nieuwe cijfers over de uitbreiding van de kinderopvang: van ruim 2.000 plaatsen in augustus naar bijna 3.000 vandaag sinds begin 2025. Hoeveel plaatsen er tegelijk verdwijnen, kan of wil de minister niet meedelen. Vooral onthaalouders stoppen, waardoor de netto-uitbreiding van het aanbod onder druk staat. “De minister kan blijven uitpakken met nieuwe plaatsen, maar als er tegelijk plaatsen verdwijnen, schieten gezinnen daar weinig mee op", stelt Vaneeckhout vast. "De belofte van 10.000 extra plaatsen moet zich vertalen in meer opvang die ouders daadwerkelijk kunnen gebruiken”, zegt Jeremie Vaneeckhout.

Maar daarbovenop baart nu ook de betaalbaarheid zorgen. Gennez beloofde dat de meerderheid van de nieuwe plaatsen zou werken met een inkomenstarief (IKT). Uit de nieuwste cijfers blijkt echter dat 75% van de nieuwe plaatsen niet-IKT-plaatsen zijn. Dat is een opvallende ommekeer tegenover het bestaande Vlaamse aanbod, dat voor ongeveer 85% uit IKT-plaatsen bestaat. IKT-plaatsen maken kinderopvang betaalbaarder voor gezinnen en bieden belangrijke garanties op pedagogische kwaliteit en een betere verloning van het personeel. Tegelijk schrapte de Vlaamse regering recent de kinderopvangtoeslag, die gezinnen moest helpen om de hogere kosten van niet-IKT-opvang op te vangen. “Betaalbare kinderopvang is geen luxe, maar een noodzakelijke voorwaarde om werk en gezin te combineren. Als 75% van de nieuwe plaatsen niet inkomensgerelateerd is en tegelijk de kinderopvangtoeslag verdwijnt, dreigt opvang voor veel gezinnen onbetaalbaar te blijven. De minister moet haar belofte van 10.000 extra plaatsen waarmaken én ervoor zorgen dat die plaatsen toegankelijk zijn voor gezinnen”, aldus Vaneeckhout.

Met een resolutie wil Groen komaf maken met kinderopvang die voor gezinnen onbetaalbaar is of simpelweg niet beschikbaar. Daarom moeten alle nieuwe plaatsen vanaf de start een inkomenstarief (IKT) hanteren. Daarnaast moet de Vlaamse regering haar middelen inzetten waar de nood het hoogst is, in plaats van blind te sturen op cijfers. Ook de kleinschalige gezinsopvang mag niet verder wegkwijnen: het aantal plaatsen is de afgelopen twaalf jaar met 38% gedaald. Groen wil de subsidiekloof verkleinen en onthaalouders beter ondersteunen: "De Vlaamse regering moet stoppen met gedeeltelijke cijfertjes die haar goed uitkomen te presenteren en eindelijk garanderen dat elk gezin toegang heeft tot betaalbare kinderopvang", besluit Vaneeckhout.