Aalter: hoe een discriminerende burgemeester onze democratie op proef stelt

Zolang De Crem op post blijft, is de boodschap helder: in Vlaanderen gelden de regels niet voor iedereen. Sommigen staan boven de wet. Discriminatie wordt getolereerd als het de juiste mensen treft.

Meer dan honderd dagen. Zoveel tijd is verstreken sinds de discriminerende praktijken van burgemeester Pieter De Crem (cd&v) in Aalter aan het licht kwamen. Zoveel dagen waarin mensen met een buitenlandse naam systematisch werden gediscrimineerd bij hun inschrijving – bevestigd door Unia, Myria, Audit Vlaanderen én minister Hilde Crevits zelf. Zoveel dagen waarin De Crem gewoon op post blijft.

Laat de absurditeit even tot je doordringen. Een burgemeester schendt structureel het grondwettelijke gelijkheidsbeginsel. Niet per ongeluk, niet door een individuele fout, maar door systematisch beleid gericht tegen mensen met een bepaalde achtergrond.

Minister Crevits (cd&v) schrijft het zwart op wit: “Niet-Belgen werden systematisch vaker onderworpen aan conformiteitsonderzoeken, zonder objectieve verklaring.” Het parket onderzoekt. Unia stapte naar de rechter. De bewijslast is overweldigend.

En toch? Geen sanctie. Geen schorsing. Zelfs geen voorlopige maatregel. Dit is de Aalter-test voor onze democratie. En we falen er faliekant voor.

Hiërarchie van waarden
Het contrast doet pijn. In 2021 werd de cd&v-burgemeester van Sint-Truiden onmiddellijk geschorst wegens het voorkruipen bij de coronavaccinatie. Toen ging het om vaccins. Nu gaat het om mensenrechten. Blijkbaar weegt het eerste zwaarder.

Bepaalde partijen sluiten leden uit die lokaal samenwerken met Vlaams Belang, nog voor er sprake is van een uitspraak. Dat heet het cordon sanitaire, en terecht. Maar een burgemeester die de grondwet schendt? Die mag blijven zitten.

De boodschap is duidelijk: discriminatie tegen nieuwkomers is blijkbaar minder erg dan samenwerking met verkeerde partijen. Dit is de hiërarchie van waarden die we hanteren.

Stel je voor: je komt aan in Vlaanderen. Je leert dat dit een rechtsstaat is waar iedereen gelijk is voor de wet. Je hoort over onpartijdig bestuur en objectieve overheid. En dan kom je terecht in Aalter.

Dan leer je dat je klacht pas serieus genomen wordt na media-aandacht. Je leert dat de burgemeester blijkbaar boven de grondwet staat, dat systematische discriminatie geen gevolgen heeft en dat je naam bepaalt hoe je behandeld wordt. Is dit de welkomstboodschap die we willen geven? De eerste les in Vlaamse democratie?

In al het politieke geruis hoor je één stem nauwelijks: die van de families die dit ondervonden. Mensen die maandenlang in een juridisch limbo zaten, louter vanwege hun naam. Kinderen die meemaakten hoe hun ouders werden vernederd door de overheid. Wat vertellen deze ouders hun kinderen over onze rechtsstaat? Welk vertrouwen kunnen ze nog hebben in onze instellingen?

Hun verhalen zijn het echte verhaal van Aalter. Niet de politieke spelletjes of de juridische procedures, maar de menselijke impact van discriminatie door de overheid.

Geloofwaardigheid
Racisme en discriminatie zijn geen politieke meningsverschillen. Het zijn schendingen van fundamentele rechten. Wanneer een overheid daaraan meewerkt, en er geen gevolgen zijn, ondermijnt dat de basis van onze democratie. Hoe kunnen we anderen de les spellen over mensenrechten als we zelf discriminatie door lokale overheden gedogen? Hoe kunnen we geloofwaardig zijn in de strijd tegen racisme als we wegkijken wanneer het onze eigen mensen betreft?

Aalter is meer dan een lokaal schandaal. Het is een lakmoesproef voor onze democratische waarden. De vraag is niet of Pieter De Crem discrimineerde – dat staat vast. De vraag is of we als samenleving vinden dat dit gevolgen moet hebben.

Zolang De Crem op post blijft, is de boodschap helder: in Vlaanderen gelden de regels niet voor iedereen. Sommigen staan boven de wet. Discriminatie wordt getolereerd als het de juiste mensen treft.

Dit is hoe democratieën sterven. Niet door een revolutie of staatsgreep, maar door erosie. Door het normaliseren van het onaanvaardbare. Door de dubbele standaard die uiteindelijk alle standaarden ondergraaft.

De Aalter-test duurt nu meer dan honderd dagen. Elke dag dat we falen, wordt de schade groter. Voor de slachtoffers. Voor onze geloofwaardigheid. Voor onze democratie. Hoelang gaan we nog falen?