Elektrificatieplan Europa moet factuur doen dalen en afhankelijkheid afbouwen

Trump verkoopt ons gas drie keer duurder dan wat Amerikanen er zelf voor betalen. Elke keer als er ergens een conflict losbarst, betalen wij hier de rekening, aan de pomp en op onze energiefactuur. En diezelfde fossiele brandstoffen zorgen ervoor dat de zomers hier steeds ondraaglijker worden.

Brussel, 15 juli 2026 - Nu vrijdag stelt de Europese Commissie haar langverwachte elektrificatieplan voor. Daarmee wil Europa dat gezinnen en industrie sneller overschakelen van gas en olie naar elektriciteit. Sara Matthieu, coördinator van de Milieucommissie in het Europees Parlement, reageert positief: "We moeten van Europa het eerste elektrische continent maken. Trump verkoopt ons gas drie keer duurder dan wat Amerikanen er zelf voor betalen. Elke keer als er ergens een conflict losbarst, betalen wij hier de rekening, aan de pomp en op onze energiefactuur. En diezelfde fossiele brandstoffen zorgen ervoor dat de zomers hier steeds ondraaglijker worden. Met een sterk elektrificatieplan hebben we eindelijk zelf de controle, wat er ook gebeurt in de wereld. Zonnepanelen en windmolens pakt niemand ons af."

"Eindelijk hebben we een Europees elektrificatieplan met een concreet elektrificatiedoel, maar dat mag niet op zichzelf staan. Het moet samengaan met bindende en ambitieuze doelen voor energie-efficiëntie én hernieuwbare energie, plus de uitfasering van fossiele brandstoffen", zegt Matthieu. Het plan moet vooral de sectoren versneld elektrificeren die vandaag nog het zwaarst leunen op fossiele brandstof: industrie, transport, verwarming en koeling. 23% van de Europese energie is vandaag elektrisch, en dat cijfer stagneert al jaren. In China gaat de elektrificatie véél sneller, en daarmee ook hun industrie en hun jobcreatie. Europa mag die race volgens Matthieu niet verliezen.

Belastingen op elektriciteit omlaag

Voor de Europese groenen staat of valt het plan met de belastingen op elektriciteit. "In de meeste lidstaten betalen mensen meer belastingen op elektriciteit dan op fossiel gas, dat moet omgekeerd. Hernieuwbare energie zoals zon en wind is nu al de goedkoopste energiebron en véél goedkoper dan fossiele brandstoffen, maar onze belastingen verdoezelen dat. Tegelijk moeten we stoppen met fossiele brandstoffen te subsidiëren. Dat is ook cruciaal om warmtepompen echt de goedkoopste keuze te maken, samen met een btw-verlaging en leningen of leasingformules die de hoge instapkost overbruggen", zegt Matthieu.

Koelen even belangrijk als verwarmen

Groen wil dat afkoeling voor mensen centraal staat in het elektrificatieplan: "De hittegolven dit jaar zorgden in België voor meer dan 1.700 hittedoden en de zomer is nog niet halfweg. Koeling is levensnoodzakelijk geworden. Meer dan een kwart van de Europese gezinnen kan hun huis niet koel houden, bij de laagste inkomens loopt dat op tot meer dan een derde. Het is niet meer dan normaal dat mensen verwarmen in de winter, koelen in de zomer is dat ook. We moeten gezinnen zonder dikke portefeuille ondersteunen bij de omschakeling naar duurzaam verwarmen en koelen", besluit Matthieu.

Datacenters beter reguleren

Ook over datacenters heeft Groen scherpe eisen. "Terwijl wij afzien in de hitte, houden datacenters hun servers keurig op 27 graden, want dat schrijft de industrienorm voor. Voor mensen bestaat zo'n norm niet. Dat is de wereld op zijn kop. Als we ergens een minimumnorm nodig hebben, dan is dat voor onze scholen, onze ouderen en voor ziekenhuizen. Daarnaast eisen wij bindende Europese energie- en waterefficiëntienormen voor datacenters. Google, Microsoft en andere bedrijven moeten zelf zorgen voor de installatie van hernieuwbare energie om hun energienoden te dekken. Wie een datacenter bouwt, moet zelf voor zijn impact op het net betalen, niet de gezinnen die ernaast wonen", zegt Matthieu.

Volgende stappen

De Europese Commissie presenteert haar elektrificatieplan op vrijdag 17 juli. Nadien starten de onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de lidstaten over het definitieve wetsvoorstel.